T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1131 Esas
KARAR NO: 2020/37
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/11/2018
KARAR TARİHİ: 13/01/2020
KARARIN YAZILMA TARİH: 13/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmeye göre bardakların doldurularak kapatılmasını sağlayıp satışa hazır hale getirecek makine ve ekipmanların anahtar teslim olarak sözleşmede belirtilen şart ve hükümlere göre yapılması hususunda anlaştıklarını, buna ilişki olarak bardak makinasının 2016 yılının Eylül ayında teslim edildiğini, sözleşme konusu makinaların randumanlı çalışmaması üzerine sürekli olarak servis çağrılmak zorunda kalındığını, eksiklikler ve ayıpların giderilmesi için Beyoğlu .... Noterliğinin 27/07/2017 tarih ve .... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile karşı tarafa bu durumun bildirildiğini, ancak müspet bir netice alınamadığını, Sapanca Sulh Hukuk Mahkemesinin ...... D.iş ve ....... Karar sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunulmuş ve yapılan keşif neticesinde bahse konu makinanın tam kapasiteli çalışmadığını, maliyet artırımına ve müşteri şikayetlerine neden olacağı açık bir şekilde ifade olunduğunu,maddi zarar ile ilgili olarak dava hak ve taleplerimiz saklı kalmak kaydı ile davanın kabulünü, makinanın aynı marka ve modelde yeni bir makina değiştirilmesini, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde müvekkilinin ayıplı mal için ödemiş olduğu 105.000 Euro'nun şimdilik 1.000 TL' ye tekabül eden kısmının sözleşmenin kurulduğu 29/07/2016 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsilini,makinanın davalıya iadesini, ukarıdaki taleplerimizin kabul görmemesi durumunda ayıplı satıştan dolayı aracın fiyatında indirip yapılıp aradaki 29/07/2016 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte farkın müvekkilime ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının da belirttiği üzere makina davacıya 2016 Eylül ayında teslim edildiğini, sözleşmeye göre makinanın garanti süresi 2018 Eylül’de sona erdiğini, bu süre sonrasında makinede gizli ayıp olması halinde müvekkilinin hukuki ayıptan dolayı sorumlu tutulabileceğini, aksi halde davacı makinanın aynı marka ve modelde yeni bir makine ile değiştirilmesini, bedel iadesini ve ayıplı iddia olunan satıştan bir indirim yapılarak bedel iadesi talebinde bulunamayacağını, davanın açılma tarihinin 19/11/2018 tarihi olduğu dikkate alındığında davacının garanti süresi geçmiş bir ürüne yönelik talepte bulunduğunu, her 2 tarafın tacir olduğu bu sözleşmede tüketici değil, Ticaret kanununun uygulama alanı bulacağını, delil tespiti bilirkişi raporunda da açıkça makinede gizli ayıbın olmadığının belirtildiğini ve müvekkilinin de kötü niyetli olmaması nedeniyle garanti süresi geçmiş bir ürüne yönelik davacının talepte bulunma haklarını dava açma tarihi itibariyle tamamen kaybetmiş olacağını, garanti süresi geçmiş bir ürüne yönelik olarak davacının süre aşımı yönünden dava konusu taleplerde bulunmasının mümkün olmayacağını, davacı tarafın garanti süresi içinde hiçbir şekilde makinanın iadesine ve yeni ve aynı modelde farklı bir makina talebinde bulunmadığını, tüm servis formları incelendiğinde davacının taleplerinin gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin gerektiğinde hızlı bir şekilde davacıya teknik servis imkanı sağladığını ve gerekli tadilatları sağladığını, eksik kalan tüm işlemleri tamamladığını ve davacıya teslim ettiğinı, izah olunan nedenlerden dolayı davanın reddini talep etmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; yapılan tespitler çerçevesinde, dava konusu otomatik su doldurma ve paketleme makinasının 29.07.2016 tarihinde satışının yapıldığı ancak 12.10.2016 tarihinde montajının yapılarak ilk deneme üretiminin gerçekleştirildiği, 31.05.2018 tarihinde bilirkişi tarafından yapılan tespitler sonrasında 30.06.2018 tarihinde 10’lu bardak ve robot üzerinde yapıştırma kalıbının değiştirildiği, yapıştırma asansörü plakasının değiştirildiği, yapıştırma alt kalıbının değiştirildiği, konveyör zinicirinin revize edildiği, makine istasyon ayarlarının yapıldığı ve çalıştırıldığı ve bu şekilde teslim edildiği, servis formlarında belirtilen değişim ve arıza tespit açıklamalarından makinanın 01.02.2017, 18.08.2017, 22.09.2017, 21.02.2018, 14.03.2018 ve 30.06.2018 tarihlerinde yapılan işlemlerin bardak üstüne yapıştırılan foylonun düzgün yapıştırılması için yapılan işlemler olduğu, makinanın paketieme-kutulama ünitesinde meydana gelen arızaların ayıp niteliğinde olmadığı, mevcut çalışma sırasında meydana gelebilecek sıradan arızalar olduğu ve giderilebileceği, 30.06.2018 tarihinde yapılan yapıştırma kalıbının, yapıştırma asansörünün, plakasının, yapıştırma alt kalıbının değiştirilmesine, konveyöründe revize edilmesine rağmen yapılan 22.04.2019 tarihinde yapılan keşif sırasında benzer hatalı üretimlerin devam ettiği, ayıbın giderilemediği, yapılan değişim işlemleri ve öncesinde yapılan tamirat, değişim ve tadilat işlemlerine rağmen folyonun bardakların üzerinde tam olarak yerleştirememesi nedeniyle hatalı bardak üretimin devam ettiği, makinadan beklenen faydanın tam olarak sağlanamadığı, makinanın tam kapasite ile çalıştırılamadığı, üretim sırasında hatalı ürün meydana geldiği, makine birim ürün maliyetinin artmasına neden olduğu, bu nedenle makinanın açık ayıplı olduğu, makinanın 12.10.2016 tarihinde ilk üretime başladığı göz önüne alınırsa, 2 yıl içinde 5 defa aynı bölgede (folyonun bardaklara yapıştılması işlemini yapan elemanlarda) arızaların meydana geldiği veya onarımların yapıldığı, Makinanın garanti süresi 2 yıl olduğuna göre ayıbın garanti süresi içerisinde tespit edildiği, makinanın pet şişirme bölümü ve dolum ünitelerinde herhangi bir problem olmadığı, folyonun bardak üstüne yapıştırılması bölümünde ayıbın meydana geldiği, makinadaki ayıbın %40 oranında olduğu, makina arıza yaptığı zamanlarda ne kadar üretimin satılamayacak şekilde bozuk olduğu ne kadar ham madde ve malzeme kullanıldığı hususlarında dava dosyasında her hangi bir veri bulunmaması sebebiyle sonuca ulaşılamadığı, makinanın akibeti hususunda da sonuç belli olmadığından davacı tarafın talep etmiş olduğu 1.000,00 TL ye tekabül eden Euro kısmının ticari faiz hesaplaması yapılmadığı, erekli olan verilerin tam olması durumunda bu hesaplamaların yapılabileceği sonucuna varıldığını beyan ederek raporunu ibraz etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının davalıdan satın aldığı makinanın ayıplı olduğundan bahisle makinanın aynı marka ve modelde yeni bir makina ile değiştirilmesi, aksi takdirde terditli olarak ayıplı mal bedelinin iadesi, yine bunun da kabul edilmemesi durumunda terditli olarak ayıptan dolayı indirim bedelinin ödenmesi talebini içermektedir.
Davacının davalıdan 105.000 Euro bedelle dava konusu otomatik bardak su dolum ve paketleme makinesini satın aldığı ve bedelini ödediği hususunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın konusu, makinenin ayıplı olup olmadığı, varsa ayıbın niteliği, yasal ihbar sürelerine uyulup uyulmadığı ve davacı taleplerinin haklı olup olmadığı noktalarındadır.
Taraflarca gösterilen tüm deliller toplanmış, özellikle davacı yanın davalı yana gönderdiği noter ihtarnamesi, servis kayıtları, Sapanca Sulh Hukuk Mahkemesinin ...... D.İş dosyası ile yaptırılan delil tespiti ve alınan bilirkişi raporu dosyada mevcuttur.
Mahkememizce dava konusu makinenin teknik yönden incelenmesi gerektiği kanaatine varılarak talimat yoluyla bilirkişi raporu aldırılmıştır. Sapanca Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesinin ....... Talimat sayılı dosyası ile yaptırılan bilikişi incelemesi sonucunda sunulan SMMM ve Makine Mühendisinden oluşan heyet raporunda özetle; yapılan değişim işlemleri ve öncesinde yapılan tamirat, değişim ve tadilat işlemlerine rağmen folyonun bardakların üzerinde tam olarak yerleştirilememesi nedeniyle hatalı bardak üretiminin devam ettiği, makinadan beklenen faydanın tam olarak sağlanamadığı, makinanın tam kapasite ile çalıştırılamadığı, üretim sırasında hatalı ürün meydana geldiği, makina birim ürün maliyetinin artmasına neden olduğu, bu nedenle makinanın açık ayıplı olduğu, makinanın 12/10/2016 tarihinde ilk üretime başladığı göz önüne alınırsa 2 yıl içinde 5 defa aynı bölgede (folyonun bardaklara yapıştırılması işlemini yapan elemanlarda) arızaların meydana geldiği veya onarımların yapıldığı, makinanın garanti süresi 2 yıl olduğuna göre ayıbın garanti süresi içerisinde tespit edildiği, makinanın pet şişirme bölümü ve dolum ünitelerinde herhangi bir problem olmadığı, folyonun bardak üstüne yapıştırılması bölümünde ayıbın meydana geldiği, makinadaki ayıbın % 40 oranında olduğu... bildirilmiştir.
Davacı vekili 07/10/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile diğer taleplerinden feragat ederek ayıplı satıştan dolayı fiyat indirim bedelini talep ettiklerini bildirerek 105.000 Euro'nun % 40'ı olan 42.000 Euro'nun ıslah tarihi itibariyle TCMB'nin 04/10/2019 (ıslaha en yakın tarihli) tarihindeki kuruna tekabül eden 262.122,00 TL'yi talep etmişlerdir.
Öncelikli olarak dava konusu makinenin ayıplı olup olmadığı üzerinde durulması gerekmektedir. Mahkememizce alınan teknik bilirkişinin raporundan dava konusu makinenin folyonun bardakların üzerinde tam olarak yerleştirilememesi nedeniyle hatalı bardak üretiminin devam ettiği, makinadan beklenen faydanın tam olarak sağlanamadığı, makinanın tam kapasite ile çalıştırılamadığı, üretim sırasında hatalı ürün meydana geldiği, makina birim ürün maliyetinin artmasına neden olduğu teknik açıdan tespit edilmekle makinada ayıp bulunduğu açıktır.
Diğer önemli bir husus, söz konusu ayıbın niteliği ve bu doğrultuda ihbar sürelerine uyulup uyulmadığıdır. Bilirkişi raporunda her ne kadar makinadaki ayıbın açık ayıp olduğu belirtilmiş ise de, makinenin aynı bölümünde 2 yıl içerisinde 5 kere arıza vermiş olması nedeni ile arızanın nedeninin tam olarak tespit edilemediği, tüm onarım ve müdahalelere rağmen ayıbın düzeltilemediği anlaşılmakla ayıp mahkememizce gizli ayıp olarak değerlendirilmiştir. Davalı taraf her ne kadar ayıp ihbarının garanti süresi içerisinde yapılmadığını ve ihbar süresine uyulmadığını ileri sürmüş ise de, servis kayıtlarından onarım ve müdahalelerin garanti süresi içerisinde olduğu gibi, ayıp ihbarının da ayıbın görülmesinden hemen sonra davalı yana bildirildiği, makinedeki ayıbın tüm onarım ve müdahalelere rağmen düzeltilememiş olması neden ile davalı yanın ihbar süresi ve garanti süresi ile ilgili savunmalarına itibar edilemeyeceği kanaatine varılmış, yine davacının seçimlik hakkını tadilattan yana kullandığına ilişkin savunmaya da makinedeki ayıbın tadilat ve onarıma rağmen giderilememiş olması nedeni ile mahkememizce itibar edilmemiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan tüm deliler muvacehesinde; davacının ıslah yoluna başvurarak seçimlik hakkını TBK'nun 227.maddesine uygun bir şekilde fiyat indiriminden yana kullandığı, teknik bilirkişi raporunda makinedeki mevcut ayıbın % 40 oranında olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla davalının ödediği 105.000 Euro bedelin % 40 ına tekabül eden 42.000 Euro alacağa (bu alacağın ıslah tarihi itibariyle TCMB Euro kuruna tekabül eden 262.122,00 TL'ye) hak kazandığı ve ıslah tarihi itibariyle ticari avans faizini talebinin de kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE
262.122,00 TL'nin ıslah tarihi olan 07/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 17.905,55.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 35,90.-TL peşin harç ile 4.476,68 TL ıslah harcı olmak üzeri toplam olarak 4.512,28 icra veznesine yatırılan 100,00.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 13.393,27.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 35,90.-TL başvurma harcı, 35,90.-TL peşin harç ile 4.476,68 TL ıslah harcı ve 314 TL keşif harcının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyada yapılan 1.766,38-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 21.677,32.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
13/01/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır