T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/131
KARAR NO : 2024/592
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/02/2024
KARAR TARİHİ : 30/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında elektrik ürünleri satımı adı altında 24/01/2022 tarihinde 237.835,50USD bedelli sözleşme akdedildiğini, müvekkilinin keşideci olduğu be kendisine ciro edilen müşteri çeklerini davalıya verdiğini, sözleşme edimlerinin müvekkili tarafından tam olarak yerine getirilmesine rağmen davalının ürünleri eksik gönderdiğini, kalan ürünleri gönderip göndermeyeceğine ilişkin herhangi bir bilgi vermediğini, sonrasında davalının müvekkiline 670.644,92TL ödeme yaptığını ancak teslim olmayan ürünlerin tahmini değerinin 40-50 Bin USD değerinde olduğunu, neticeten gönderilmeyen ürünler nedeniyle müvekkilinin bakiye alacağının, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00TL alacağının davalı tarafın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri'nde açılması sebebiyle yetki itirazlarımızı sunduklarını, Müvekkilinin; unvan değişikliğine gitmiş ve ... A.Ş olan unvanı .... Enerji A.Ş olarak değiştirdiğini, bu husus 15.11.... tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlandığını, müvekkilinin güncel adresi ise; ... Mh. ... Sk .... Tic. Mer. A Blok No:1 /1976 Şişli/İstanbul adresi olup yetkili Mahkeme İstanbul Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın bildirmiş olduğu adres ... A.Ş'ye ait olup bu şirket ... A.Ş'nin yeni unvanı olarak Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlandığını, davacı tarafın bildirmiş olduğu adres bu sebeple müvekkiline ait olmadığını, Davacı tarafın, müvekkili ile yapmış olduğu mal alım/satımı neticesinde bir takım çekler verdiğinin ancak davacının dava dilekçesi ile isnat ettiği tüm iddialar asılsız, mesnetsiz ve gerçekten uzak olduğunu, müvekkili ... Marka elektrik aksamı ürünlerin Türkiye ana bayisi olduğunu, davacı tarafından her ne kadar anlaşma konusu ürünlerin eksik gönderildiği iddia edilmişse iddia son derece asılsız ve mesnetsiz olduğunu, davacı taraf ürünleri almaktan kaçınmasına rağmen müvekkilinin kurumsallığı ve ticari itibari sebebiyle hemen teslim alınmayan ürün bedellerini davacı tarafa gönderdiğini, davacı ile müvekkili arasında ticari münasebetleri gereği bir takım mal alış/verişi ve doğal sonucu olarak da belli vadelerde çekler alınıp verildiğini, davacı tarafından dava dilekçesinde gösterilen ve sunulan çeklerden de görüleceği üzere taraflar arasında gerçekleşen ticari faaliyetlerin tamamı Türk Lirası üzerinden gerçekleştirildiğini, ürün alım satımları da yine Türk Lirası üzerinden belirlenmiş ve buna istinaden çek bedellerinden görüleceği üzere ürün bedelleri TL olarak kararlaştırılarak işlem yapıldığını, gelinen aşamada davacı tarafından ticari faaliyetin USD olarak yapıldığının iddia edilmesi ve dolar kurundaki değişimden dolayı arada oluşan farkın talep edilmesi tamamen kötü niyetli bir davranış olduğunu, yine davacı dilekçesinde bir takım ürünlerin teslim edilmediğini iddia ettiklerini, lakin durum bu şekilde olmayıp davacı ürünleri teslim almaktan kaçındığını, davacının müvekkiline verdiği çeklerin bir kısmı doğal ve ticari hayatın gereği olarak ürünü tedarik ettiği yerlere bir kısmı başkaca yerlere ciro edilerek verildiğini, davacı kendisi tarafından verilen bu çeklerin tamamını ödemiş; davacının bu çekleri ödemesi sebebiyle de ödemelerin hemen ardından; davacının teslim almaktan kaçındığı ürünlerden kaynaklı fazla ödemesi müvekkili tarafından aynı gün içerisinde kendilerine iade edildiğini, davacı huzurdaki dava ile eksik gönderilen ürün iddiası ile ürünlerin bedelinin dolar kuru sebebiyle farkının tahsilini istediğini, her iki tarafın ticari defterleri üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi yapılan ticaretin hem Türk Lirası üzerinden olduğunu, hemde davacının müvekkilinden alacaklı olmadığını ispatlanacağını, yetki itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini, davacının haksız davasının reddini, tüm yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasındaki elektrik ürünleri satımı hususunda yapılan anlaşmaya göre davacının davaya konu çek bedellerini davalıya ödediği iddiasına karşın davalının eksik ürün gönderip göndermediği, davalıdan alacaklı olup olmadığı, mahkememizin yetkili olup olmadığı konularında olduğu anlaşılmıştır.
Davalının yerleşim yerinin Şişli/İstanbul olduğu, davacının yerleşim yerinin de Diyarbakır olduğu anlaşılmıştır.
Bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacı bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir, ( Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/12505 Esas 2016/9815 Karar)
HMK'nın 6. maddesi gereği genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Sözleşmeden kaynaklanan davalarda, HMK’nın 10. maddesi gereğince borcun ifa yeri mahkemesi de yetkilidir.
TBK'nun 89/1 maddesinde açıkça "Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir." dendiği, bu maddenin uygulanma ihtimalinin bulunması halinde dahi davacının yerleşim yerinin Diyarbakır olduğu, Bakırköy yargı çevresi dışında bulunduğu, davalının yerleşim yerinin de yargı çevremiz dışında olduğu anlaşılmıştır.
Davacının kanun ile belirlenen tüm yetki kurallarına uymadan tüm bu yetki kuralları bertaraf edilerek kanunen belirlenen yetkili mahkemelerden hiçbirinde dava açmadığı anlaşıldığından davalı tarafın süresinde yaptığı yetki itirazının kabulü ile seçim hakkı davalıya geçtiğinden davalının seçtiği yer olan İstanbul Şişli Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılarak HMK'nun 114/1-ç ve 115/2 maddeleri gereğince mahkememizin yetkisizliğine, yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin İstanbul Şişli Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nun 114/1-ç ve 115/2 maddeleri gereğince mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, yetkisizlik nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Yetkili mahkemenin ŞİŞLİ İSTANBUL ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ olduğunun tespitine, HMK. 20 madde gereği süresi içerisinde kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ve taraflardan birinin kararı veren mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dava dosyasının görevli ŞİŞLİ İSTANBUL ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne gönderilmesine, aksi halde mahkemece davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına
3-Yargılama, harç ve giderleri konusunda HMK. 331/2 madde gereğince görevli mahkemece değerlendirme yapılmasına
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra görevli mahkemeye aktarılmasına
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.