T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1059 Esas
KARAR NO: 2019/1017
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/11/2015
KARAR TARİHİ: 07/11/2019
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 12/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirketin İtalya’da faaliyet gösteren .... ekipmanları konusunda ..... gibi tanınmış bir markası olduğunu, davalı şirket ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki çerçevesinde takibe konu faturalarda belirtilen emtiaları sattığını, ancak bu emtia bedellerinin davalı firmaca ödenmediğini, bu nedenle Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü’nün ..... E. Sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu vekilinin takibe yapmış olduğu itirazda müvekkili borçlu şirketin herhangi bir borcunun bulunmadığım belirterek takibe itirazı nedeniyle takibin durdurulduğunu beyan ederek, yapılan itirazın kesin olarak iptali, takip tarihinden itibaren işleyen faizi ile birlikte takibin devamına, alacağın likit olması nedeniyle %20 den az olmamak kaydıyla asıl alacak tutan üzerinden davalı yan aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE;Müvekkili şirketin Türkiye'de kamu ihalelerine girerek belediyelere doğal gaz istasyonları inşa eden bir şirket olduğunu, daha önce 2006 yılında Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü’nün açmış olduğu doğalgaz dolum istasyonu ihalesini kazanarak Ankara'da büyükşehir belediyesine ait 5 adet doğalgaz dolum istasyonunu inşa etmiş olduğunu, 2006 yılındaki bu ihalenin ardından 2010 yılında Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü tarafından 3 adet doğalgaz dolum istasyonu yapımı işi için yeni bir ihale açıldığını, yapılacak doğalgaz dolum istasyonlarının makine dispenserlerinin hangi niteliklere haiz olması gerektiği konularında davacı şirketin tüm ayrıntılarıyla bilgilendirildiğini, bu bilgilendirme çerçevesinde müvekkili şirketin bu ihaleye girmesi durumunda, davacı şirketin istasyonların yapımında kullanılacak makine, dispenser ve diğer gerekli malzemeleri tedarik edip etmeyeceği, edecekse hangi fiyat üzerinden edeceğini, bunların kurulumunu yapıp yapmayacağını, kurulum sonrasında Garanti hizmeti ile yedek parça temini sağlayıp sağlamayacağı konularının davacı şirkete sorulduğunu, davacı şirketin ise, idari ve teknik şartnamelere uygun şekilde bu makine ve dispenserleri üretip tedarik edeceğini, şartnamede belirtilen sürede tüm makine ve dispenserleri teslim edeceğini, bunların kurulumunu yapacağını ve çalıştıracağını, kurulum sonrasında garanti hizmeti ile yedek parça temini sağlayacağını belirterek kabul ettiğini, tüm bu şartları belgelendirerek ihale dosyasına sunacağını bildirdiğini ve bunlara ilişkin fiyat teklifinde bulunmuş olduğunu, davacı şirketçe yapılan teklifin müvekkili şirketçe kabul edildiğini ve tarafların anlaşarak ihaleye girmeye karar verildiğini, bu anlaşma çerçevesinde Ankara'da inşa edilecek 3 adet doğalgaz dolum istasyonuna kurulmak üzere idari ve teknik şartnamelerdeki niteliklere uygun toplam 9 adet doğalgaz dolum makinesi (kompresör) ile 6 adet dispenserin, yine idari ve teknik şartnamelerine belirtilen sürede kurulumu tamamlanacak ve çalıştırılacak şekilde müvekkili şirkete teslim edileceğini, buna karşılık davacı şirkete 1.313.725,00 Euro ödeneceğini, bunların nakliyesinin üç sefer de 3 adet makine ve 2 adet dispenser şeklinde, yani bir seferde bir istasyonu oluşturan 3 adet makine ve 2 adet dispenser müvekkili şirkete teslim edileceğini, yine bu makinelerin istasyonlara kurulumunun ise davacı şirket tarafından yapılacağını, 2011 yılında ...... ihale kayıt numaralı ihale neticesinde müvekkili şirketin 3 adet doğalgaz dolum istasyonu yapım işini 4.499.000,00 TL bedelle kazandığını, akabinde bu ihale çerçevesinde müvekkili şirket ile Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü arasında 04.08.2011 tarihinde “3 adet Sıkıştırılmış Doğalgazlı (CNG) otobüsler için Doğalgaz Dolum İstasyonu Yapım işine ait Sözleşme” imzalandığını, bu sözleşme gereği işin yer teslim tarihinden itibaren 160 gün içinde tamamlanarak Geçici Kabule hazır hale getirilmesinin gerektiğini, yer teslim tutanağının 09.08.2011 tarihinde düzenlendiğini, en geç 15.01.2012 tarihinde istasyonların geçici kabule hazır hale getirilmesinin gerektiğini, anlaşma çerçevesinde davacı şirkete üç ayrı banka havalesiyle toplam 356.966,00 Euro ödeme yapıldığını, davacı şirketin üretim ve teslimatta uzun süre gecikmesinin yanı sıra, gönderdiği makineler ve dispenserler ile diğer malzemelerin ayıplı ve eksik olarak müvekkili şirkete teslim edildiğini, bu nedenle 15.01.2012 tarihinde yapılması gereken geçici kabulün bir sene sonra 14.12.2012 tarihinde, kesin kabulün ise 2 sene sonra 25.12.2014 tarihinde yapılabildiğini, gecikme ve makinelerdeki ayıpların davacı şirkete defalarca sözlü ve yazılı şekilde bildirilmiş olduğunu, yaşanan gecikme ile ayıplı ifa ve ayrıca uğranılan zararlar nedeniyle bakiye 956.759,00 Euro bedelin ödenmediğini, davacı şirketin teslim etmesi gerektiği halde teslim etmediği depolama tüpleri için 81.000,00 TL kesildiğini, böylece müvekkili şirketin toplam 465.414,00 TL zarara uğradığını, davacı şirket tarafından teslim edilen makineler (Kompresörler), Dispenserler ve diğer malzemelerin üretim hatalarıyla ayıplı şekilde teslim edildiğini, üretim hatalarının neden olduğu arızaların ancak makinelerin çalıştırıldıktan sonra ortaya çıktığını, Yangın söndürme sistemindeki eksiklikler nedeniyle EGO Genel Müdürlüğü’nce 137.430.00 TL kesinti yapıldığını, geçici ve kesin kabullerde yaşanan gecikmenin sebeplerinin malların geç teslimi ile makinelerdeki ayıpların olduğunu, davacı şirketin taahhüt ettiği teknik servis desteği ve yedek parça teminini yerine getirmediğini, bu nedenle bu hizmetlerin müvekkili şirket tarafından yerine getirildiğini, davacı şirketin makinelerin geçici kabulü tarihinden itibaren 2 sene boyunca garanti hizmeti vermesi gerektiğini, 14.12.2014 tarihine kadar makinelerin garanti kapsamında olması ve davacı şirketin garanti kapsamındaki makinelere garanti hizmeti ve yedek parça temin hizmeti vermesinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından sadece sigorta atma anzası nedeniyle temin edilmek zorunda kalman yedek parçaların maliyetinin 29.066,00 TL olduğunu, temin edilmek zorunda kalman diğer malzemelere ilişkin yedek parçaların maliyetinin 124.444,81 TL olduğunu, toplam yedek parça maliyetinin 153.510,81 TL olduğunu, davacı şirketin geç ve ayıplı ifası nedeniyle müvekkili şirketin ekstra harcamalar yapmak zorunda kaldığını, müvekkili şirket tarafından faturaya eklenemeyen KDV meblağının 809.820.00 TL olduğunu, rapor için yeminli Mali Müşavire toplam 79.999,00 TL ödendiğini, Mali Müşavir raporu ile müvekkili şirketin KDV iadesini alabilir hale geldiğini, fakat KDV iadesinin aylar sonra yapıldığını, bu sürede müvekkili şirketin %15 oranındaki banka faizinden mahrum kalarak 91.104,00 TL zarara uğradığını, gecikme nedeniyle EGO Genel Müdürlüğü’nden hak ediş almana kadar nakit temin edebilmek amacıyla 2012 yılı içinde banka kredisi kullanmak zorunda kalındığını, kullanılan krediler için 183.678,00 TL faiz ödendiğini, Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) oranının %3 den %6 ya çıkması nedeniyle 68.961,00 TL fazladan ödeme yaparak zarara girildiğini, makine ve dispenserlerin tek tek gönderilmesi neticesinde ekstra nakliye ücreti olarak 36.261,00 TL,gönderdiği bir kısım malzemelerin parça parça DHL Kargo ile müvekkili şirkete gönderilmesi sebebiyle kargo şirketine 9.423,00 TL ödendiğini, böylece bu husustaki toplam zararın 64.160,00 TL olduğunu, fazladan istihdam edilen personele ait masrafların 85.927,00 TL olduğunu, davacı şirketin geç ve ayıplı ifası nedeniyle müvekkili şirketin piyasadaki tüm ticari itibarını yitirdiğini, bu bakımdan yaklaşık 6.000.000,00 TL Kazanç Kaybının meydana geldiğini beyan ederek davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Bakırköy .....İcra Dairesinin ..... İcra Dosyası, takibe konu fatura suretleri, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü davalı şirket kayıtları, EGO Genel Müdürlüğü kayıtları, Bakırköy Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabı, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava İİK nun 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü’nün ..... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının davalı aleyhine 9 adet faturaya dayalı olarak 977.230,00 Euro asıl alacak üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren kamu bankalarına uygulanan tevdiat azami faizi uygulanmak suretiyle icra takibine giriştiği, davalının yasal süresinde vekili marifetiyle verdiği itiraz dilekçesi ile borca ve fer-ilerine itirazda bulunduğu, davacının yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Davacı, davalı şirket ile aralarında ticari ilişki çerçevesinde takibe konu faturalarda belirtilen emtiaları davalıya sattığını, ancak bu emtia bedellerinin davalı firmaca ödenmediğini, bu nedenle Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü’nün ..... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe haksız olarak itirazda bulunulduğunu beyan ederek itirazın iptalini talep etmiştir.
Davalı ise, Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü’nün açmış olduğu doğalgaz dolum istasyonu ihalesini kazanarak Ankara'da Büyükşehir Belediyesine ait doğalgaz dolum istasyonunu inşa etmiş olduğunu, bu kapsamda davacıdan satın aldığı makine ve ekipmanlarda ayıp olduğunu, bu malzemelerin geç ve eksik teslim edildiğini, bu nedenle zarara uğradığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, tarafların kabulünde olan ticari satımdan dolayı davacının davalıya satıp teslim ettiği takibe konu faturalardaki makina ve ekipmanların ayıplı olup olmadığı, eksik ve geç teslimin bulunup bulunmadığı, fatura bedelinden dolayı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise ne miktarda alacaklı olduğu hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce dosya mali müşavir, makine mühendisi ve elektrik mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, sunulan 24.10.2017 tarihli rapor dosya arasına alınmıştır. Raporda; davacının takip tarihi itibariyle (davalı yanca yanılan ödemeler sonucunda) 9 adet faturadan kaynaklı 2.609.694.42 TL alacağının bulunduğu, davacının kusurlu ve eksik ediminden kaynaklı olarak davalının 1.294.326,34 TL zararından davacının sorumlu olduğu, davacının takip tarihi itibariyle olan 2.609.694,42 TL alacağından davalının 1,294.32634 TL zararının mahsubu halinde, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan bakiye alacağının (2.609.694,42 TL - 1.294.326,34 TL) 1.315.368,08 TL olduğunun kabulünün gerekeceği yönünde kanaat bildirilmiştir.
Taraf vekillerin rapora karşı sunmuş oldukları yazılı beyanlar dikkate alınarak bu defa bilirkişi heyetine bir de inşaat mühendisi eklenerek dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, sunulan 21.09.2018 tarihli raporda, Knopi-uzay çatı imalatı gecikme cezası ile ilgili olarak davacının sorumlu olmadığı kanaati dışında kök rapor tekrar edilmiş ve neticeten davacının davalıdan 1.667.984,03 TL alacaklı olduğu bildirilmiştir.
Daha sonra taraf vekillerinin itirazı üzerine, dosya ek rapor tanzimi için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, sunulan 03.08.2019 tarihli ek raporda, KDV ile ilgili değerlendirmeler neticesinde davacının davalıdan 263.519,26 Euro alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Gerek bilirkişi yukarıda içeriği özetlenen bilirkişi raporları, gerek dosya münderecatı kapsamında toplanan ve tarafların sunmuş oldukları deliller ve gerekse tarafların aşamalardaki yazılı ve sözlü iddia ve savunmaları bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Davanın, fatura alacağından kaynaklanan İİK nun 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davası olduğu, davacı tarafından davalıya satılıp teslim edilen makine ve ekipmanların bedellerine yönelik olarak davacı tarafından takip başlatıldığı, davalı tarafın savunmasında, ayıplı ifa ile geç ve eksik teslim iddialarında bulunduğu, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda aldırılan 24.10.2017 tarihli kök rapor ile bu raporu değiştiren 21.09.2018 tarihli ek rapor ve son olarak dosyaya sunulan 03.08.2019 tarihli ek raporda yapılan mali ve teknik değerlendirmelerin denetime elverişli olup hüküm kurmaya yeterli olduğu, bu bağlamda, davalının, Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü’nün açmış olduğu doğalgaz dolum istasyonu ihalesini kazanarak Ankara'da Büyükşehir Belediyesine ait doğalgaz dolum istasyonunu inşa etmiş olduğu, bu kapsamda davacıdan satın aldığı makine ve ekipmanlardan kaynaklı olarak davalıya fatura düzenlediği, taraflar arasındaki bu ticari ilişki hususunda bir çekişme bulunmadığı, taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla düzenlenen 9 adet fatura bulunduğu, icra takibine konu fatura toplamının TL karşılığının (Euro kuru 2.78 TL olmak üzere) 2.716.699,40 TL olduğu, ancak davalı-borçlu tarafından 18.000,00 Euro bedelli faturaya itiraz edildiği ve bu itirazın alacaklı tarafından kabul gördüğü, ayrıca davalı tarafından 356.966,00 Euro ödeme yapıldığı göz önüne alındığında, bu miktarların mahsubu ile takip tutarının 2.609.694,42 TL olduğu, diğer yandan davacı yanın faturaların konusu emtiaları davalı yana göndermeyi taahhüt ettiği tarihten sonra ve parçalar halinde gönderdiği, teknik bilirkişi raporuna göre, emtiaların belirlenen teknik koşullara aykırı ve ayıplı olduğu, yanı sıra garanti, servis ve yedek parça hizmetinde kusur bulunduğu, bu hususta davalı tarafca davacıya gönderilen ihtarnamenin kesin kabulün yapılacağı 10.08.2014 tarihinden önce 16.06.2014 tarihinde tebliğ edildiği, ancak diğer yandan her ne kadar kök raporda; emtiadaki eksiklikler için 800.845,54 TL, tesliminde yaşanan gecikme nedeniyle 198.405,90 TL, arıza yedek servis ve parça için 153.510,81 TL, yaşanan gecikmeye bağlı olarak düzenlenen KDV iadesi raporu için 77.404,09 TL, emtianın parça parça gönderilmesine bağlı olarak 64.160,00 TL fazla maliyet olmak üzere toplamda 1.294.326,34 TL gelir kaybı ve zarara neden olunduğu, davalının diğer zarar taleplerinin ispata muhtaç olduğu, netice itibarıyla 1.294.326,34 TL'nin toplam alacaktan mahsubu ile davacının 1.315.368,08 TL alacaklı olduğu belirtilmiş ise de, davacının alt yapı ve üst yapı inşaat işleri ile ilgisinin bulunmadığı, bu işlerin davalı uhdesinde kaldığı, dolayısıyla imalatlardan davacının sorumlu tutulamayacağı, açıklanan nedenle 21.09.2018 tarihli bilirkişi raporunun bu değerlendirme yönünden isabetli olduğu, bu raporda kök rapordakinin aksine emtiadaki eksiklikler için belirlenen bedelin 448.229,59 TL olarak belirlendiği ve davalının 941.710,39 TL zararının bulunduğu, bu miktarın toplam alacak olan 2.609.694,42 TL'den mahsubu ile davacının bakiye 1.667.984,03 TL alacaklı olduğunun belirtildiği, ancak KDV iade talebi ile 2012 yılı BA formlarına ilişkin olarak yapılan değerlendirme kapsamında dosyaya sunulan 03.08.2019 tarihli raporun tarafların tüm iddia ve savunmaları ile itirazlarını da kapsayacak şekilde denetime elverişli olduğu, böylelikle 03.08.2019 tarihli raporun hükme esas alınması gerektiği, bu kapsamda ve sözkonusu bilirkişi raporu doğrultusunda, 1 Euro 2.78 TL olmak üzere, davacının toplam hak ediş alacağının 977.230,00 Euro ( 2.176.699,40 TL) olduğu, bu miktardan; davalının davacıya yapmış olduğu ve ihtilaf dışı olan ödemeler toplamı 356.966,00 Euro (992.365,48 TL), davacının kusuru nedeniyle davalının uğradığı gelir kaybı ve zarar tutarı 338.744,74 Euro (941.710,39 TL) ile davalı tarafından itiraz edilip davacının kabulünde olan 18.000,00 Euro bedelli fatura miktarı (50.040,00 TL) mahsup edildiğinde bakiye 263.519,26 Euro yönünden davacının davalıdan alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır. Bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulü ile, Bakırköy ......İcra Müdürlüğünün ..... icra dosyasına yapılan itirazın Kısmen İptali ile, 263.519,26-Euro üzerinden takip talebinde belirtilen faiz oranı üzerinden takibin devamına ve fazlaya ilişkin takibin reddine karar verilmiştir.
Davacı taraf her ne kadar icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de; alacağın varlığı ile miktarının yargılama sonucu alınan bilirkişi raporları ile saptanmış olduğu ve davalı tarafın itirazında tamamen haksız olmadığından koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
Bakırköy .....İcra Müdürlüğünün ..... icra dosyasına yapılan itirazın Kısmen İptali ile, 263.519,26-Euro üzerinden takip talebinde belirtilen faiz oranı üzerinden takibin devamına,
Fazlaya ilişkin takibin reddine,
2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatının reddine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 135.534,92-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 32.810,93-TL peşin harç ile icra veznesine yatırılan 13.583,50-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 89.140,49-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL başvurma harcı ve 32.810,93-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyada yapılan 3.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 365,00.-TL posta gideri olmak üzere toplam 3.865,00-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 1.391,00TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 43.253,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 79.961,73-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Davacı ve davalı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/11/2019
Başkan ...
¸E-imzalı
Üye ...
¸E-imzalı
Üye ...
¸E-imzalı
Katip ...
¸E-imzalı