T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/920 Esas
KARAR NO: 2022/288
KONU: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2013
DAVA:Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/02/2014
KARAR TARİHİ:31/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :11/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkil şirketin, ....... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ile 02.01.2012 tarihinde imzaladığı sözleşme ve ekleri teknik şartname ile ekli protokoller ve sorumluluk matrisi uyarınca Ümraniye İlçesi, ..... Mah...... Sk. ...... Pafta ...... Sitesi, Ümraniye-İstanbul adresinde yer alan inşaata ait bloklarda yerden ısıtma tesisatının yapımı işini yüklendiğini, yüklenilen edimin ifası için ..... İnşaat Endüstrisi ve Sanayi Malz. Dış Tic. Ltd. Şti.’den muhtelif zamanlarda ...... Plastik Boru ve Profil San. Tic. A.Ş.’ye ait 138 daire ve sosyal tesisinin yerden ısıtma uygulamasında kullanılmak üzere 16*2 PEX-b borularının temin edildiğini, uygulama yapıldıktan sonra yerden ısıtma sistemlerinde kullanılan PEX-b 16mm’lik çaplı boruların montaj sonrası enine çatlamalar görüldüğünü, pek çok dairede boruların radüs noktalarında patlamalar neticesi su basması gibi problemlerle karşılaşılmış 17 adet dairenin tüm söküm ve imalatı müvekkil şirket tarafından yeniden yapıldığını, ....... İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’nin söz konusu dairelerde kırılan ve yeniden yapılan işlerin (parke, seramik, dolap, sıva, şap vs) için müvekkil şirketin hak edişinden 77.000,00 TL kestiğini, kırılan dairelerde yeniden ısıtma sisteminin uygulanması için (rehau boru+strafor+işçilik) ayrıca müvekkil şirketçe 41.000,00 TL + KDV harcandığını, ayrıca müvekkil şirketin inşaatı zamanında teslim edemediği için de 50.000,00 TL cezai şart ödemek durumunda kaldığını, bu meblağın da müvekkilin hakkedişinden kesildiğini, talep neticesinde ...... Makine Mühendisleri Odası İstanbul şubesi ...... sicil no. lu Makine Yüksek Mühendisi ...... tarafından hazırlanan ve ekte sunulu raporda borularda montaj hatasının bulunmadığı, boruların gizli ayıplı üretim olduğunun belirlendiğini, ayrıca tarafa tebligat yapılmaksızın ....... İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin talebi ile Ümraniye ..... Sulh Hukuk Mahkemesi ....... D.İş dosyasında mahallinde yapılan inceleme ve keşif neticesi oluşturulan 07.02.2013 tarihli raporda da borularda çizik olduğunun tespit edildiğini, dairelerde döşenmiş olan tüm boruların sökülerek değiştirilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığını, ayrıca gecikmeden ötürü 2012 yılı Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları boyunca da müvekkil şirketin fazladan işçi çalıştırmak durumunda kaldığını, ilgili zaman dilimi boyunca da çalıştırılan işçilerin maliyeinin 11.508,64 TLolduğunu, bununla birlikte Satış Vaadi Sözleşmesi uyarınca, dava dışı ....... İnş. San. Tic. A.Ş.nin yaşanan gecikmelerden ötürü devir ve teslimini taahhüt ettiği ...... projesindeki A Blok :10-44 no. lu daire ile B Blok K:5-20 no. lu daireyi müvekkile devir ve teslim etmediğini, müvekkilin bu açıdan da ciddi maddi kayba uğradığını, daha önce problemlerin patlak vermesini müteakip sayısız kereler sözlü ve mail yoluyla yapılı olarak yapılan ihtarlara rağmen durumun düzeltilmesi ve iyileştirilmesi bakımından davalılar tarafından herhangi bir girişimde bulunulmadığını, davaya konu ...... Sitesi ile de bu başarıyı perçinleyip ticari itibarını daha üstlere taşımak niyetindeyken davalılardan tedarik ettiği ve davalı ...... Plastik Boru ve Profili San. Tic. A.Ş. tarafından üretilen ve imalat hatalı borular sebebiyle maddi ve manevi zararlara uğradığını, öncelikle ayıplı üretilen ve imalat hatası bulunan borular sebebiyle inşaatta patlamalar gerçekleştiğini ve daireleri su bastığını, 17 adet dairenin yerden ısıtma sisteminin yenilenmek durumunda kaldığını, bunun dışında ayrı ayrı pek çok dairede boruların ve gerekli diğer sistemlerin değiştirildiğini, bu işlemler neticesinde müvekkilin ....... İnş. San.ve Tic. A.Ş.’ye inşaat taahhüt ettiği sürede teslim edemediğini, bu sebeple de kendisinin hiçbir kusuru olmamasına rağmen cezai şart ödemek durumunda kaldığını, dolayısıyla hem ticari anlamda itibar kaybına uğradığı hem de maddi kayıp yaşadığını, ....... İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin söz konusu dairelerde kırılan ve yeniden yapılan işler için tarafça kesilen 77.000,00 TL, kırılan dairelerde yeniden yerden ısıtma sisteminin uygulanması için tarafça yapılan 41.000,00 TL+KDV, inşaatın zamanında teslim edilemediği için ödemek zorunda kalınan 50.000,00 TL cezai şart bedelinin, 2012 yılı Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları boyunca müvekkil şirketin fazladan çalıştırdığı işçilerin maliyeti olan 11.508,64 TL’nin dava tarihinden itibaren devlet bankalarınca uygulanan ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkil şirkete ödenmesine, ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkil şirketin adresi itibari ile Sayın Mahkemenin işbu davada yetkisiz olup davanın Bakırköy Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davacının ...... projesinde toplam 138 dairenin yerden ısıtma işini üstlendiğini ve diğer davalıdan aldığı müvekkil şirket boruları ile toplam 138 daireyi döşediğini fakat sadece 17 dairede montaj sonrası boruda enine çatlamalar olduğunu, radüs noktalarında kırılmalar olduğunu ve bu 17 adet dairenin tüm söküm ve imalatının yeniden yapıldığını, boruların ayıplı olduğunu, tespit yaptırıldığını, sorunun müvekkil şirket borularındaki üretim hatasından meydana geldiğinin ileri sürüldüğünü, müvekkil şirketin davacı tarafından sorunun kendisine bildirildiği 2012 yılı Ekim ayı içerisinde ayıplı olduğu iddia edilen Pex-b boru numunesi üzerinde çeşitli analizler yapıldığını ve de sonuçların standart test değerlerini karşıladığını ve de üründe mukavemet ve üretim açısından herhangi bir olumsuz durum taşımadığının görüldüğünü, davacının delil listesinde sunulan mail yazışmalarında görüldüğü üzere 20 kasım tarihli mailde 17 dairenin söküm ve imalatının tamamlanmış olduğunu belirttiğini, 17 dairenin söküm ve imalatı tamamlandıktan sonra tarafı olunmayan İstanbul ..... Sulh Hukuk Mahkemesi ...... D. İş sayılı dosyası ile tespit yapılmış olup bu raporun denetime tabi olamayacağını, raporda yazdığı üzere sorun olduğu belirtilen dairelerin bazıların seramiğin döşenmemiş duruda olduğunu, bilirkişilerin işbu tespit ile ilgili olarak boruda çizik olduğunu belirtmenin haricinde, montajın nasıl yapıldığını belirtmediklerini, teknik bir görüş ve bilimsel bir sonuç bildirmediklerini, dosyaya mübrez sunulu T.M.M.O.B. Makine Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen ....... tarihli raporun gözleme dayalı bir rapor olup boruda üretim hatasının varlığının tespitinin ancak laboratuvar ortamında yapılan testler ile mümkün olacağını, müvekkil şirket borularında hiçbir şekilde üretim hatası bulunmayıp davacının iddia ettiği zararın tamamen kendi kusuru ile ve de montaj ve uygulama hatası sonucu meydana geldiğini, yerden ısıtma sisteminin döşenmesi esnasında projede kendinden klipsli strafor kullanıldığını, hatalı uygulama sonucunun ise boru dönüş yeri ve aralıklarının, açılarının doğru şekilde yapılmadığını, davaya konu projede, müvekkil şirketin üç farklı üretim tarihli boruları kullanılmış olup aynı üretim tarihli boru ile döşenen bir dairede sorun yaşanırken diğerinde sorun yaşanmadığını, bir an için boruda ayıp olduğu düşünülse diğer aynı üretim tarihli boru ile döşenen dairelerde de sorun yaşanmış olması gerekeceğini, davacının boruyu yaz ayı olması sebebi ile ısıtılarak döşememiş olduğunu, soğuk döşeme yaptıklarını belirttiklerini, bu hususun ve döşeme esnasında şap uygulamasının, basınç testlerinin de gerektiği şekilde doğru yapılmamasının yanlış uygulama olup davacının aynı zamanda tüm bunların yanında zararının artmasına da kendi kusuru ile sebep olduğunu, şöyle ki, sızdırmazlık testleri ve gerekli testlerin yapılmış olması halinde montaj hatası anında ve kolayca tespit edilecek iken sızdırmazlık testleri yapılmadan zemine seramik ve/veya parke döşenmesinin yeniden kırılıp dökülmelere ve davacının kendi zararının işçilik ve diğer maliyetlerinin artmasın kusuru ile sebep olduğunu, davacının zarara ilişkin tüm taleplerinin fahiş olup gerçeği yansıtmadığını, yetki itirazının kabulü ile dosyanın görevli ve yetkili Bakırköy Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, zamanaşımı itirazının kabulüne, HMK gereği müvekkil şirket gayrimenkul ve menkulleri uyuşmazlık konusu olmadığından davacının ihtiyatı tedbir talebinin reddine, müvekkil şirket borularında üretim hatası bulunmadığından davacının davasının reddi ile yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleşen davada dava dilekçesinde ÖZETLE; davacı ile davalı ........ Şirketi arasında 02/01/2012 tarihli sözleşme ile ....... parsel sayılı taşınmazdaki inşaatta yerden ısıtma tesisatının yapılmasının taahhüt edildiğini, şapların atılmasından sonra test aşamasında borlarda kırılmaların tespit edildiğini, bunun sonucu olarak alt kattaki dairelerin tavanlarından su çıkmaya ve yayılmaya başladığını, bu durumun işi yapan davalı ........ Şirketine bildirildiğini, bazı dairelerde sorunların yaşanmaya devam ettiğini, davalı şirketin bu duruma ilgisiz kaldığını, bazı işlerin sökülerek ve bozularak yeniden yapılmak zorunda kalındığını, diğer taşeron firmaların yapacakları imalatları uzunca bir süre yapamadıklarını, davalı şirketin kullandığı boruların diğer davalı ...... Plastik tarafından üretildiğini, bu nedenle bu davalıya da durumun bildirilmesine rağmen bu şirketinde zararı gidermediğini, bu durumun davacının maddi ve manevi zararlarına yol açtığını bildirmiş, davacının hali hazırda uğradığı ve ileride doğması muhtemel doğrudan dolayı maddi zararın şimdilik 40.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, her iki alacağa 31/07/2012 tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... Şirketi vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili şirketin meydana gelen hasar nedeniyle tüm ısıtma tesisatlarını yenilediğini, hak edişinden kesinti yapıldığını, inşaatı zamanında teslim edemediği nedeniyle cezai şart ödemek zorunda kaldığını, ciddi kayba uğradığını, bütün sorumlukların yerine getirilmesi nedeniyle üretici firma olan ...... Plastik.. Şirketinin sorumluluğuna gitmek gerektiğini, bu nedenle müvekkili şirket yönünden davanın husumetten reddinin gerektiğini, ayrıca Bakırköy Ticaret Mahkemesinde derdest dava ile birleştirilmesini istediklerini bildirmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... Plastik... Şirketi vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE; mahkemenin yetkisiz olduğunu, davalı şirketin adresi itibariyle Bakırköy Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın zaman aşımına uğradığını, taşeron şirketin kusuru ile zararın oluşması nedeniyle husumet itirazında bulunduklarını, iddiaların haklı olmadığını, üretilen borulan nedeniyle testlerin yapıldığını, sonuçların standart test değerlerini karşıladığını, ürünlerde mukavemet ve üretim açısından herhangi bir olumsuz durum bulunmadığını, zararın montaj hatasından kaynaklandığını bildirmiş, davanın yetki, zaman aşımı, husumet ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
İstanbul Anadolu ...... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ..... Değişik İş sayılı dosyası, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, TBK 207 uyarınca satım sözleşmesine konu boruların ayıplı olmasından kaynaklı uğranılan zararın davalı satıcı ve üreticiden tahsili talebine ilişkindir.
Birleşen dava ise eser sözleşmesine konu boruların ayıplı olmasından dolayı uğranılan zararın davalı yüklenici ve üreticiden tahsili talebine ilişkindir.
Somut olayda iş sahibi ....... firması ile yüklenici ...... firması arasında imzalanan 02.01.2012 tarihli sözleşme ve ekleri teknik şartname ile ekli protokoller ve sorumluluk matrisi uyarınca Ümraniye İlçesi, .... Mah. ..... Sk......... Pafta ...... Sitesi, Ümraniye-İstanbul adresinde yer alan ...... projesinde toplam 138 dairenin yerden ısıtma tesisatının yapımı işinin kararlaştırıldığı, yapılan iş neticesinde bir takım hasarlar meydana geldiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Asıl ve birleşen davaya konu uyuşmazlık, yüklenicinin edimin ifası için kullandığı ürünlerin davalı ...... Plastik Boru ve Profil San. Tic. A.Ş.’ye ait olup-olmadığı, bu ürünlerin ayıplı olup olmadığı, ürünlerin ayıplı olması halinde davalıların asıl ve birleşen davaya konu talepler yönünden sorumlulukları, ayıp dolayısıyla uğranılan zararın tespiti hususuna ilişkindir.
Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü adına mahallinde teknik bilirkişiler marifetiyle keşif ve tespitler yapılarak hazırlanan kök ve ek raporlar dosya içerisine alınmıştır. Buna göre;
Makine Mühendisi ......, Kimya Mühendisi ....... ve İnşaat Mühendisi ....... tarafından hazırlanan 3 kişilik bilirkişi heyetinin 27/05/2015 tarihli raporunda; Hasarlı olduğu iddia edifen dava konusu ...... Plastik Marka......... yerden ısıtma boruların hasar ana nedeninin malzeme kalitesizliği olduğu, üretim aşamasındaki olumsuzlukların ve montaj hatalarının söz konusu hasarın meydana gelmesinde destekleyici nedenler olduğu, Ümraniye ...... Sulh Hukuk Mahkemesi ....... D. İş Tepit dosyasındaki İnşaat Mühendisi ....... ve Makine Mühendisi ..... tarafından hazırlanan 07.02.2013 tarihli bilirkişi Tespit raporunda 363.683,99 TL olarak hesap edilmiş bulunan KDV dahil toplam hasar bedelinin kadri maruf olduğu, Dava konusu borular ile diğer dairelerde da yapılan yerden ısıtma tesisatlarında benzer problemin meydana gelma olasılığının mevcut olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Yalova ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Talimat sayılı dosyasında Prof.Dr....... (Yüksek Kimya Mühendisi) tarafından alınan 23/11/2015 tarihli bilirkişi raporunda; Davaya konu olan hasarlı numunelerin raporlarının inceleme ve değerlendirilmesi sonucunda hasarlı boruların üretim kaynaklı veya uygulamadan kaynaklı olup olmadığı net olarak anlaşılamadığını, bu raporlarda yer alan İfadelerden bilirkişilerin malzeme hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları anlaşıldığı, raporlar meseleyi bir bütün olarak ortaya koymadığını, hasarlı boru numunelerinin üretim veya uygulama kaynaklı olup olmadığının daha net anlaşılabilmesi için bir kısım testlerin uygulanarak elde edilen sonuçlara göre yeniden bir değerlendirme yapılması gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Makine Mühendisi Prof.Dr...... , Kimya Mühendisi Bölümü Öğretim Üyesi Prof.Dr....., İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr.......'ün tarafından hazırlanan 3 kişilik bilirkişi heyetinin 24/08/2016 tarihli raporunda; Yapıları patlama deneyi sonuçlarından hem kullanılmış hem de kullanılmamış boru nuümünelerinin “kırılgan hasar" özelliği gösterdiği, bu durumun boruların plastik özelliklerinin zayıf olduğunun göstergesi olduğu, bu özelliğin boruların satın alınması sırasında anlaşılmasının mümkün olmayacağından dava konusu boruların üretim hatalı olduğu ve boruların gizli ayıplı olduğu, Hasar miktarı olarak 24.04.2012 tarih Seri A Sıra .... numaralı faturadaki malzeme birim fiyatları baz alınarak yapılan maliyet hesabı ve inşaat işleri ile ilgili tadilatlar ile ilgili toplam KDV dahil 363.683,99'TL bedelin uygun olduğu, gecikmeden dolayı davacı şirketin 2012 Ağustos - Aralık aylarında fazladan işçi çalıştırmak zorunda kaldığı için talep ettiği 11.508,64 TL ile ilgili talep mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Kimya Mühendisi Prof.Dr........, Makine Mühendisi Prof. Dr. ......., Kimya Mühendisi ...... , Ekonomi ve Finans Uzamnı Ticaret ve Borçlar Hukuku Öğretim Üyesi Dr. ......., Mali Müşavir ...... tarafından hazırlanan 5 kişilik bilirkişi heyetinin 19/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda; Yapılan patlama deneyi sonuçlarından hem kullanılmış hem de kullanılmamış boru numunelerinin ‘kırılgan hasar’ özelliği gösterdiği, bu durumun boruların elastik özelliklerinin zayıf olduğunun göstergesi olduğu, bu özelliğin boruların satın alınması sırasında anlaşılması mümkün olmayacağından dava konusu boruların üretim hatalı olduğu ve boruların gizli ayıplı olduğu; hasar miktarı olarak sadece hasar gören 17 dairedeki hasara karşılık olarak dairelerde yeniden yerden ısıtma sisteminin yapılması maliyet hesabı ve inşaat işleri ile ilgili tadilatlar ile ilgili toplam KDV dahil 118.985,04 TL TL bedelin uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Kimya Mühendisi Prof.Dr........, Makine Mühendisi Prof. Dr. ......., Kimya Mühendisi ...., Ekonomi ve Finans Uzamnı Ticaret ve Borçlar Hukuku Öğretim Üyesi Dr. ......., Mali Müşavir .... tarafından hazırlanan 5 kişilik bilirkişi heyetinin 22/02/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda; Dava dosyasına konulan belgelerin incelenmesi sonucunda; Asıl dava yönünden; Davacı ...... Doğalgaz Isı Sist. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Talep edeceği İnşaat ve (Mekanik Tesisat) Boru Değişimi Bedeli Olarak; (33.265,48TL+ 8.722,56TL.+ 77.000,00TL.+ 50.000,00TL.) 168.985,04TL alacaklı olduğu, bunun yanı sıra kendi çalıştırdığı ek personel maliyetinden dolayı 11.508,64 TL alacaklı olduğu olmak üzere toplamda 180.493,68 TL asıl dava davacısının davalılardan müteselsilen alacaklı olduğu, Birleşen dava yönünden; ....... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin, (Mekanik İşleri) Boru değişimlerinin ...... Firması tarafından yapıldığı, İnşaat Hasarı Toplam Maliyeti Tutarı; 314.390,85 TL tutarından davacı ....... İnşaat A.Ş.’nin davalı ....... Plastik Boru ve Profil San. Tic. A.Ş.’den alacaklı olduğu, ....... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. İle Yapılan Protokol Gereği Davacı, ...... Doğalgaz Isı Sist. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne Barter olarak verilecek; ....... Pafta, ..... Parsel, A Blok, 10. Kat, 44 No’lu 1+1 A Tipi daire, ...... Pafta, ..... Parsel, B Blok, 5. Kat, 20 No’lu 1+1 B Tipi daire, ..... Bulvar ... Pafta, .... Parsel, B1 Blok, 30 No’lu Dubleks dairelerin, ....... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Tarafından ...... Doğalgaz Isı Sist. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne teslim edildiğine dair belgelere dosyasında rastlanmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Makine Mühendisi ......, Hukukçu Prof.Dr......., Prof.Dr. ......, SMM ....... ve İnşaat Mühendisi ...... tarafından hazırlanan 5 kişilik bilirkişi heyetinin 15/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Asıl davada, meydana gelen hasarın boruların ayıplı olmasından kaynaklandığı ve boruların imalatının davalılardan ...... Plastik firmasına ait olduğu kanaatine varıldığından, 17 dairede oluşan hasarla ilgili davacının bu davalıdan 136.888TL talep edebileceği, 50.000TL gecikme cezasının yerden ısıtma sisteminden kaynaklandığına dair kanaatin oluşmaması nedeni ile davalılardan talep edilemeyeceği, Birleşen davada, davacı ....... şirketinin maddi tazminat taleplerinin sonradan hasar meydana gelen 26 daire ile ilgili toplam 209.358 TL kadar talepte bulunulabileceği, bu tutardan davalı ...... şirketinin sorumlu olmadığı, diğer davalı üretici firma olan ...... Plastik şirketinin sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yapılan tespit ve incelemeler neticesinde; yüklenici ...... firmasının edimin ifası için ........... Endüstrisi ve Sanayi Malz. Dış Tic. Ltd. Şti.’den muhtelif zamanlarda ...... Plastik Boru ve Profil San. Tic. A.Ş.’ye ait 138 daire ve sosyal tesisinin yerden ısıtma uygulamasında kullanılmak üzere 16*2 PEX-b borularının temin edildiği, yapılan patlatma testleri neticesinde kullanılan boruların ayıplı olduğu, bu ayıpların satın alınırken tespitinin mümkün olmadığı, kullanım ile ortaya çıkabilecek nitelikte olduğundan boruların gizli ayıplı olduğu kabul edilmiştir.
Dava konusu boruların ayıplı olması nedeniyle asıl davaya konu 17 dairede hasar oluştuğu, bu hasarın hükme esas alınan 15/11/2021 tarihli bilirkişi raporu uyarınca 136.888TL olduğu kabul edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca birleşen davaya konu hasarın ise, sonradan 26 dairede meydana gelen hasar olduğu, bu hasar dolayısıyla iş sahibi olan davacı ....... firmasının toplam 209.358 TL zarara uğradığı kabul edilmiştir.
Her ne kadar davalı ...... Plastik tarafından 05.03.2021 tarihli Raporun 15. Sayfa 1. Maddedeki tespitler işaret edilerek davaya konu inşaatta kullanılan boruların kendileri tarafından üretilmediği iddia edilmiş ise de; dava dosyasına sunulu olan .... yalıtım ......... ltd.şti antetli ve ....... antetli Kasım 2012 T. 7 adet fatura kapsamı incelendiğinde toplam ......... marka boru ve bağlantılarının hasar oluşan 17 dairede hasarın giderimi için kullanılan borular olduğu, tespit dosyası ve dosyada mübrez bilirkişi raporları uyarınca yüklenici tarafından sözleşme kapsamında kullanılan boruların davalı ...... Plastik tarafından üretilen borular olduğu anlaşılmakla bu yöndeki itiraz yerinde görülmemiştir.
Asıl davada, davacı ...... firması satım sözleşmesine dayanarak ayıp dolayısıyla uğramış olduğu zararını davalı satıcı ......... ve üretici ...... Plastikten talep etmektedir. Davalı üretici ...... Plastik ayıba dayalı hakların üretici ve kendi markası ile ürünü pazarlayan şirkete karşı ileri sürülemeyeceğinden, meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağını ileri sürmüştür.
Ancak Yargıtay HGK 27.11.1996 gün 1996/4-588 esas ve 1996/831 karar, 13.02.2002 gün 2002/4-114 esas ve 2002/84 karar, 15.04.2011 gün 2011/4-58 esas ve 2011/176 karar sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, üretici ile alıcı arasında bir sözleşme ilişkisi yoktur. Ancak öğretide ve uygulamada üretici ile zarar gören arasında böyle bir bağ olmasa bile üreticinin sözleşme dışı sorumlu tutulabileceği, Türk Hukukunda üreticinin sorumluluğuna ilişkin özel bir sorumluluk düzenlenmemişse de (Yasa koyucu bu konudaki yasa boşluğunu görerek 12.03.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ile üreticinin sorumluluğu hüküm altına alınmış ve bu konudaki yasa boşluğu giderilmiştir.) bu konuda 6098 sayılı TBK’nın 49. maddesinin 1. fıkrasındaki hükmün uygulanabileceği kabul edilmiştir. Bu madde hükmü uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Üreticinin buradaki sorumluluğu kusur sorumluluğudur. Üretici bulunduğu faaliyet gereği hukuk düzenince gerekli olan ve kendisinden beklenebilen tüm özeni göstermesi, önleyici tedbirler alması gerekir.
Üreticinin sorumlu tutulabilmesi için taraflar arasında akdi ilişki bulunması da zorunlu değildir. Üretici TBK’nun 49. madde hükmü uyarınca meydana gelen haksız fiilden sorumludur. Ürün ile üretici (Üreticinin fiili ile üründeki ayıp nedeniyle meydana gelen zarar.) arasında uygun illiyet bağı bulunduğu takdirde üretici meydana gelen zararı tazminle yükümlüdür. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 16.04.2015 gün, 2014/8733 esas ve 2015/5518 karar, 16.03.2011 gün 2010/9917 esas ve 2011/3356 karar, 11.10.2016 gün 2016/4075 esas ve 2016/13270 karar, 11. Hukuk Dairesi’nin 05.03.2014 gün 2014/1814 esas ve 2014/2165 karar, 23.10.2014 gün 2013/14654 esas ve 2014/16363 karar, 4 Hukuk Dairesi’nin 11.04.2000 gün, 2000/517 esas ve 2000/3348 karar, 27.03.1995 gün 6256 esas 2596 karar sayılı kararlarında da üreticinin ayıplı maldan dolayı meydana gelen zarardan sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Tüm bu açıklanan nedenlerle davalı ...... Plastik firmasının üretici firma olarak satıcı ......... firması ile birlikte meydana gelen zararlardan müteselsilen sorumlu oldukları kabul edilmiş ve asıl davanın kısmen kabulüne karar verilerek, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edilen 136.888,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile, davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Asıl davaya konu davacı tarafın 50.000TL gecikme cezası talebine ilişkin olarak da; dosya kapsamı itibariyle söz konusu gecikmenin yerden ısıtma sisteminden kaynaklandığına dair kanaatin oluşmaması nedeni ile davacının bu yöndeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dosyada davacı iş sahibi ....... firması, yüklenici olan ...... firması tarafından kullanılan boruların kusurlu olması dolayısıyla uğradığı zararı yüklenicinin yanı sıra boruların üreticisi olan davalı ...... Plastikten de müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Ancak Borçlar Hukukuna egemen olan nisbilik ilkesi gereğince, borç ilişkisi sadece sözleşmenin tarafları arasında hüküm ve sonuç doğurduğundan, üçüncü kişiler söz konusu ilişkiye yabancı kabul edilir ve hiç kimse tarafı olmadığı bir borç ilişkisinden sorumlu tutulamaz. Asıl davaya konu satım sözleşmelerinde üretici için geçerli olan istisnai sorumluluk eser sözleşmeleri için gerek doktrin ve gerekse de yargı kararları ile kabul edilmemiştir. Bu nedenle ...... Plastik birleşen dosyanın konusu olan eser sözleşmesinin tarafı olmadığından ...... plastik yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dosyanın diğer davalısı yüklenici ...... firması yönünden ise sorumluluk şartları oluştuğundan, maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek 209.358,00 TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ...... Doğalgaz Isı Sistemleri İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir.
Birleşen davaya konu davacı tarafın manevi tazminat talebi yönünden yapılan incelemede; taraflar arasındaki sözleşme tarihinde yürürlükte olan Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesi gereğince kişilik haklarında zarara uğratılan kimse, kusur varsa zararın tazminini ve bu kapsamda manevi zarar sebebiyle de manevi tazminatın ödetilmesini isteyebilir. TBK'nın 58. ve TMK'nın 24. maddelerinde korunan kişisel hakların ihlalinden doğan bir eylem sözkonusu olduğunda manevi tazminat adıyla yapılacak bir ödeme kişilik hakları saldırıya uğrayan kişi ya da kişilerde manevi tatmin duygusunu tatmin eder. Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse, manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Bu kapsamda somut olayda davacı taraf, yapılan işlerin ayıplı çıkması nedeni ile şirketinin ticari itibarının zedelendiğini gerekçe göstererek manevi tazminat talebinde bulunmuş ise de dosya kapsamı itibari ile yapılan işin ayıplı çıkmasından dolayı davacının ticari itibarının zedelendiği ve manevi zarar gördüğü anlamına gelmeyeceğinden ve buna ilişkin somut deliller ortaya konmamış olmasıda göz önünde bulundurularak Borçlar Kanununun 58. maddesi uyarınca manevi tazminat talebinin koşullarının oluşmaması nedeni ile reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A- Asıl davanın Kısmen Kabulü ile,
136.888,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile, davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
B- Birleşen Davanın Kısmen Kabulü ile,
209.358,00 TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ...... Doğalgaz Isı Sistemleri İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile, davacıya verilmesine,
Maddi zarar talebin fazlaya ilişkin kısmının davalı ...... firması yönünden ve diğer davalı ...... Plastik şirketi yönünden ise tamamının REDDİNE,
Manevi tazminat talebinin tamamının REDDİNE,
A-Asıl dava yönünden;
1-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 9.350,81-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 3.116,80-TL peşin harcın ve 3.290,57 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6407,37 TL 'den mahsubu ile eksik kalan 2.943,44-TL karar harcının davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Davacı tarafından yatırılan 24,30-TL başvurma harcı, 3.116,80 TL peşin harç ve 3.290,57-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.431,67 TL harcın davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
3-Davacı tarafından dosyada yapılan bilirkişi ücreti ve yazışma gideri toplam 9.605,00TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 3.311,80 TL'sinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davalı ...... Plastik tarafından yapılan 6.000,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 3.811,2 TL'sinin davacıdan alınarak davalı ...... Plastik'e verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 16.954,36 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 25.131,32 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara tarafa verilmesine,
7-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
B- Birleşen dava yönünden;
8-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 14.301,24-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.195,45-TL peşin harcın ve 6.697,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 7.892,45 TL 'den mahsubu ile eksik kalan 6.408,79-TL karar harcının davalılar ...... Doğalgaz Isı Sistemleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan 25,20-TL başvurma harcı, 1.195,45TL peşin harç ve 6.697,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 7.917,65 TL harcın davalılar ...... Doğalgaz Isı Sistemleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili davacı tarafa verilmesine,
10-Davacı tarafından dosyada yapılan bilirkişi ücreti ve yazışma gideri toplam 6.760,00TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 3.062,28 TL'sinin davalılar ...... Doğalgaz Isı Sistemleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
11-Davalı ...... Plastik tarafından yapılan 6.000,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...... Plastik'e verilmesine,
12-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 23.105,06 TL vekalet ücretinin davalı ...... Doğalgaz Isı Sistemleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
13-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 23.105,06 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,(AAÜT m.13/3)
Manevi Tazminat Yönünden;
14-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
15-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.31/03/2022
Başkan .........
¸e-imzalıdır
Üye .........
¸e-imzalıdır
Üye .......
¸e-imzalıdır
Katip .........
¸e-imzalıdır