T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/282 Esas
KARAR NO: 2020/214
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/03/2017
KARAR TARİHİ: 04/03/2020
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 05/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan 22/03/2017 tarihli dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirket ile davalı arasında değişik tarihlerde birden fazla Akaryakıt Bayilik sözleşmesi imzalandığını ve son olarak 28.12.2015 tarihli 5 yıl süreli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, davalı ( bayi ) ile müvekkili arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin 5 yıl süreli olup, bayi 5 yıllık süreç içerisinde belirlenen şartlarda satış yapmayı taahhüt ettiğini, sözleşmenin fesih konulu 11.md’sinin c bendinde zarar ziyan kararlaştırılmışsa cezai şartın talep edilebileceği ve d bendinde “ sözleşmenin başlangıç tarihinden sözleşme süresinin sonuna kadar geçecek dönemde satın alınması gereken ( ek-mal alım taahhütnamesinde 500 m3 olarak taahhüt edildiğini ) malın alınmaması sonucu aradaki farktan doğan şirketin uğradığı kar mahrumiyetini hiçbir itirazda bulunmaksızın herhangi bir mahkeme kararı bulunmaksızın derhal ve defaten öder” şeklinde tarafları bağlayıcı hüküm bulunduğunu, bayinin-davalının müvekkilinin menfi ve müspet tüm zararlarını karşılamayı taahhüt ettiğini, davalı tarafça sözleşmenin noterlik kanalıyla 02.03.2016 keşide tarihli ihtarıyla tek taraflı feshedildiğini, ancak davalının sözleşmeden ve eksik mal alımından kaynaklanan müvekkilinin kâr kaybı ve ceza-i şart bedelini ödemediğini, bayinin müvekkili şirketten almayı taahhüt ettiği akaryakıt miktarının çok altında alım yaptığını ve kâr kaybının miktarının tespit edilerek zararın ortaya çıktığının anlaşılacağını belirterek davanın kabulü ile, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000,00.-TL ceza-i şart ve 3.000,00.-TL kâr mahrumiyeti alacak olmak üzere 6.000,00.-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır
Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, ancak davaya cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
Dosyada ön inceleme aşaması tamamlanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, Yazıhan Malmüdürlüğünden, Gölbaşı Noterliğinden bir kısım evrak ve belgeler dosyamız arasına celp edilerek incelenmiştir.
Dosya, bir mali müşavir, bir petrol ve doğalgaz mühendisi ve bir kimya mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından 30/05/2019 tarihinde rapor sunulmuş olup, işbu rapor mahkememizce irdelenmiştir.
Davacı vekili tarafından dava ceza-i şart yönünden 150.000,00.-TL ıslah edilmiş olup, harcı yatırılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davacı taraf dava dilekçesi ile, davacı ile davalı arasında muhtelif tarihlerde bayilik sözleşmesi imzalandığını son sözleşme tarihinin 28/12/2015 olduğunu ve süresinin 5 yıl olduğunu, sözleşmede açık hükümler bulunduğunu, davalının kendilerinde almaya taahüt ettiği akaryakıt miktarının çok altında alım yaptığını, kar kaybının oluşmasına sebebiyet verdiğini, bunun sebebinin de davalının taraflar arasındaki sözleşmeyi 02/03/2016 tarihli noter ihtarnamesi ile fesih etmesiyle ortaya çıkması, sözleşme gereğince cezai şart ve kar mahiyeti talep ettiği görülmektedir.
Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı ve davalı arasında yapılan sözleşme kapsamında cezai şartın ve kar mahrumiyetinin olup olmadığı, varsa miktarının belirlenmesi olduğu görülmektedir.
Taraflar arasında 28.12.2015 tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığı, her ne kadar davalı tarafça davacıya gönderilen ihtarnamenin içeriği incelendiğinde 07/04/2014 tarihli sözleşmenin feshedildiği bildirilmiş ise de, dosyaya bir örneği sunulan 28/12/2015 tarihli bayilik sözleşmesi altındaki imzanın aidiyeti hususunda davalı adına isticvab davetiyesi gönderildiği ancak davalının istcvaba icap etmediği, böylelikle sözleşme altındaki imzanın davalıya ait olduğunun kabulü gerektiği, böylelikle taraflar arasında geçerli olan sözleşmenin bu sözleşme olduğu, sözleşme incelendiğinde davalının davacıdan bir kısım akaryakıt, otogaz ve madeni yağlar satın almayı taahhüt ettiği, sözleşmenin 5 yıl süreyle geçerli olacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin fesih başlıklı 11. maddesinde "satın alınması gereken malın alınmaması sonucu aradaki farktan doğan kâr mahrumiyetinin" ödenmesi gerektiğinin kararlaştırıldığı, ayrıca sözleşmenin haksız yere feshi durumunda ceza-i şart talep edileceğinin kararlaştırıldığı, mahkemece tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, bu kapsamda davalı tarafın defterlerinin incelenmesi amacıyla Adıyaman Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimatın, davalıya yapılan tebligatın bila tebliğ dönmüş olması nedeniyle iade edildiği, davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde taraflar arasındaki son alım satımın 24/10/2015 tarihinde gerçekleştiği, dolayısıyla 28/12/2015 tarihli sözleşme döneminde taraflar arasında bir alım satımın gerçekleşmediği, dosyaya sunulan 05/12/2017 tarihli davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesi dosyaya sunulan bilirkişi raporu, kimya mühendisi ve petrol mühendisi ile mali müşavir bilirkişi heyetince sunulan 24/05/2018 tarihli kök rapor ile 08/01/2019 tarihli ek raporların tarafların iddialarını ve savunmalarını karşılar mahiyette olup, denetime elverişli olduğu, dosya kapsamındaki deliller ve bahse konu bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde davacının kâr mahrumiyetinin 153.097,22.-TL olduğu, talep edebileceği ceza-i şart miktarının ise 225.000 USD olduğu, ancak davalının öz kaynağının 153.736,46.-TL olması nedeniyle bu miktarın üstünde hükmedilecek bir ceza-i şart bedelinin davalının ekonomik mahfına neden olacağı, davacının davasını 3.000,00.-TL kâr mahrumiyeti ve 3.000,00.-TL ceza-i şart alacağı üzerinden açmış olduğu, akabinde ıslah dilekçesiyle davayı ceza-i şart yönünden 153.000,00.-TL üzerinden harçlandırdığı, kâr mahrumiyeti yönünden talebini ise 3.000,00.-TL ile sınırlı tuttuğu, sonuç olarak 153.000,00.-TL ceza-i şart alacağı ve 3.000,00.-TL kâr mahrumiyeti olmak üzere 156.000,00.-TL'yi dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte talep ettiği, neticede davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
3.000,00.-TL kâr mahrumiyeti alacağının dava tarihinden (22/03/2017) itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
153.000,00.-TL ceza-i şart alacağının 3.000,00.-TL'sinin dava tarihinden, (22/03/2017) bakiye 150.000,00.-TL'sinin ıslah tarihinden (18/09/2019) itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 10.656,36.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 102,47.-TL peşin harç ile 2.562,00.-TL ıslah harcının mahsubu ile eksik kalan 7.991,89.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 31,40.-TL başvurma harcı, 102,47.-TL peşin harç, 2.562,00.-TL ıslah harcı ile dosyada yapılan 2.200,00.-TL bilirkişi ücreti ve 241,75.-TL posta gideri olmak üzere toplam 5.137,62.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 18.770,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/03/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı kanun hükümleri uyarınca elektronik imza ile imzalanmıştır.*