T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/925 Esas
KARAR NO: 2021/1211
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/10/2017
KARAR TARİHİ: 29/12/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 05/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirketin, ....... bank ...... Şubesi ...... hesaptan ....... Mobilya Dekorasyon İnşaat San ve Tic AŞ tarafından keşide edilen, ..... çek nolu 30/09/2017 tarihli 20.000,00-TL bedelli çeki kaybetmek suretiyle zayi ettiği; bunun üzerine açılan ödeme yasağı ve çek iptali davasının halen İstanbul Anadolu ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... E sayılı dosyasında derdest olduğu davada ilanların yapıldığı ve teminat yatırılarak ödeme yasağı kararı verildiği, 10/10/2017 tarihinde çek keşidecisinin, ödeme yasağı bulunan çek için kendisine hacze gelindiğini bildirmesi üzerine, lehdar bölümünde ...... Mimarlık Ltd Şti yazılı bulunan çekin, ..... Mimarlık Dekorasyon ve İnşaat San. Ltd. Şti. tarafından ciro edildikten sonra, sırasıyla ...... Ltd. Şti., ...... Ltd Şti tarafından davalıya ciro edildiği, çekin davalı tarafından İstanbul ...... İcra Müdürlüğü' nün ...... E sayılı dosyasından ihtiyat-i haciz yolu ile icra takibine konu edildiğinin anlaşıldığı, haciz tutanağında, çek keşidecisinin ..... Mimarlık Dekorasyon ve İnşaat San. Ltd. Şti. ile bir alışverişinin olmadığı, çeki müvekkil/davacı şirkete verdiği, yatırmış olduğu çek bedelinin alacaklı/davalıya ödenmesi ile ihtiyat-i haciz teminatının iadesine Muvafakatinin bulunmadığını beyan ettiğinin görüldüğü, çekin kötü niyetli 3. kişiler tarafından tahsil edilmek için ve lehdar kısmındaki müvekkil unvanı yanlış anlaşılmak suretiyle ..... Mimarlık Dekorasyon ve İnşaat San. Ltd.Şti. nin lehdar olduğu düşünülerek mevcut hale getirildiği Söz konusu çekin lehdarının müvekkili şirket olduğu ve müvekkili tarafından zayi edildiği; ..... Mimarlık Dekorasyon ve İnşaat San. Ltd. Şti.nin ne müvekkil ile ne de çek keşidecisi ile bir ilişkisi veya alışverişi bulunmadığı muhtemelen kötü niyetli 3.kişiler tarafından kaşesi yaptırılmak suretiyle çekin arkasına cirosunun eklendiği çek üzerinde ödeme yasağı bulunduğunun ibraz sırasında çekin arkasına dercedildiği ve durumun hacze gelen davalı vekiline, çek keşidecisi tarafından izah edildiği halde, haciz işlemi yapmakta ısrar eden davalının da iyi niyetli olduğu konusunda ciddi şüpheler doğduğu çekin gerçek lehdarının müvekkili olması nedeniyle iadesi için bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğu çekteki ciro silsilesinin de bozuk olduğu dikkate alınarak teminat aranmaksızın, İstanbul ...... İcra Müdürlüğü' nün ...... E sayılı dosyasındaki takibin durdurulması ve dosyadaki para ile ihtiyat-i haciz teminatının davalıya ödenmemesine yönelik ihtiyat-i tedbir kararı verilmesi, yargılamanın sonucunda ise yukarıda dökümü yapılan çekin müvekkiline iadesi, icra dosyasındaki paranın müvekkiline ödenmesi, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini, talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; İstanbul ....... İcra Müdürlüğü .... E. sayılı dosyası ile ....... Bankası Aş. ...... Şubesi/ .... Şubesine ait ..... seri no'lu 20.000,00 TL'lık 30.09.2017 keşide tarihli çekin tahsili amacıyla kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, davacı tarafın takibe konu çek istirdatı talebi ile huzurda dava ikame edilmiş olsa da davacı tarafın hukuki mesnetten yoksun iddialarının reddedilmesinin gerektiğini, İstanbul ...... İora Müdürlüğü ...... E. sayılı dosyasına 11.10.2017 tarihinde, 16.10.2017 ve 06.11.2017 tarihinde dosya borçlularından dava dışı ....... Mobilya Dekorasyon İnş. San. Ve Tic. A.ş tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt koymaksızın dosya borcu ödenmiş olup icra dosyasının infaz olduğu, Söz konusu alacağa ilişkin borçlular aleyhine gerçekleştirilen kambiyo senetlerine özgü icra takibinin usulüne uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olup, müvekkilinin yetkili hamil olup alacaklı sıfatına haiz bulunduğu; davacı tarafından ileri sürülen def'ilerin senedi düzgün ciro zinciri ve teslim yoluyla teslim alan iyiniyetli müvekkil hamile karşı ileri sürülemeyeceği, bu sebeple müvekkil aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesinin de haksız ve hukuka aykırı nitelikte olduğu, çekin çalıntı olduğu, bankanın çek hakkında mahkeme tarafından verilmiş ödemeden men tedbiri bulunduğunu bildirerek ödeme yapmamasının iyi niyetli hamil için alacağın tahsiline ve buna istinaden icra takibi yapılmasına engel bir durum olmayıp hukuki açıdan icra takibi yapılmasında da herhangi bir sakınca bulunmadığı, söz konusu çekten alacağına ulaşamayan müvekkili şirketin İcra İflas Kanunu kapsamında davacı taraflara karşı takip yapmasının hukuka uygun olduğu davacı yanca kıymetli evrakı basiretli tacir gibi muhafaza edememesinden dolayı taraflarının herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu senedin sahte imza ile keşide edildiği iddiasının şahsi def'i niteliğinde olup iyiniyetli 3.kişi olan müvekkil şirkete karşı ileri sürülemeyeceği davacının huzurda ikame edilen davasını senetteki imzanın sahte olduğu iddiasına dayandırdığı, davacının ileri sürdüğü definin, nisbi nitelikte olduğu ve nisbi def'ilerin herkese karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığı bu durum kambiyo hukukunun temel prensiplerinden olup, kambiyo senetlerinde kamu güveni gerekçesiyle, aslında hükümsüzlük teşkil eden bazı defilerin iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinin kabul edildiği, TTK 687. maddesi ile Müvekkilin meşru hamil olduğu durumlarda defi olarak ileri sürülemeyeceğinin hükme bağlandığı ciro silsilesi incelendiğinde müvekkilinin ciranta olduğunun görüleceği; senetteki imzanın davacı borçluya ait olup olmadığını bilme yükümlülüğü bulunmadığı müvekkilinin dava konusu çekin meşru ve iyi niyetli hamili olduğu, davacı tarafın iddiaları çekin çalıntı olduğu ve çekteki cirantalarla ticari ilişkinin bulunmadığı iddiası iyiniyetli hamil olan müvekkile karşı ileri sürülemeyeceği yönünde olduğu davacı taraf, "..... Mimarlık Dekorasyon ve İnş. San. Ltd. Şti.nin ne müvekkil ne de çek keşidecisi ile bir ilişkisi veya alışverişi bulunmamaktadır" şeklinde bir iddia da bulunmuş olsa da işbu iddianın kabul edilebilir olmadığı bu iddianın müvekkile karşı ileri sürülemeyeceği; zira TTK nun 792 nci maddesinin, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. " hükmüne haiz olduğu; bu madde uyarınca müvekkilinin çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusuru olduğu kanıtlanmadığı sürece yetkili hamil olduğunun tartışılamayacağı ve çekte ciranta olan herkesin sorumlu olacağı diğer taraftan, TTK. nun 818 / e maddesinin atfıyla çekler hakkında da uygulanacak olan 687 nci maddesinin "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmüne haiz olup, bu madde uyarıca da, davacının cirantalarla arasında ticari ilişki olmadığına dair iddiasının müvekkile karşı ileri sürülemeyeceği; hususlarını beyanla Her türlü haksız davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, çekin iadesi ve çek bedelin davacı tarafa ödenmesi istemine ilişkindir.
Davacı tarafın dava dilekçesinden özetle; ...... bank ...... Şubesi ...... hesaptan ....... Mobilya Dekorasyon İnşaat San ve Tic AŞ tarafından keşide edilen, ..... çek nolu 30/09/2017 tarihli 20.000,00-TL bedelli çekin tarafından kaybedilmek suretiyle zayi edildiğini, çek iptali davasının İstanbul Anadolu ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... E sayılı dosyasında görüldüğünü, lehdar bölümünde ...... Mimarlık Ltd Şti yazılı bulunan çekin, ..... Mimarlık Dekorasyon ve İnşaat San. Ltd. Şti. tarafından ciro edildikten sonra, sırasıyla ...... Ltd. Şti., ..... Ltd Şti tarafından davalıya ciro edildiğini, çekin davalı tarafından İstanbul ....... İcra Müdürlüğü' nün ....... E sayılı dosyasından ihtiyat-i haciz yolu ile icra takibine konu edildiği, çek keşidecisinin ..... Mimarlık Dekorasyon ve İnşaat San. Ltd. Şti. ile bir alışverişinin olmadığını, çeki davacı şirkete verdiğini, yatırmış olduğu çek bedelinin alacaklı/davalıya ödenmesi ile ihtiyat-i haciz teminatının iadesine muvafakatinin bulunmadığını beyan ettiğini, çekin kötü niyetli 3. kişiler tarafından tahsil edilmek için ve lehdar kısmındaki davacı unvanı yanlış anlaşılmak suretiyle ..... Mimarlık Dekorasyon ve İnşaat San. Ltd.Şti. nin lehdar olduğu düşünülerek mevcut hale getirildiğini, ..... Mimarlık Dekorasyon ve İnşaat San. Ltd. Şti.nin ne davacı şirketin ne de çek keşidecisinin bir ilişkisi veya alışverişi bulunmadığını, çekin davacıya iadesini talep ettiği,
Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; İstanbul ..... İcra Müdürlüğü ...... E. sayılı dosyası ile ..... Bankası Aş. ...... Şubesi/..... Şubesine ait ..... seri no'lu 20.000,00 TL'lık 30.09.2017 keşide tarihli çekin tahsili amacıyla kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın hukuki mesnetten yoksun iddialarının reddedilmesinin gerektiğini, İstanbul ...... İora Müdürlüğü ...... E. sayılı dosyasına 11.10.2017 tarihinde, 16.10.2017 ve 06.11.2017 tarihinde dosya borçlularından dava dışı ....... Mobilya Dekorasyon İnş. San. Ve Tic. A.ş tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt koymaksızın dosya borcunun ödenmiş olduğunu, icra dosyasının infaz olduğunu, borçlular aleyhine gerçekleştirilen kambiyo senetlerine özgü icra takibinin usulüne uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olduğunu, davalı şirketin yetkili hamil olup alacaklı sıfatına haiz bulunduğunu, davacı tarafından ileri sürülen def'ilerin senedi düzgün ciro zinciri ve teslim yoluyla teslim alan iyiniyetli müvekkil hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, bu sebeple müvekkil aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesini davanın reddini talep ettiği,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu yapılan çekin davacının iddiası itibariyle rızası hilafına elden çıkıp çıkmadığı ve çekin davalı tarafça elinde bulunmasının hukuken geçerli sebebinin bulunup bulunmadığı ve çekin istirdadının gerekli olup olmadığının belirlenmesi olduğu,
Dosyanın yapılan incelemesinde, İstanbul Anadolu ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... E sayılı dosyasında davacının ...... Mimarlık şirketi olduğu, kıymetli evrakın iptalinin talep edildiği, davaya konu çekin iş bu davaya konu çek olduğu, alacaklının ..., borçluların ....... Mobilya Dekorasyon İnşaat San ve Tic AŞ, ..... Mimarlık Dekorasyon ve İnşaat San. Ltd. Şti., ...... tasarım tekstil Enerji San ve Tic. Ltd. Şti. Ve ...... Nakliyat İnş. Taahhüt San ve Tic. Ltd Şti olduğu, davacı tarafın icra dosyasında taraf sıfatının bulunmadığı, dava dışı keşidecinin 10.10.2017 tarihli haciz tutanağında yatırdığı paranın alacaklıya ödenmesine rıza göstermediği,
Çek bilgileri incelendiğinde çekin ön yüzünde keşidecinin ....... Mobilya Dekorasyon İnşaat San ve Tic AŞ, lehdarın ...... Mimarlık Ltd. Şti olduğu, çekin arka yüzünde cirantaların ..... Mimarlık Dekorasyon ve İnşaat San. Ltd. Şti., ...... tasarım tekstil Enerji San ve Tic. Ltd. Şti., ...... Nakliyat İnş. Taahhüt San ve Tic. Ltd Şti olduğu, ve ....... Temizlik Plastik Tica. ... olduğu, çekin ödeme için ibraz edildiği ödeme yasağı kararı nedeniyle ödemenin yapılmadığının anlaşıldığı, keşideci tarafından icra dosyasına 22.092,05 TL ödeme yapıldığı, keşidecinin ve ..... Mimarlık şirketinin icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği bu itirazın kabul edildiği,
Çekin İstanbul CBS ...... soruşturma dosyasına konu edildiği, ..... Mimarlık şirketi yetkilisi ...... 'in beyanında şirketin tek imza yetkilisi olduğunu, ...... Mimarlık dekorasyon isimli şirketi tanımadığını, çekde bulunan keşidecileri kesinlikle tanımadığını, ticari ilişkisinin olmadığını özellikle ...... Tasarım isimli firma ile bağlantısının olmadığını, firmasının ismi yazılı olsa da kaşede "...... " ibaresinin geçtiğini kendi firma isminde "..... " "ibaresinin geçmediğini, İstanbul ...... İcra Mahkemesinin ....... esas nosu ile dava açtığını, İstanbul CBS suç duyurusunda bulunduğu söylediği, davalının soruşturma dosyasındaki beyanında çeki mal satışı yapmış olduğu ..... metaldan aldığını, bu firma ile ... ceb numaraları ile istibat kuramadığını, firmanın ...... Şubesinin olduğunun kendisine bildirildiğini, sonradan araştırdığında şirketin İstanbul'da şubesinin olmadığını öğrendiğini, mağdur olduğunu söylediği, soruşturma dosyasında yetkisizlik kararları verildiği,
Çekin 15.02.2019 tarihinde ...... makbuz no ile mahkeme kasasına alındığı, mahkememizce çekin 19.03.2021 tarihinde İstanbul CBS sahtecilik ve dolandırıcılık bürosu tarafından teslim alındığı, tarafların ticari defter ve belgelerin incelenmesine ilişkin mali müşavir bilirkişi ......'dan rapor alındığı, raporun denetime elverişli olduğu,
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde, çekin lehtarının davacı şirket olduğu, bu durumunda çekin ön yüzündeki bilgilerden, keşidecinin haciz tutanağındaki beyanından, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarından, ..... şirket yetkilisinin soruşturma dosyasındaki beyanından anlaşıldığı, çekte ilk cironun senedin lehdarı tarafından yapılması gerektiği, ancak ilk cironun dava dışı ..... şirketi tarafından yapıldığı, davacı şirketin tam unvanı ile çek arkasında ilk ciranta kaşesindeki isimlerin farklı olduğu, bu durumun çekte ciro zincirinde kopukluğa sebebiyet vereceği, çek metninden anlaşılan defilerin herkese karşı ileri sürülebilecek defiler olduğu, bu defilere ilişkin iyiniyetli hamil iddialarının geçerli olmadığı, çünkü davalı tarafın basiretli tacir olarak çek üzerindeki kayıtları incelemesi, düzgün ciro zincirinin olup olmadığının kontrol etmesi gerektiği, davacı tarafın çek istirdatı talebinin yasal şartlarının oluştuğu değerlendirildiği, çek bedelinin iadesine ilişkin ise çek bedelinin dava dışı keşideci tarafından icra dosyasına ödendiği, davacının icra dosyası tarafı olmadığı, ödemenin davacı tarafça yapılmamış olması nedeniyle davacının bu talebinin yerinde olmadığının değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ..... Mimarlık Dekorasyon Mobilya Aksesuar Tic. Ltd. Şti tarafından davalı ... aleyhine açılan çek istirdatı (iadesi) davasının kabulü ile ....... Mobilya Dekorasyon İnşaat San ve Tic A.Ş. tarafından keşide edilen lehdarı ...... Mimarlık Ltd. Şti olan, ...... bank .... Şubesine ait 30.09.2017 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli ..... seri nolu çekin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- icra dosyasına yapılan ödemenin iadesi talebinin, ödemenin dava dışı keşideci tarafından yapılmış olması, davacı tarafından yapılmamış olması nedeniyle reddine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.366,20.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 341,55.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 1.024,65.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 31,40.-TL başvurma harcı ve 341,55.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 857,50.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 5.100,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair Taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/12/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır