T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/981 Esas
KARAR NO: 2021/777
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/10/2015
KARAR TARİHİ: 16/09/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı şirket arasında 09.12.2014 tarihinde İnşaat İşi Yapım Sözleşmesi imzalanarak davacıya ait Tekirdağ İli, .... ilçesi, ..... Mahallesi .... Ada, .... Parseldeki şantiyede davalı şirketçe işe başlanmış olduğunu, davalı işe başladığında daha evvelki müteahhit firma tarafından şantiyede yapılmış bir takım işler de bulunmakta olduğunu, davalı inşaat işini bunların da bedelini ödemek üzere devralmış olduğunu, akabinde inşaat işi devam ederken davacı müvekkilleri tarafırıdan davalıya yapıları işler nisabında çeşitli ödemeler yapılmış olduğunu, işin devamı esnasında davalının iş yaptırdığı alt taşeron tabir edilen kişilere yapması gereken ödemeleri yapamaması, bunun yanı sıra piyasaya güven verememesi gibi sorunlardan kaynaklanan çeklerinin piyasada kabul görmesi bakımından problemleri doğmuş olduğunu, bu gibi sebeplerle alt taşeronlara ödeme yapmak gibi bir edimi mevcut bulunmamasına rağmen davacı müvekkillerinin, davalıdan ödeme alamayan alt taşeronlara da ödemelerini kendisi yapmak durumunda kalmış olduğunu, hatta davalının piyasada kabul görmeyen evrakları için de davacı şirketin o dönemdeki yetkilisi merhum .... tarafından davalıya ait evrakların ön yüzüne bazı aval şerhleri de verilmiş olduğunu, yapılacak olan işler için de davacı ve dava dışı .... Konf. Amb. Tur. İnş. Ür. İth. İhr. San. ve Tic, Ltd. Şti. tarafından virman yoluyla davalı lehine keşide edilmiş ve henüz keşide tarihi gelmemiş çekler bulunmakta olduğunu, tüm bu işlemlerin akabinde davalının inşaattaki işleri aksatması ve bu gibi bir inşaat işi için yeterliliğinin bulunmaması sebebiyle davacı müvekkillerinin zarar görmeye başladığını, Çatalca .... Noterliğinin 16.09.2015 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide etmek zorunda kaldıklarını, ihtarnamenin akabinde 18.09.2015 günü, davalı şirket yetkilisi .... 'un söz konusu inşaatta yanında çalıştırdığı kalfa .... ve kimlikleri Çatalca Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından tespit edilen diğer 2 kişi davacı müvekkillerinin 0 dönemdeki yetkilisi .... iş yerine gelerek kendisine silahlı saldırıda bulunmuş olduğunu, merhum .... bu saldırı sonucunda olay yerinde hayatını kaybetmiş olduğunu, davalı şirket yetkilisi ......'da şu anda bu dosya kapsamında azmettirici olarak tutuklu bulunmakta olduğunu, davacı tarafından davalı şirkete yapmış bulunduğu işlere karşılık olarak ve davalı şirketin alt taşeronlara ödeme yapmamasından kaynaklı onlara da ödemelerin davacı müvekkillerince yapılmasından dolayı şantiyede şimdiye kadar yapılan iş nisabından da fazla olmak üzere davalı şirkete ödeme yapılmış olduğunu, alt taşeronlara yapılan ödemeler için davalı şirketten de çekler alınmış ancak bu çekler de davacı müvekkile ödenmemiş, karşılıksız çıkmış olduğunu, İş bu çekler ile alakalı herhangi bir borçlarının bulunmadığı hususu Tekirdağ Sulh Hukuk Mahkemesi'nce yapılacak tespitte çıkan değer ile bu çekler haricinde de davacı müvekkilleri tarafından gerek davalıya yapılan gerekse davalının ödeme yapamadığı alt taşeronlara yapılan ödemeler karşılaştırıldığında anlaşılacağını, İnşaat işi Yapım Sözleşmesi'nin İşin Süresi başlıklı 7. Maddesinde işin bitim süresinin sözleşme tarihinden itibaren 7 ay olduğu ve gecikme yaşanacak her gün için yüklenici tarafından işverene 30.000,00 TL cezai şart ödeneceği hükme bağlanmış olduğunu, çeklerin ödenmesine 3. kişilere de hamil olmak üzere dava sonuna kadar ödemeden men kararının andıkları sebeplerle teminatsız olarak verilmesine, verilen kararın ilgili bankalara derhal tebliğine, haklı davalarının kabulü ile davacı müvekkillerinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; “Dava konusu iptali talep edilen 10 adet çekin 7 adedinin keşideci davacı taraf değildir, aktif dava ehliyeti bulunmayan davacının davasının husumet yokluğu nedeni ile usulden reddi gerekmekte olduğunu, çeklerden 7 adedini düzenleyen keşideci muhatap dava dışı ..... Konfeksiyon Amb. Tur. İnş. Ür. İth. İhr. San ve Tic. Ltd. Sti” Davacı tarafın söz konusu çeklerde hiçbir cirosu ya da muhataplığı bulunmamakta olduğunu, esasa ilişkin itirazlarının anlaşma konusu inşaatın zamanında testim edilememe nedeni inşaat alanının Tekirdağ Belediyesince defalarca mühürlenmiş olduğunu, müvekkil şirketçe inşaat alanı mühürlü olduğu için aylarca inşaata devam edilemediğini, bu hususun açıklığa kavuşması için Tekirdağ Belediyesine müzekkere yazılmak suretiyle dava konusu inşaatın hangi tarihlerde ne kadar süreyle mühürlü kaldığının sorulmasını talep ettiklerini, davacı tarafça inşaatın defalarca mühürlendiği hususundan bahsedilmiş olduğunu, inşaattaki tüm aksaklıkların davalı şirketten kaynaklandığı izlenimi yaratılmaya çalışıldığını, davacının davalı şirketten cezai şart talep etmesi hukuka aykırı olduğunu, çünkü ortada davacı şirketten kaynaklana bir kusur var iken cezai şart talep edilmesi mümkün olmadığını, davalı müvekkil şirketin ticari defterleri incelendiğinde davacı şirketten halen alacaklı olduğu ortaya çıkacağını, davacı tarafça keşide edilen ve tahkikata konu olabilecek çek sayısı yalnızca 3 olduğunu, bu çeklerin toplam bedeli 225.400 TL olduğunu, dava konusu sözleşmenin 8. maddesinde belirtilen ödemelere de davacı tarafça uyulmadığını, bu ödemelerin davacı tarafça sürekli geciktirildiği tüm ceza dosyası muhtevasından anlaşılmakta olduğunu, 19.12.2014 tarihli sözleşmenin 16. Maddesi ile sabit olduğu üzere davacı şirkete değişik miktar ve vadelerde toplam bedeli 1.5000.000,00 TL eden 15 adet teminat çeki işe başlarken verildiğini, davacının alt taşerona ödeme yapılmak üzere davalı şirketten çek alındığı ve bunların karşılıksız. çıktığı an gerçeği yansıtmadığını, çünkü dosyaya sunulan ve karşılıksız olduğu iddia/fedilen çekler zaten alt taşerona verilmek üzere değil davacı şirkete teminat olarak verilen çekler olduğunu, davalı şirkete verilen teminat çekleri geri iade edilmediğini, taraflarınca tek tek sayılan 7 adet çek yönünden davanın sıfat yokluğundan (husumetten) reddini, Tekirdağ Belediyesine müzekkere yazılmak suretiyle dava konusu inşaatın hangi tarihlerde ne kadar süreyle mühürlü kaldığının sorulmasını, dava konusu inşaat alanında keşif yapılmasını ve taraflar tacir olduğu için tarafların ticari defterlerinin incelenmesini ve bugüne kadar davalı şirketçe yapılan masrafları davacı tarafın yaptığı ödemelerin karşılayıp karşılamadığının tespitini, haksız ve mesnetsiz açılan iş bu davanın esastan reddi ile yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar talep etmiştir.
DELİLLER:
Lüleburgaz ve İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, Tekirdağ ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... talimat sayılı dosyası, Tekirdağ .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Talimat sayılı dosyası, ... bankası yazı cevabı, bilirkişi raporları, ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK. 72 maddesine dayanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Somut olayda, taraflar arasında 09/12/2014 tarihinde eser sözleşmesi niteliğindeki sözleşmenin akdedildiği, sözleşme uyarınca davalı yüklenici tarafından işe başlanıldığı ve davacı tarafından da söz konusu çeklerin avans olarak verildiği, taraflar arasında çıkan uyuşmazlık neticesinde davacı şirket tarafından davalı şirkete ihtarnamenin gönderildiği, ihtarnamenin tebliğ alınmadığı ve 18/09/2015 tarihinde davalı şirket yetkilisi ve çalışanlarıyla birlikte davacı şirketin merkezine gelinerek davacı şirket yetkilisi ....'nın öldürüldüğü, akabinde işlerin sözleşmeye uygun olarak tamamlanmaması nedeni ile sözleşmenin feshedildiği ve teminat olarak verilen 10 adet çek nedeniyle çek bedelleri olan toplamda 2.925.400,00 TL oranında borçlu olmadığının tespiti ve çeklerin iptali isteminde bulunmuştur.
Davalı taraf ise süresinde cevap vermeyerek iddiaları inkar etmiş sayılmıştır. Davalı taraf süresinden sonra sunmuş olduğu beyan dilekçesinde; dava konusu iptali talep edilen 10 adet çekin 7 adedinin keşidecisinin davacı olmadığını ve çeklerde cirosunun da bulunmadığını, dolayısıyla bu çekler yönünden davacının aktif husumetinin bulunmadığını, esas yönünden ise işin zamanında yapılmamasının davacının kusurundan kaynaklandığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İddia ve savunma kapsamında taraflar arasındaki uyuşmazlık; 09.12.2014 tarihli eser sözleşme kapsamında davalı yüklenicinin edimini yerine getirip getirmediği, bu kapsamda teminat amaçlı olarak verilen çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığına ilişkindir.
Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü adına sözleşmeye konu işin yapıldığı mahal mahkemesine talimat yapılarak bilirkişi refakatinde keşif yapılarak hazırlanan rapor dosya arasına alınmıştır. Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda bilirkişi heyeti marifetiyle tarafların ticari kayıt ve belgeleri incelenerek hazırlanan raporlar dosya arasına alınmıştır.
Talimatla alınan bilirkişi raporu uyarınca; sözleşmeyle üstlenilen işin sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmediği, inşaat alanında yapılan toplam iş bedelinin 3.180.603,36TL olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarındaki mali incelemeler uyarınca; tarafların incelemeye konu 2014, 2015 ve 2016 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davacının ticari defterlerine göre; dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 1.925.608,08 TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre ise dava tarihi itibariyle davalının davacıya toplamda 2.365.896,16 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında; davalının dava konusu faturaları tebliğ alarak yasal süresi içerisinde faturalara itiraz etmemesi ve usulüne uygun olarak tutulan ticari defterlerinin HMK. m. 222 hükmü uyarınca takdiri delil niteliği taşıması ve sahibi lehine delil teşkil edebileceği gibi aleyhine de delil teşkil edeceği gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalıdan 1.925.608 TL alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır. Kabul edilen miktar itibariyle davanın kısmen kabulüne karar verilerek, Davacı tarafından davalı tarafa avans olarak verildiği anlaşılan .... Şubesine ait Keşidecisi ..... Konfeksiyon Amb Tur İnş Ürt İth İhr San Tic Ltd Şti olan,
26/10/2015 keşide tarihli, 90.000 TLbedelli, .... seri numaralı,
30/10/2015 keşide tarihli, 110.000 TL bedelli, .... seri numaralı,
... BANK ..... Şubesine ait, keşidecisi davacı .... Tekstil Tur İnş ve San Ürün Ürt ve Paz Ltd Şti olan,
24/11/2015 keşide tarihli, 68.500 TL bedelli, .... seri numaralı,
06/11/2015 keşide tarihli,78.500 TL bedelli, ..... seri numaralı,
16/11/2015 keşide tarihli, 78.400 TL bedelli, .... seri numaralı,
Keşidecisi ..... Konfeksiyon Amb Tur İnş Ürt İth İhr San Tic Ltd Şti olan,
30/11/2015 keşide tarihli, 500.000 TLbedelli, .... seri numaralı,
31/12/2015 keşide tarihli, 500.000 TL bedelli, .... seri numaralı,
31/01/2016 keşide tarihli, 500.000 TL bedelli, .... seri numaralı çeklerin TAMAMINDAN,
28/02/2016 keşide tarihli, 500.000 TL bedelli, ..... seri numaralı çekin ise 208 TL'lik kısmından davacı tarafın davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,
Fazlaya ilişkin çekler yönünden ise talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
Davacı tarafından davalı tarafa avans olarak verildiği anlaşılan .... Şubesine ait Keşidecisi ..... Konfeksiyon Amb Tur İnş Ürt İth İhr San Tic Ltd Şti olan,
26/10/2015 keşide tarihli, 90.000 TLbedelli, .... seri numaralı,
30/10/2015 keşide tarihli, 110.000 TL bedelli, .... seri numaralı,
..... BANK ... Şubesine ait, keşidecisi davacı .... Tekstil Tur İnş ve San Ürün Ürt ve Paz Ltd Şti olan,
24/11/2015 keşide tarihli, 68.500 TL bedelli, .... seri numaralı,
06/11/2015 keşide tarihli,78.500 TL bedelli, .... seri numaralı,
16/11/2015 keşide tarihli, 78.400 TL bedelli, ..... seri numaralı,
Keşidecisi ..... Konfeksiyon Amb Tur İnş Ürt İth İhr San Tic Ltd Şti olan,
30/11/2015 keşide tarihli, 500.000 TLbedelli, .... seri numaralı,
31/12/2015 keşide tarihli, 500.000 TL bedelli, .... seri numaralı,
31/01/2016 keşide tarihli, 500.000 TL bedelli, ..... seri numaralı çeklerin TAMAMINDAN,
28/02/2016 keşide tarihli, 500.000 TL bedelli, .... seri numaralı çekin ise 208 TL'lik kısmından davacı tarafın davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,
Fazlaya ilişkin çekler yönünden talebin REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 131.524,07-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 49.958,52-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 81.565,55-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 27,70-TL başvurma harcı , 221,80 TL keşif harcı, 49.958,52-TL peşin harç olmak üzere toplam 50.208,02 TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.425,40-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.526,51 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 98.482,20 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 67.050,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
16/09/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır