T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/140 Esas
KARAR NO: 2020/232
DAVA: İtirazın İptali (TTK 732 uyarınca sebepsiz zenginleşme)
DAVA TARİHİ: 22/08/2017
KARAR TARİHİ: 05/03/2020
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 10/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili bankanın alacağının sağlanması amacıyla Trabzon İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı takip dosyası ile borçlu hakkında genel haciz yoluyla ilamsız takip yapıldığını, dava dışı müvekkili banka borçlusu .... Meşrubat ve Gıda Paz.Dağ.Tic.Ltd.Şti. tarafından bankaya olan borçlarını ödemek üzere tahsil edilerek borçtan düşülmesi için ....bank .... Şubesi/.....’a ait .... Gıda Tekstil Kimyevi Maddeler İnşaat Malzemeleri İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. tarafından düzenlenen .... çek nolu 17/04/2015 tarihli, 163.880,00 TL bedelli ve .... çek nolu 20/04/2015 tarihli 163.586,00 TL bedelli iki adet çekin müvekkili bankaya verildiğini, davalı borçlunun müvekkili bankaya herhangi bir borcunun bulunmadığı gerekçesi ile borca tüm ferileriyle itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı borçlunun itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, yargılama aşamasında da görüleceği üzere davalı yan tarafından düzenlenen ve dava dışı firma tarafından iyi niyetli 3. kişi olan müvekkili bankaya ibraz edilen çekleri ödemeden kaçınarak borca itiraz etmenin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle, haksız ve mesnetsiz itirazın iptaline takibin devamına, borçlunun %20’den aşağı olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalılar vekilince sunulan 25/09/2017 havale tarihli cevap dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirketin faaliyet merkezinin ve tebligat adresinin dava dilekçesinde gösterildiği gibi İstanbul ..... ilçesinde olup yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu. Yetkiye itirazlarının kabulü ile davanın öncelikle yetki yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini. Müvekkili şirketin davacıya hiçbir borcunun olmadığını, ödeme emrinde söz edilmeyen ve müvekkile suretleri tebliğ edilmeyen ancak sonradan bu itirazın iptali davasına dayanak yapılmaya çalışılan çeklerle ilgili olarak da çek hamiline hiç bir borcunun olmadığını, bu nedenlerle, öncelikle yetki itirazları ve dava şartına ilişkin itirazlarının değerlendirilerek davanın reddine, bu talepleri kabul edilmediği takdirde esasa ilişkin beyanlarının ve delillerinin dikkate alınarak haksız, yersiz davanın reddine, davacının alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, masraf ve vekalet ücretlerinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Bilirkişi raporu, Trabzon İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı takip dosyası, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü ve .... bank .... Şubesi Müdürlüğü’nün cevabi yazısı ile mahkememizce istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.(İİK madde 67 )
İş bu dosya davalı tarafın itirazı neticesinde Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verilerek mahkememize gönderilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, takibe konu alacaktan dolayı davalı tarafın bir sorumluluğunun olup olmadığı, çeklerin kambiyo vasfı niteliğini yitirip yitirmediği, keşideci konumunda olan davalının bu çeklerden sorumluluğunun devam edip etmediği hususunda olduğu tespit edildi.
Trabzon İcra Müdürlüğü’nün .... Esas sayılı takip dosyası iş bu mahkememiz dosyası içerisine celb edilerek incelenmiştir. Trabzon İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasının tetkikinde alacaklı .... Bankası A.Ş. tarafından borçlular ... Gıda Teks. Kimyevi Maddeler İnş. Maz. İç ve Ltd. Şti. İle ....Gıda Paz. Dağ. Tic. Ltd. Şti.'ne yönelik 327.466,00 TL asıl alacağın, 10.254,99 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 337.720,99TL tahsili için takip yapıldığı, borçlunun süresi içinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu davanın İİK nun 67.Maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir.
Takibe konu çeklerin keşidecesinin davalı .... Gıda Teks. Kimyevi Mad. İnş. Malz. İç ve Dış. Tic. Tic. Ltd. Şti. olduğu, bu çeklerin davacı (temlik eden) bankanın kredili müşterisi olan dava dışı .... Gıda Paz. Dağ. Tic. Ltd. Şti. tarafından kullandığı kredinin teminatını oluşturmak üzere cirolayarak temlik eden bankaya verildiği, davacı(temlik eden) banka tarafından süresinde çeklerin ibraz edilmediği, bu sebeple genel haciz yoluyla takip başlatıldığı ve ... Bankası T.A.O. tarafından dava dosyasına sunulan yazıdan söz konusu çeklerin ödenmediği anlaşılmıştır.
Davacı banka ile davalı keşideci arasında temel bir borç ilişkisi bulunmayıp, dava konusu çekler dava dışı hamil kredi borçlusu tarafından kredi borcunun teminatını teşkil etmek üzere verilmiştir. Dava konusu çekler yasal süresi içerisinde ibraz edilmediğinden kambiyo senedi vasfını yitirmiş ve davacı artık kambiyo hukukuna ilişkin haklarını kaybettiğinden TTK.nın 732. maddesi hükmüne göre sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak keşideciden borcun ödenmesini isteyebilecektir.
TTK 732/1 maddesi uyarınca; Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar. Aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca ise ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene, yani keşideciye aittir.
Bu yasal düzenlemeler uyarınca somut olayda ispat külfetinin davalı keşidecide olduğu, bu kapsamda delil olarak dayandığı ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, ancak davalı tarafından ticari defterlerinin sunulmadığı gibi sebepsiz zenginleşmediğine ilişkin başkaca delil de dosyaya sunulmadığı, dolayısıyla ispat külfetinin yerine getirilmediği anlaşılmıştır. Teknik bilirkişiler eliyle yapılan hesaplama uyarınca takibe konu çeklerden dolayı davacının 337.372,14 TL alacağının hesaplandığı, bu miktarın takip ile istenen miktardan fazla olduğu anlaşılmakla, taleple bağlı kalınarak davacı tarafın davasının kabulüne ve İİK nun 67/2 maddesi gereğince alacağın likit olması itirazın haksız olması nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.(T.C. Yargıtay 19. HD. 2017/2437 Esas- 2018/2768Karar)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜ ile,
1-Trabzon İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
2-Alacağın likit olması ve itirazın haksız olması nedeniyle takip konusu miktar üzerinden hesaplanan 67.544,19 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 23.068,72-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 4.780,52-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 18.288,20-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 31,40-TL başvurma harcı ve 4.780,52-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyada yapılan 1.900,00.-TL bilirkişi ücreti ve 278,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 2.178,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 32.090,40-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı ve davalı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/03/2020
Başkan ...
¸E-imzalı
Üye ....
¸E-imzalı
Üye ....
¸E-imzalı
Katip ....
¸E-imzalı