T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1090 Esas
KARAR NO: 2018/1006
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/11/2015
KARAR TARİHİ: 24/10/2018
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 23/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan 30/11/2015 tarihli dava dilekçesinde ÖZETLE; davalı şirketin davacıya ait transit refakat belgesi olan .... sayılı transit beyannamesi ile Hollanda’da yerleşik olan ....firmasına 305 kap, 33.825 USD değerindeki ayakkabı cinsi eşyaları taşımak için anlaştığını, davalı taşıma şirketinin Hollanda’ya malı götürmek için .... plakalı araçla Erenköy Gümrük Müdürlüğünden almış olduğu malı yol güzergahında Bulgaristan Gümrüğünde bıraktığını, antlaşma çerçevesinde Hollanda’ya götürmesi gereken eşyaları götürmediğini, davacının ticari olarak mal değeri olan 33.825 USD zarara uğratıldığını, davalı şirketin kasten davacı şirketi zarara sokması sebebi ile iş bu zararı ödemekle yükümlü olacağını, refakat belgeleri taşıma esnasında varlığı aranan belgelerden olduğunu, CMR maddesi 11/2 de “ Taşımacı bu belgeler ile verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini incelemek zorunda değildir.” hükmün açık olduğunu, TTK 860/2 maddesine istinaden taşıyıcı kendisine verilen evrakın yanlış kullanılmasından dolayı sorumlu tutulması gerektiğini, taşıma şirketinin ifa engeli bulunmasına rağmen taşımacı gönderiden talimat almadığı gibi uygun görülen önlemleri de almadığını, CMR 12 ye göre yükün teslim yerine varmadan önce koşullara uymak imkansız hale gelirse yüke tasarruf etme hakkına sahip olan kişiden talimat istemesi gerektiğini, şayet tasarruf etme hakkına sahip kişiden uygun bir zaman içinde talimat almamış ise yüke tasarruf etme hakkına sahip kişinin yararına uygun görülen önlemleri almakla yükümlü olacağını, davalının yüke tasarruf etme hakkına sahip olan davacı şirketten böyle bir yetki almadığını, bu durum karşısında CMR 12/2 maddesinin davalı tarafından ihlal edildiğini, taşımacı talimat istediğini ispatlayamadıkça ortaya çıkan ziya, hasardan sorumlu kalacağını belirterek davalı tarafından Bulgaristan Gümrüğüne terk edilen emitanın değerinin 33.825,00 USD'lik (96.401,25.-TL) kısmının ön görülen teslim tarihinden itibaren işletilecek olan yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, şimdilik 100,00.-TL umulan kâr kaybının davalıdan tahsiline, şimdilik 100,00.-TL kredi masraf ve faizlerinin davalıdan tahsiline, davalı taşıma edimini eksiksiz olarak ifa etmemesine rağmen haksız olarak aldığı taşıma giderlerinin, ayrıca bu vakıadan dolayı Bulgaristan Mahkemelerinde açılan ve uzun süre devam eden davadan dolayı katlandığı masrafların şimdilik 100,00.-TL'lik kısmının davalıdan tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davayı kabul etmediklerini, davacının 23/07/2014 tarihinde Erenköy Gümrük Müdürlüğünden T1 kapsamında çıkış yaptığını, tırın güzergah olarak Bulgaristan’a geldiğinde Bulgar görevlileri tarafından araçta yer alan eşyaların farklı olduğu için koliler üzerindeki mühürler sökülerek incelemeye alındığını, araçta parsiyel taşıma olarak başka firmalarında yükünün bulunduğunu, bu olayın sonrasında davacı şirkete derhal bilgi verildiğini, davacı şirketin menfaat sağlamak amacıyla aynı zamanda kusurlu olarak davrandığını, ancak basiretli olan davalı derhal başka bir tır göndererek diğer yükleri araca koyarak yola devam edildiğini, böylece problemli olan tek yükün davacı şirketin yükü olduğunu iddia ettiği rapor edilmiştir.
Dosyada ön inceleme aşaması tamamlanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, Erenköy Gümrük Müdürlüğünden bir kısım evrak ve belgeler dosyamız arasına celp edilerek incelenmiştir.
Dosya bütün halinde bir mali müşavir, bir taşıma uzmanı ve bir de gümrükçü bilirkişiden oluşan 3 kişilik heyete tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen raporda ÖZETLE; Davalı taşıyıcının CMR Konvansiyonu 4- 11 -12 inci maddeleri gereğince Erenköy Gümrük Müdürlüğünden almış olduğu 305 kap ayakkabı cinsi eşyaları 25/07/2014 tarihli CMR taşıma senedi ile Hollanda’da yerleşik .... firmasına .... sayılı 25/07/2014 tarihli transit refakat beyannamesi ile taşırken yol güzergahında Bulgar Gümrük Makamlarınca eşyalara el konulmasında kendi evrak eksikliği veya taşıma kusurundan kaynaklı olduğuna dair herhangi bir bulguya rastlanılmadığı, davacı şirketin Çin’de yerleşik Kıngrun .... şirketinden 842 karton ve .... numaralı konşimento ile Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne eşyaları getirmesi sonrasında Erenköy Gümrük Müdürlüğüne eşyayı aktarması akabinde .... sayılı ve 13/06/2014 tarihli antrepo beyannamesini gümrüğe sunduğu, 537 kap eşyayı .... sayılı Ürün Güvenliği Denetimi tebliğince uygun çıkması neticesinde serbest dolaşıma girişini yaptığı, kalan 305 kap dava konusu eşyaları Ürün Denetmenleri İstanbul Avrupa Yakası Grup Başkanlığı tarafından verilmiş .... sayılı ve 16/06/2014 tarihli insan sağlığını tehdit eden uygunsuzluk belgesi alması sebebi ile eşyaları mahrece iade veya imha etmesi gerekirken; transit ticarete konu ederek AB ülkesi olan Hollanda’ya göndermeyi tercih ettiği, bu durumda transit gümrük rejimi risklerini göze aldığının değerlendirildiği, Ürün Denetmenleri İstanbul Avrupa Yakası Grup Başkanlığı kendilerine yapılan 305 kap eşya için davacı şirketin yaptığı başvurunun.... sayılı Ürün Güvenliği Tebliğine istinaden .... sayılı ve 16/06/2014 tarihli olumsuzluk raporu ile sonuçlandığından Hollanda’da yerleşik .... firmasına .... sayılı 25/07/2014 tarihli transit refakat beyannamesi nezdinde transit rejimiyle satışını yapamayacağı, transit rejimi hükümlerinin gerçekleşmemesi durumunun Bulgar Makamlarınca da anlaşılmasından kaynaklı sakıncalı bir durum arz ettiği, CMR hükümlerine göre taşıyıcının transit sürecini işletmekle yükümlü olmasına karşın; transit sürecinde ancak gönderenin sağladığı evrakı kullanmak durumunda olduğu, taşıyıcının taşınan mala ilişkin evrak veya sair işlem tesis etme yükümlülüğü bulunmadığı, malın transite elverişliliğinden de taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı, Bulgar Gümrük makamlarınca tesis edilen işlemin taşınan malın niteliğinden kaynaklı olduğu ve meydana gelen zarardan gönderenin sorumlu olacağı, emir ve talimatlarla aşılabilecek bir taşıma engeli değil; doğrudan mala el koyma söz konusu olduğundan, taşıyıcının talimat istem görevinden de söz edilemeyeceği, durumu rapor etmekle iktifa edeceği, davacının; Çin’den Türkiye için ithal ettiği, antrepodan transit ticarete konu ettiği 305 kutu, 3050 çift ayakkabı için 33.825,00 USD zarar iddiasının kendi kusurundan ve taşınan emtianın niteliğinden kaynaklandığı gözetilerek; davalıdan tazmin talebinin somut olaya uygun olmadığı, davacı ....Ltd.Şti.’nin 2014/18 sayılı Ürün Güvenliği tebliğine aykırı insan sağlığını tehdit eden ayakkabı cinsi eşyaların her ne suretle olursa olsun transit rejimi ile Hollanda’ya satış işlemini gerçekleştirmesinin 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanununa aykırı bir durum arz etmesi sebebi ile, davacının 33.825 USD üzerinden tazminat talep edemeyeceği rapor edilmiştir.
Dosya kapsamı, davacı ve davalı tarafın beyanları, bilirkişi raporu göz önüne alındığında yukarıda özetlenen dava dilekçesi itibariyle davacı şirket ile davalı şirketin davacıya ait transit refakat belgesi olan emtiayı ile Hollanda’da firmasına 305 kap, 33.825 USD değerindeki ayakkabı cinsi eşyaları taşımak için anlaştığını, davalı taraf Erenköy Gümrük Müdürlüğünden almış olduğu malı yol güzergahında Bulgaristan Gümrüğünde bıraktığını,meydana gelen zararın tazminini talep edildiği görülmektedir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde, Davayı kabul etmediklerini, davacının 23/07/2014 tarihinde Erenköy Gümrük Müdürlüğünden eşyaların alınarak yol çıkıldığını Bulgaristan’a geldiğinde Bulgar görevlileri tarafından araçta yer alan eşyaların farklı olduğu için el konulduğunu ve diğer yükleri araca koyarak yola devam edildiğini, böylece problemli olan tek yükün davacı şirketin yükü olduğunu iddia ettiği rapor edilmiştir.
Dosya kapsamı itibariyle tarafların sunmuş oldukları tüm deliller ile birlikte bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor mahkememizce kabul edilerek denetime elverişli kabul edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı itibariyle davacı ile davalı arasında Erenköy Gümrük müdürlüğünde bulunan ve ülkemize insan sağlığını tehdit eden uygunsuzluk belgesi alması sebebi ile giriş izni verilmeyen ürünler transit geçiş hakkı verilmesi üzerine davacı tarafından ürünlerin Hollanda ülkesine gönderilmek üzere davalı şirket ile anlaştıkları, davalı şirketin ürünleri gümrük müdürlüğünden alarak Tır'a yüklenen mallar transit taşıma başladığı, malların bulunduğu Tır Bulgaristan gümrüğüne geldiğinde yapılan kontroller neticesinde davacıya ait emtianın el konulduğu görülmektedir.
Davacıya ait mallar davalının kusuru olmadan tamamen mallar Bulgar Gümrük makamlarınca tesis edilen işlemin taşınan malın niteliğinden kaynaklı olduğundan bahisle el konulduğu, davacı tarafça Bulgaristan Adli Makamlarında yaptıkları itirazlar red ile sonuçlandığı anlaşıldığından malların teslim adresine teslim edilmemiş olmasının davalının kusuru olmadığı anlaşıldığından meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağından davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaati gelmiş olmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının REDDİNE,
492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 35,90.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 1.646,30.-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye kalan 1.610,40.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 10.486,10.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/10/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı kanun hükümleri uyarınca elektronik imza ile imzalanmıştır.*