T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1092 Esas
KARAR NO: 2022/452
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/11/2018
KARAR TARİHİ: 25/05/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 15/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; ...... Yapı İnş.San.Tic.Ltd.Şti.- ..... Yapı Müh.Müş. İnş.San.Tic.Ltd.Şti Adi Ortaklığı hakkında davalı şirket tarafından Büyükçekmece ...... İcra Müdürlüğünce icra takibi başlatıldığını, icra takibinin mesnedinin 12.06.2018 tarihli 311.732,40 TL bedelli faturanın daha önce müvekkili adi ortaklık tarafından davalıya kabul edilmeyip iade edildiği halde davalı tarafından haksız takibe konulduğunu ve müvekkile ödeme emri gönderildiğini ve müvekkilinin icra dosyasındaki 383.091,36 TL'lik tüm dosya borcunu ödemek zorunda kaldığını, fazla ödemenin istirdatının talep etme zaruretinin hasıl olduğunu, müvekkilinin ....... İnş. ve Tesisat A.Ş ile ....... projesi işi için sözleşme imzaladığını, proje kapsamında taş,toz ve mıcırın ....... şantiyesine teslimi hususunda davalıdan 01.02.2018 tarihinde teklif alındığını, davalı tarafça kesilen fatura incelendiğinde davacının icra dosyasına da eklediği 01.02.2018 tarihli fiyat teklif formunda belirtilen fiyatlara göre değilde,fahiş fiyatlara göre fiyatlandırma yapıldığını ve müvekkiline teslim edilmeyen malzemelerin de faturayı eklendiğinin görüldüğünü, faturanın kabul edilmeyip müvekkilinin ticari defterine işlenmediğini ve faturanın davalı şirkete iade edildiğini, müvekkile gönderilen ve icra takibini de eklenen teklif formunda mıcır bedelinin 20 TL/ton,taş tozu bedelinin ise 23 TL/ton olarak belirlendiğini, ton üzerinden verilen fiyatları metreküp birimine çevrilmek istendiğinde, mıcır teklif bedelinin 30 TL/ m3 ,taş tozu bedelinin ise 36,8 TL/ m3 olduğunu , bu durumda davalı tarafça kesilen fatura ile kesilmesi gereken faturanın tutarı arasında farkın oldukça yüksek olduğunu, davalı şirketin Ardahan'da ocağı olmasına rağmen malzemeleri ....... şantiyesine Kars'tan gönderdiğini iddia ettiğini bu durumun nakliye bedelinin daha yüksek olmasına neden olduğunu, davalının teklifinde verdiği 16 TL/ton nakliye bedelinin 49 km mesafedeki nakliye için olduğunu, malzemenin 97 km'lik güzergahtan getirilmesi sonucu bu nakliye bedelinin 31,67 TL/ton olduğunu ve metrekübe çevrildiğinde ise mıcır için 47,51 TL/m3, taş tozu için 50,67 TL/m3 ton olduğunu, faturada yansıtmaya çalışılan 150 TL/m3'lük nakliye birim fiyatının olması gerekenin 3 katı mertebede olduğunu, davalının iddia ettiği gibi 163 km'lik güzergahtan getirilmiş olsa bile nakliye bedelinin yine oran hesabı ile 53,22 TL/ ton olacağını, tüm bunların yanında davalı şirket tarafından düzenlenen faturada, hiçbir şekilde teslimatı yapılmayan 156 m3 taş bedeli olarak 9.360,00 TL ve taş nakliye bedeli olarak 23.400,00 TL'nin fatura edildiğini, davalı şirket tarafından kesilen faturanın 31 1.732,40 TL olduğunu, malzemelerin beklenildiği gibi davalarının Ardahan ocağından getirildiği düşüncesi ile yapılan hesaplamada ise bedelin 75.770,42 TL olarak hesaplandığını, diğer taraftan müvekkilinin temerrüde düşürülmemesine rağmen icra takibi ile 8.743,45 TL faiz talebinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle, müvekkilinden tahsil edilmesi gereken tutarın 88.345,88 TL olması gerekirken,311.732,40 TL'lik fatura üzerinden başlatılan icra takibinde toplamda 383.091,36 TL ödemek zorunda kalındığını ve bu durumda fazladan ödenen 294.745,48 TL'nin icra takibine ödeme tarihi olan 01.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte davalıdan istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacılar tarafından müvekkili aleyhine derdest iş bu davanın açıldığını, davanın haksız ve dayanaktan yoksun olduğunu, icra takibine konu alacaklarının icra dairesi marifetiyle tahsil edildiğini, icra takibine ve borca itiraz etmeyen davacıların haksız ödeme yapıldığı iddiası ile bu davayı açtıklarını,icra takibine konu alacaklarının belge dayandığı için ispat yükünün davacılarda olduğunu ,açılan davayı kabul etmediklerini, haksız ve dayanaktan yoksun açılan davanın reddini talep ettiklerini beyan etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, icra dosyasına ödenen paranın istirdatı istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalı tarafın davacılara karşı icra takibi yaptığını, takibin itiraz edilmeden kesinleştiğini, borçlu olmamasına rağmen 383.091,36 TL ödeme yapıldığını, davalıdan toz, taş ve mıcırın ....... şantiyesine teslimine ilişkin 1.2.2018 tarihinde teklif alındığını, davalı tarafça adi ortaklığa malzeme teslimi gerçekleştirildiğini, teklif formunda belirtilen fiyatlara göre değil fahiş fiyatlara göre fiyatlandırma yapıldığını, teslim edilmeyen malzemelerinde faturaya eklendiğini, davacılara 268 m3 0,7 mm toz, 526 m3 7-12 mm mıcır teslim edildiğini takibe konu faturayı kabul etmediklerini, davalının nakliyenin Ardahan yerine Karsdan gönderdiğini iddia ettiğini, bu durumun nakliye ücretinin daha yüksek olmasına neden olduğunu ödemenin istirdatını talep ettiği,
Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; ilamsız icra takibinin borca itiraz edilmediğinden kesinleştiğini, alacaklarının belgeye dayandığını, ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davanın reddini talep ettiği,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı adi ortaklık ile davalı şirket arasında akdedilen toz, taş ve mıcır satış ve taşıma işi kapsamında davalı tarafça davacıya fatura edilen ve icra yolu ile tahsil edilen bedelin ödenmesi gereken tutardan fazla olup olmadığı, davalının hiç teslim etmediği malzemeleri teslim etmiş gibi fatura edip etmediği, Büyükçekmece ...... İcra müdürlüğünün ..... esas sayılı dosyasında davacı tarafına ödenen harçlar ve temerrüt faizi de dahil olmak üzere toplam bedelin ödenmesi gerekip gerekmediği, gerekiyorsa ne miktarda ödenmesi gerektiği, ödenmemesi gereken kısmın davacıya istirdadının gerekip gerekmediği noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın yapılan incelemesinde somut olayda İİK.'nun 72/7 maddesinde düzenlenen istirdat hükümlerinin uygulanması gerektiği, belirtilen yasa hükmüne göre; takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yönünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahısın, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebileceğinin belirtildiği, hükümde sözü edilen sürenin hak düşürücü süre niteliğinde olduğu, bu hususun dava şartı olduğu, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği, davacıların iş bu davada İİK 72/8 uyarınca paranın verilmesinin lazım gelmediğini ispata mecbur oldukları,
İcra dosyasının celp edildiği, takibe dayanak 311.732,40 TL asıl alacak ile 8.743,45 TL işlemiş faiz talebi olduğu, takibin dayanağının 12.06.2018 tarih 01.10.2018 tarihli fatura olduğu, dosya kapak hesabının yapıldığı, bu tarihte davacı tarafın 383.091,36 TL ödeme yaptığı, davanın 8.11.2018 tarihinde açıldığı, iş bu davanın ödeme tarihi de dikkate alındığında hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, tarafların ba ve bs kayıtlarının celp edildiği, davalı vekilinin 19.04.2018 havale tarihli dilekçe ile teslim fişleri ibraz ettiği, dosya kapsamında yeminli bilirkişi ...... ile Jeoloji bilirkişi .......'den rapor alındığı, raporun sonuç kısmında davaya konu faturada yer alan miktar ile buna karşılık gelen malzeme miktarının dosyada karşılığının tam örtüşmediğini, malzeme nakliyesinin nasıl yapılacağı ile ilgili belge olmadığını, emsal nakliye faturasının dosya kapsamı ile ilgisi olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapılmadığını, taraflar arasında sözleşme bulunmadığını, tarafların ticari defterlerinde en az fatura tutarı kadar cari hesap uyumsuzluğu olduğunu, dosyada hangi ocağın kullanılacağına ilişkin bilgi olmadığını belirttikleri,
Kars Ticaret Sanayi Odasına piyasa araştırması hakkında yazılan yazıya olumsuz cevap verildiği, bilirkişi heyetine ....... dahil edilerek ek rapor alındığı, ek raporun sonuç kısmında teslimatı yapılmayan taş bedeli ile taş nakliyat bedelinin hesaplandığı, mıcır bedeline ilişkin alınması gereken ücretin tespit edilemediği, fazla nakliye ödemesinin yapıldığını, davacıların temerrüte düşürülmediğinden işlemiş faizin iade edilmesi gerektiğinin belirtildiği, rapora karşı tarafların beyanda bulunduğu, çalışan kayıtlarının tespiti için SGK 'ya yazı yazıldığı, davalının şantiye adreslerini beyan ettiği,
Talimat yoluyla Kars ....... Asliye Hukuk Mahkemesinden rapor alındığı, malzemelerin nakliye bedellerinin hesaplandığı, rapor karşı beyan ve itirazlarda dikkate alınarak Mahkememizce İnşaat Mühendisi bilirkişi ..... , Mali Müşavir ....... ile nitelikli hesaplama uzmanı .......'den rapor alındığı, raporun denetime elverişli olduğu, raporda teklif formu belgesinin incelendiği, teklif formunda birim değerlerin ton cinsinden olduğu, bunun fatura ve diğer belgelerdeki malzeme ve nakliye bedelleri için m3 cinsinden hesaplamasının yapıldığı, raporun teknik kısmında; mıcırın birim fiyatının 36 TL/m3, taş toz birim fiyatının 34,50 TL/m3 olduğu, nakliye bedelinin mıcır için 28,80 TL/m3 taş tozu için 24 TL/m3 olduğu, davacının sunduğu Kars -posof emsal nakliye bedeli de dikkate alınarak mıcırın 81 TL/m3 taş tozun 67,50TL/m3 olarak hesaplandığı, teklifte belirtilen mesafenin 47 km olduğu, fiili nakliye mesafesinin 169 km olması nedeniyle fiili mesafeye göre de taşıma bedelinin hesaplandığı, raporda nakliye bedellerinin üç seçenekli olarak hesaplandığı, raporun teknik kısmında davalı tarafından kesilen fatura ile davacı tarafın kabul ettiği malzeme arasında farklılık bulunduğunun tespit edildiği, raporun mali incelemeler kısmında, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelendiği, tarafların ticari defter ve kayıtlarının lehlerine delil niteliğinde olduğu, icra takibine konu faturanın davalı kayıtlarında yer aldığı , davacı ortaklık kayıtlarında yer almadığı, davacı kayıtlarına göre davalının 13.09.2018 tarihi itibariyle alacak bakiyesinin olmadığı, icra dosyasına yatırılan paranın davalı adına borç olarak virmanladığı, davalı kayıtlarına göre davacı ortaklığın 31.12.2018 tarihi itibariyle 52.650 TL borç kaydının yer aldığı, raporda icra takibine konu fatura içeriğindeki alacak kalemlerinin incelemesinin yapıldığı, faturada 759m3 mıcır, 343 m3 toz, 156 m3 taş ve bunların nakliye bedellerinin yer aldığı, davacı ortaklığın 268 m3 toz ile 526 m3 mıcırın teslimini kabul ettiği, davalı tarafın sunduğu teslime ilişkin belgelerinin de incelemesinin yapıldığı, bu belgelere göre 447 m3 mıcır teslim edildiğinin anlaşıldığı, bu miktarın davacının kabul ettiği 526 m3 'den ve faturada belirtilen miktardan daha az olduğu, teslim alanların .... olduğu, teslim belgesine göre davacı ortaklığa 268 m3 toz tesliminin yapıldığı, bu miktarın davacınında kabulünde olduğu, faturada belirtilen miktardan daha az olduğu, teslim alanların ...... olduğu, teslim belgesinde davacı tarafa 25 m3 kum teslim edildiğinin belirtildiği, icra takibine konu faturada yer almadığı, davacının kabul etmediği, teslim belgelerinden davacı ortaklığa 156m3 mercimek teslim edildiğinin belirtildiği, bu ürünün taş ürünü ile aynı ürün olmadığı, faturada rastlanmadığı davacının teslimi kabul etmediği, faturada 156 m3 taş ürünün alacak kalemi olarak yer aldığı, teslim fişlerinde buna rastlanmadığı, davacının da kabul etmediği, raporun 16. Sayfasında tablo 3 de faturada yer alan miktarın, davalı tarafından sunulan teslim belgelerinin, davacının kabul ettiği miktarların karşılaştırılmalı olarak gösterildiği, toz ve mıcırın davacın kabul ettiği miktar üzerinden hesaplamaya dahil edildiği, raporda sonuç olarak fazla tahsil edilen miktarın asıl alacak olarak 186.905,51 tl olarak hesaplandığı, davalının talep etmesi gereken miktarın 124.823,89 TL olarak hesaplandığı,
Sadece fatura düzenlemesinin tek başına alacak hakkı doğurmayacağı, faturaya konu malın verildiğinin yada hizmetin ifa edildiğinin de ispatının gerektiği, bu ispatın faturaya dayalı alacak isteminde bulunan tarafta olduğu, kural olarak itirazın iptali davalarında ispat yükünün davacı alacaklıda, menfi tespit davalarında ispat yükünün alacaklı olduğunu iddia eden borçluda olacağı, dosya kapsamında faturadaki alacak kalemleri ile teslim fişlerinin karşılaştırılması ve davacı tarafın kabul ettiği miktarlarda değerlendirilerek hesaplama yapıldığı, rapordaki hesaplama ile dosya içerisinde yer alan kapak hesabı da dikkate alındığında mahkememizce resen yapılan hesaplamada; davacının icra takibinde talep etmesi gereken asıl alacak miktarının 124.823,89 TL olacağı, takipten önce temerrüt şartları oluşmadığından işlemiş faiz talep edemeyeceği, asıl alacak üzerinden 9,10 bakiye harç oranını ile davalının 11.358,97 TL tahsil harcı talep edebileceği, davalının başvurma harcı olarak 35,90 TL talep edebileceği, vekalet ücretinin asıl alacak üzerinden 15.808,27 TL olacağı, takip tarihinden- ödeme tarihine kadar geçen sürede %19,50 yıllık faiz oranı üzerinden davalının 3.467,71 TL faiz talep edebileceği, icra masraf miktarının 77,20 TL olduğu, davalının bu miktarların toplamı ile isteyebileceği miktarın 155.571,94 TL olacağı, davacı ortaklığın icra dosyasına ödediği paranın 383.091,36 TL olduğu, iade edilecek miktarın 227.519,42 TL olduğu, davacı tarafın icra dosyasına ödeme tarihinden itibaren faiz isteyebileceği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın kısmen kabulü ile 227.519,42 TL’nin ödeme tarihi olan 1.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine fazlaya ilişkin istemin reddine
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 15.541,86.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 5.033,52.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 10.508,33.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 35,90.-TL başvurma harcı ile 5.033,52.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 3.126,90.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.413,65.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan toplam 1.230,00.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 280,56.-TL'sının davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 24.376,36.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.539,39TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı taraf vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/05/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır