T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1173 Esas
KARAR NO: 2021/740
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 27/11/2018
KARAR TARİHİ: 08/09/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 16/09/2021
BİRLEŞEN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2018/1180 ESAS SAYILI DOSYASI
ESAS NO: 2018/1180 Esas
KARAR NO: 2019/306
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/11/2018
KARAR TARİHİ: 22/03/2019
KARARIN YAZILMA TARİHİ : 22/03/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan 27/11/2018 tarihli dava dilekçesinde ÖZETLE; 03/07/2018 tarihinde ..... Mah. ..... Sk ..... Güngören/İstanbul adresinde kain müvekkil şirketin adresine gelindiğinde giriş kapısının açılmadığı ve iş yerinin açık olan panjurlarının kapalı olduğu görülüp iş yerinde hırsızlık olduğunun anlaşılması üzerine şirket yetkilileri tarafından polisin arandığını, iş yerindeki çelik para kasasının kırılarak soyulduğunu, davacının rızası dışında elinden çıkan ...... Bankası ..... Şubesi, 10/09/2018 vadeli, 27.870,00 TL tutarlı, ...... numaralı çek bakımından borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötü niyetle başlatılan Bakırköy ..... İcra müdürlüğünün .... esas sayılı icra takibinin iptalini, dava harç masraflarının ve vekalet ücretinin davalının üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davalının dava konusu ....... Bankası ...... Şubesine 10/09/2018 vadeli 27.870 TL tutarında ....... numaralı çeki usulüne uygun ciro silsilesi ile gördüğü tedavül sonucu ticari münasebete istinaden önceki ciranta ....... 'tan ciro yolu ile iktisap etmiştir, davalı çekin meşru hamili olduğunu, davanın reddine, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin 03.07.2018 tarihinde şirketin bulunduğu adrese geldiğinde giriş kapısının açılmadığını ve iş yerinin açık olan panjurlarının kapalı olduğunu görüp iş yerinde hırsızlık olduğunu anlayıp şirket yetkilileri tarafından polisin aranarak kapının çilingir vasıtası ile açılması ile iş yerinin dağıtıldığının, iş yerindeki çelik para kasasının kırılmak suretiyle soyulduğunun tespit edildiğini, para ve sair kıymetli eşya ve diğer çeklerle birlikte müvekkilinin ..... Mah. ..... Cad ....... Center Zeytinburnu/İst. adresinde mukim ...... İplik Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasının emrine düzenlenmiş ve teslim etmek üzere imzalayıp kasada muhafaza ettiği dava konusu ...... Bankası ...... Şubesine ait 10.09.2018 vadeli 27.870,00 TL bedelli ...... numaralı çekin de çalındığını, çalınan çekin arkasındaki ....... İplik Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait olan cironun gerçek olmadığını, sahte kaşe ile, çalan şahıslar tarafından piyasaya sürmek için kaşelenmiş ve imzalanmış olduğunu bu konuda ....... İplik Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin yetkililerinin de davet halinde davaya tanıklık yapabilir olduklarını, imzanın kendilerine ait olmadığına dair beyanda da bulunarak ve imza örneklerini de verebilecek olduklarını, icra takibine konu çekin iptali için Bakırköy ...... ATM'nde dava açıldığını ve çek ile ilgili ödeme yasağı kararı alınmış ve bankaya yazı yazılmış olduğunu, söz konusu hırsızlık olayı ile ilgili Bakırköy C. Başsavcılığında soruşturmanın devam ettiğini, dava konusu çekin müvekkilinin elinden rızası dışında çıktığını, müvekkilinin ....... İplik Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye çalınan çekin yerine, yeniden bir çek düzenleyerek 20.07.2018 tarihinde teslim ettiğini, dolayısıyla müvekkilinin şu anda dava konusu çekin bedelini iki kez ödemek zorunda kalma tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını belirterek, müvekkilinin ticari itibrı ve maddi açıdan telafisi güç zararların önüne geçebilmek için öncelikle Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ....... Esas sayılı dosyasının tedbiren durdurulmasına veya icra dosyasına ödenecek paranın davalıya ödenmesinin engellenmesine tedbiren karar verilmesini, davanın kabulü ile, ...... Bankası ....... Şubesi'ne ait 10.09.2018 vadeli, 27.870,00 TL tutarındaki ...... numaralı çeki haksız ve kötü niyetle, ağır kusurlu olarak elinde bulundurup, icra takibi başlatan davalıdan alınarak kendilerine iadesine ve haklarında başlatılan icra takibinin iptaline, dava harç, masraflarının ve vekalet ücretinin davalının üzerine bıraklımasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Dosya davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili davalının dava konusu çeki usulüne uygun ciro silsilesi ile gördüğü tedavül sonucu ticari münasebete istinaden önceki ciranta ...... 'tan ciro yolu ile iktisap ettiğini, müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunu, çeki iktisap ederken iyi niyetli olduğunu, çekin çalınmış veya zayi olmasını bilebilecek durumda olmadığını, zaten mezkur çeki bankaya sorduğunda hiçbir sorun olmadığının söylendiğini, TTK md 780 hükmünde yer alan zorunlu unsurları taşıyan bir çekin, arka yüzündeki ciroların sahte imza ile yapılmış olması kambiyo vasfını kaybetmesine neden olmadığını, çekin lehtarı ve cirantası ....... İplik Tekstil'e ait cironun sahte olması ciıo zincirinde kopukluk oluşturmayacağını, geçersiz imza sahibini bağlamayacağını ancak ciro zincirini de koparmayacağını, müvekkilinin çeki iktisap ederken ciro imzalarının sıhhatini kontrol etmekle yükümlü olmadığını ciranta imzalarının sahte olduğunu bilebilmesinin de mümkün olmadığını, davacının takibe konu çekteki imzasına itiraz etmediğini, çekin doldurulup imzalanmış halde iken davacıdan çalındığının anlaşıldığını, keşidecinin basiretli bir tacir gibi davranması tedavüle çıkaracağı zaman çeki doldurup imzalaması gerektiğini, birisine verilmek üzere çeki önceden doldurup imzalaması halinde çalınması veya kaybedilmesi durumunda doğacak rizikoya, zarara iyi niyetli hamil değil keşidecinin katlanması gerektiğini belirterek, maruz sebeplerle davanın reddine, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile birleşen dava çekin istirdatına ilişkindir.
Dosyanın yapılan incelemesinde davacının asıl dosya dava dilekçesi ile, çekin davacının elinden rızası dışında çıktığını, çek iptali için Bakırköy ......... Asliye Ticaret Mahkemesi ........ esas sayılı dosyasında dava açtıklarını, davacının işyerindeki hırsızlık olayına ilişkin Bakırköy ........ CBS sayılı dosyasının bulunduğunu, elden çıkan çek nedeniyle dava dışı ........ İpliğe yeni bir çekin düzenlendiği, dava konusu çeki de öderse iki defa ödeme yapmış olacağını, dava konusu çek ile ilgili davalı tarafın Bakırköy ......... İcra Müdürlüğünün icra takibi başlattığı, icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davalının cevap dilekçesi ile çekin bir önceki cirantadan teslim alındığını, iyiniyetli meşru hamil olduğunu, çekin zayi edilmiş ve çalınmış olabileceğini bilemeyeceğini, şahsi defilerin kendisine karşı ileri sürülemeyeceğini, davanın reddini talep ettiği,
Birleşen dosya davacı vekilinin çekin istirdatına ilişkin talepte bulunduğu, davalının iyiniyetli ve meşru hamil olduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği,
Bakırköy ........ İcra Müdürlüğü’nün ........ esas sayılı dosyasında davacının borçlu olduğu, davalının takip alacaklısı olduğu, takibin 10.09.2018 tarihli 27.780TL bedelli çeke dayalı olduğu, davacı tarafından Bakırköy ........ İcra Hukuk Mahkemesi ........ esas sayılı dosyaya yapılan itirazın reddedildiği,
Takibe konu çekte, davacının keşideci, davalının 5. Ciranta olduğu, davalıdan bir önceki cirantanın ........... olduğu, çekin bankaya ibrazında ödeme yasağı bulunması sebebiyle ödemenin yapılmadığının görüldüğü, çek iptali davasında Bakırköy ........ ATM .......... esas sayılı dosyasında çek ile ilgili istirdat davası açıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacının Bakırköy ......... ATM dosyasının ......... esasında davalıya çek istirdatı davası açtığı, söz konusu dosyanın mahkememizin iş bu dosyası ile birleştirildiği her iki dosyanında tahkikatının birlikte yürütüldüğü
Davacının işyerinde hırsızlın olayına ilişkin savcılığa suç duyurusunda bulunduğu, savcılık dosyasında hırsızlık olayına ilişkin daimi arama kararı verildiği, zamanaşımı süresinin 16 yıl olduğu, davalı hakkında ayrıca İstanbul CBS ........ de sahtecilik ve dolandırılcık bürosunda soruşturma dosyanın olduğu,
İş bu dosyada tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için mali müşavir bilirkişiden rapor alındığı, davalının dava konusu çeke ilişkin bir önceki ciranta adına her hangi bir satış kaydının görünmediği, dava konusu çekin alındığına dair makbuz veya evrakın dosyaya sunulu olmadığının belirtildiği,
Asıl ve birleşen dosya kapsamının birlikte yapılan incelemesinde, takibe konu çekin keşidecinin davacı olduğu, davalının ciranta olduğu, davacı tarafın imza itirazında bulunmadığı, hırsızlık olayına ilişkin savcılık dosyasında daimi arama kararı verildiği, diğer soruşturma dosyasının sahteciliğe ilişkin olduğu, sahtecilik dosyasına konu araştırmanın davacının kendi imzasına itirazı talebi de bulunmadığı, imzaların istiklali ilkesi uyarınca lehdar ya da diğer cirantanın imzasındaki sahteciliğin imza sahibi tarafından ileri sürülebileceği de dikkate alınarak iş bu dosya yönünden sonucunun beklenmesinin fayda getirmeyeceği değerlendirilerek yargılamaya devam olunduğu, taraflar arasında doğrudan ticari ilişki olmadığı, bu nedenle davacının şahsi defilerini davalıya karşı ileri süremeyeceği, ciro zincirinin görünüş olarak düzgün olduğu arada başkaca cirantaların da bulunduğu davalının ciro şekli olarak yetkili hamil olduğu, kural olarak menfi tespit davasında ispat yükünün davalı alacakta olacağı ancak iş bu davanın kambiyo senedine dayalı menfi tespit davası olması sebebiyle çekten dolayı borçlu olunmadığının ispat yükünün davacı tarafta olacağı, davacı tarafça iddia edilen hırsızlık olayına ilişkin dosyanın daimi aramada olması, failin meçhul olması, davacı tarafça menfi tespit iddiasının ispat edilmediği değerlendirilerek menfi tespit davasının reddine, tedbir kararı verilerek ve uygulanarak takibin durdurulması sebebiyle İİK 72/4 uyarınca tazminat talebi kabul edilerek, birleşen dosya yönünden davacının keşideci olması sebebiyle kıymetli evrakın iptali talebinde bulunamayacağı, bu nedenle çek istirdatına ilişkin talebi yönünden de davacının aktif husumeti bulunmadığından (emsal İSTANBUL BAM 14 HD, DOSYA NO: 2019/522 KARAR NO: 2021/226 KARARI ) açılan davanın usulden reddine karar verilerek, hüküm kısmında asıl davanın sehven numarasının yanlış bildirildiği de dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A.Asıl dosya olan Bakırköy .......... ATM .......... esas , ........ karar menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonucunda;
1- Açılan davanın reddine,
2- İİK 72/4 maddesi uyarınca davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin kabulü ile, çek bedeli olan 27.870,00TL’nin %20 si oranına tekabül edecen 5.574,00TL kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 475,95.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, fazla yatan 416,65.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.180,50.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
B. birleşen dosya olan Bakırköy ....... ATM ...... esas , ........ karar sayılı istirdat dosyası yönünden;
1- Açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 475,95.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, fazla yatan 416,65.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.180,50.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
5-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır