T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/177 Esas
KARAR NO: 2021/650
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 14/02/2018
KARAR TARİHİ: 07/07/2021
BİRLEŞEN KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 18/07/2018
KARAR TARİHİ: 04/01/2019
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 14/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili ile davalı arasında davalının üretmiinde olan 2700 adet ...... marka ...... model ütü masasının müvekkili satın alınması konusunda anlaşma sağlandığı, ütü masalarının satış bedeline karşılık müvekkili firmacı keşide edilmiş olan ...... Bankası ...... şubesi ...... çek numaralı 51.920,00TL tutarlı olmak üzere toplam 63.420,00TL tutarlı ve vadeleri 05/03/2018 tarihi olan çekler muhataba avans olarak teslim edildiği, buna kabuil muhatap firma anlaşma konusu 2700 adet ütü masasının en geç 05/11/2017 tarihine kadar müvekkili şirkete teslime etmesi gerektiği davalı firma ile varlıan karşılıkıl anlaşma şarlatı bu şekilde olmasına rağmen müvekkilinin ödeme edimini avans çekleri ile mahutaba yapmasına, buna mukabil muhatabın karşı ediminin vadesi de geçmiş olmasına rağmen davalı tarafından müvekkilimize teslimi gereken ürünler teslim edilmediği muhatapla yapılan harcici görüşmelerden de netice alınamadığı, bunun üzerine kayseri ....... Noterliği 12/01/2018 tarih ve ...... yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide ettiği, bedelin ödenmediğini beyan ederek öncelikle müvekkili firmaca keide edilen çeklerin ibrazı halinde ödenmemesi bakımından ödemeden men kararı verilmesini ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile dava dışı .......Eşya San. Tic. Ltd. Şti. arasında, bu şirketin üretiminde olan 2.700 adet ..... marka (fişli) ....... model ütü masasının müvekkili tarafından satın alınması konusunda anlaşma sağlandığını, ütü masalarının satış bedeline karşılık, müvekkil firmaca keşide edilmiş olan ......Bankası ...... Şubesi ....... çek numaralı 11.500,00 TL tutarlı, ......Bankası ...... Şubesi ...... çek numaralı 51.920,00 TL tutarlı olmak üzere toplam 63.420,00 TL tutarlı ve her ikisinin vadesi 05/03/2018 tarihi olan çeklerin adı geçene avans olarak teslim edildiğini, buna mukabil muhatap firmanın, anlaşma konusu 2.700 adet ütü masasının en geç 05/11/2017 tarihine kadar müvekkilimiz şirkete teslim edeceğini, adı geçen firma ile varılan karşılıklı anlaşma şartları bu şekilde olmasına, müvekkilin ödeme edimini avans çekleri ile muhataba yapmasına, buna mukabil muhatabın karşı ediminin vadesi de geçmiş olmasına rağmen, adı geçen şirket tarafından müvekkiline teslimi gereken ürünlerin teslim edilmediğini, bunun üzerine Bakırköy ...... Noterliğinin 08/01/2018 tarih ve ....... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek adı geçen şirketeihtarnamesi gönderildiğini, adı geçen firmanın, Kayseri ...... Noterliğinin 12/01/2018 tarih ve ....... yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide ettiğini, cevabi ihtarnamede belirtilen anlaşma şartları müvekkilce kabul edilmemiş olsa da, taksit taksit dahi olsa ürünleri teslim alacağını düşünen müvekkil, cevabi ihtarnamede belirtilen 20/01/2018 gününü beklemeye başlamış ise de, adı geçen dava dışı firmanın, bizzat teslimat yapacağını beyan ettiği bu günde de teslimatın ilk kısmını gerçekleştirmemesi üzerine bu kere, Bakırköy....... Noterliğinin 23/01/2018 tarih ve ...... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide ederek ihtarname gönderdiğini, sözleşmeden dönmek zorunda kalan müvekkilin, ciro edilmek kaydıyla tedavüle çıkarılmış olan çekler sebebiyle borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerektiğini, zira, müvekkilin mezkur ürünleri teslim almadığı, ihtarnamelerden açıkça anlaşıldığı gibi, edimini yerine getirmeyen davalıdan, lehine keşide edilmiş çeklerin iadesini istemesine rağmen bu yükümlülük de yerine getirilmediğini, bu sebeple, davalısı sadece adı geçen .......şirketi olan Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Es. Sayılı dosyası ile henüz icra takibine konu edilmemiş ve tedavülde olan çekler için ödemeden men istemli menfi tespit davası açıldığını, dosyanın derdest olduğunu, ikame olunan davada, mahkemece tedbir talebinin kabul edildiğini ve teminat mukabili davanın tarafları ile sınırlı olmak üzere ödemeden men kararı verildiğini, eş zamanlı olarak, bu konulardan tamamen başka bir hukuki ilişkiye istinaden, yine adı geçen .......şirketine karşı Bakırköy ....... İcra Müdürlüğünün ...... Es. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, mezkur icra dosyasına karşı adı geçen/borçlu tarafından itiraz edilmemesi üzerine takip kesinleştiğini ve haciz işlemi uygulandığını beyan ederek öncelikle, iş bu davanın Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Es. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine, Müvekkilinin belirtilen çek bakımından davalıya borçlu olmadığının tespitine, Kayseri ...... İcra Müdürlüğünün ...... Es. Sayılı icra dosyasının iptaline, İİK 72/5 maddesi uyarınca, borçlu olmadığımızın tespitine karar verilecek olan meblağın %20’sinden az olmamak üzere tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin alacaklısı olduğu Kayseri ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... E sayılı dosyasında, müvekkilinin ciranta ve son hamil olduğunu, icra dosyasındaki diğer borçluların bir kısmı hakkında İstanbul'da bir kısmı hakkında Kayseri'de dava açıldığını, bunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, takibe konu kambiyo senedinde borçlunun imzaya itirazının olmadığını, davacının takibe konu çeki bilerek isteyerek piyasaya sürdüğünü, diğer cirantalar ile olan hukuki ihtilaflar ı müvekkilini bağlamadığını, müvekkilinin kendisinden önceki cirantadan yüklü alacağı olduğunu, yani davacı çekin bedelsizliği iddiası ile açtığı iş bu davayı ancak .......isimli firma aleyhine açabileceğini, müvekkilinin iyi niyetli 3.kişi olduğunu, TTK'nın 599.maddesi kapsamınrda bedelsizlik iddiasının şahsi bir def olduğunu, bu defi sadece keşidece tarafından lehtara karşı ileri sürebileceğini, bu manada kambiyo hukukunun en temel prensibi olan sebepten mücerretlik ilkesi gereğince eldeki davacının müvekkile açılmış olmasının kabul edilemeyeceğini, davacının birleştirme talebinin anlaşılamadığını, menfi tespit davasında farklı tarafları olan 2 dosyanın birleştirilmesinin usul ve yasaya aykırı olacağını, davacının İstanbul'da lehtar aleyhine açtığı ve Kayseri'de müvekkil hamil hakkında açılan iş bu dava dosyasının birleştirilmesinin söz konusu olamayacağını, davacının eldeki dava ile ilgisi olmayan kişi ve şirketler ile icra takip dosyaları hakkında ileri sürdüğü mesnetsiz iddiaları kabul etmediklerini, müvekkilinin alacaklı olduğunu beyan ederek haksız davanın reddine, davacı aleyhine %20 oranında tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl ve birleşen dosya menfi tespit istemine ilişkindir.
Asıl dosya yönünden yapılan incelemede;
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı ve davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında ütü masası olarak belirtlen ürünlerin alım satımı konusunda anlaşma yapılıp yapılmadığı, avans olarak dava konusu çeklerin verilip verilmediğinin ve bu kapsamda davacının borçlu olup olmadığının tespit edilmesi olduğu görülmektedir.
Somut olayın incelemesinde, davacının dava dilekçesinde davalıdan ütü masası satın alınması konusunda anlaşıldığını, ütü masaları satış bedeline karşılık davalıya 2 adet çek verildiğini, anlaşma konusu ütü masasının teslim edilmediğini, avans olarak verilen çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği, asıl dosya davalısının cevap dilekçesi sunmadığı, tarafların birbirlerine gönderdikleri ihtarname içeriklerinden çeklerin avans çeki olduğunun, ütü masalarının tesliminin yapılmadığının anlaşıldığı, çekler üzerine ödeme yasağı talebi üzerine tedbir konulduğu, davacı tarafın 16.11.2018 tarihli beyan dilekçesi ile tedbir talebinden feragat ettiği, tedbir kararının kaldırılarak Kayseri ...... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı dosyasına depo edilen güncel dosya borcuna karşılık gelen miktarın alacaklıya teslimi konusunda yazı yazılmasını talep ettiği, talep uyarınca işlem yapıldığı, davaya konu 2 adet çekin keşidecinin davacı, lehtarının davalı olduğu, her iki çekin ciro silsilesindeki şirketlerin farklı olduğunun görüldüğü, asıl ve birleşen dosya ticari defterlerinin incelenmesi için Kayseri mahkemelerine talimat yazıldığı, asıl dosya davalısı .......şirketinin ticari defter ve kayıtlarının davalının dava dosyası içerisinde bulunan adresinde faaliyet göstermemesi ve yetkililerine ulaşılamaması nedeniyle incelenemediği ancak BA ve BS kayıtlarının tetkik ediliğinin anlaşıldığı, asıl dosya yönünden davacının çekleri avans çeki olarak verdiği iddiasını noter ihtarname içerikleri ile yazılı belgeyle ispat ettiği değerlendirilerek asıl davaya ilişkin menfi tespit isteminin kabulüne karar verildiği,
Birleşen dosya yönünden;
Davaya konu uyuşmazlığın, davalının ciro yoluyla hamili olduğu çekin avans olarak dava dışı şirkete mal teslimi için verildiği, mal tesliminin gerçekleşmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı takibe konu çek nedeniyle borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.
Somut olayın incelemesinde, davacının, dava dışı .......Eşya San. Tic. Ltd. Şti. arasında, bu şirketin üretiminde olan 2.700 adet ....... marka (fişli) ..... model ütü masasının davacı tarafından satın alınması konusunda anlaşma sağlandığını, ütü masalarının satış bedeline karşılık, davacı firmaca 2 adet çekin avans olarak keşide edildiğini, ediminin vadesi geçmiş olmasına rağmen, ürünlerin davacıya teslim edilmediğini, bu sebeple, .......şirketine, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Es. Sayılı dosyası ile henüz icra takibine konu edilmemiş ve tedavülde olan çekler için ödemeden men istemli menfi tespit davası açtığı, davacının belirtilen çek bakımından birleşen dosya davalısına borçlu olmadığının tespitini, Kayseri ...... İcra Müdürlüğünün ....... Es. Sayılı icra dosyasının iptalini talep ettiği, davalı tarafın ise, davalının alacaklısı olduğu Kayseri ....... İcra Müdürlüğü'nün ...... E sayılı dosyasında, davalının ciranta ve son hamil olduğunu, icra dosyasındaki diğer borçluların bir kısmı hakkında İstanbul'da bir kısmı hakkında Kayseri'de dava açıldığını, takibe konu kambiyo senedinde borçlunun imzaya itirazının olmadığını, davacının takibe konu çeki bilerek isteyerek piyasaya sürdüğünü, diğer cirantalar ile olan hukuki ihtilafların, davalıyı bağlamadığını, davalının kendisinden önceki cirantadan yüklü alacağı olduğunu, davacının çekin bedelsizliği iddiası ile açtığı iş bu davayı ancak .......isimli firma aleyhine açabileceğini, davalının iyi niyetli 3.kişi olduğunu, TTK'nın 599.maddesi kapsamınrda bedelsizlik iddiasının şahsi bir def olduğunu, bu defi sadece keşidece tarafından lehtara karşı ileri sürebileceğini, bu manada kambiyo hukukunun en temel prensibi olan sebepten mücerretlik ilkesi gereğince eldeki davacının müvekkile açılmış olmasının kabul edilemeyeceğini, davalın reddini talep ettiği,
Kayseri ...... İcra Müdürlüğü dosyasında ....... şirketinin alacaklı, ....... Ticaret şirketi ile .......Şirketinin borçlu oldukları, takibin 05.03.2018 günlü, ...... seri nolu 51.920 TL'lik çeke ilişkin olduğu, 05.03.2021 tarihli 51.920 TL bedelli çekin, keşidecisinin davacı, lehdarının asıl dosya davalısı .......şirketi, sonraki cirantaların ...... Metal San. Tic. Ltd, Şti şirketi ile birleşen dosya davalısı ..... şirketi olduğu, birleşen dosyaya konu icra dosyasına ödeme yapıldığı bu nedenle davanın istirdat davasına dönüştüğü, buna ilişkin birleşen dosya davacısı vekilinin 24/01/2019 tarihli dilekçe sunduğu, asıl ve birleşen dosya davalıların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için Kayseri mahkemelerine talimat yazıldığı, asıl dosya davalısı .......şirketinin ticari defter ve kayıtlarının davalının dava dosyası içerisinde bulunan adresinde faaliyet göstermemesi ve yetkililerine ulaşılamaması nedeniyle incelenemediği ancak BA ve BS kayıtlarının tetkik ediliğinin anlaşıldığı, birleşen dosya davalısının ticari defter ve belgelerinin incelendiği, çek girişine ilişkin belgede çekin ....... Metal tarafından davalı şirkete verildiğinin anlaşıldığı, davalının ticari defterlerinde 2017 ve 2018 yıllarında ...... ve .......Eşya firmasıyla yoğun ticari faaliyetinin olduğunun belirtildiği, bedelsizlik definin şahsi defi olduğu, bu definin ticari ilişki taraflarınca birbirlerine karşı ileri sürülebileceği, kambiyo senedinin illetten mücerret olduğu, davacının senetteki imzasına bir itirazının da olmadığı, davacının asıl dosya davalısına iki adet çek verdiği, bu iki çekinde ciro silsilesinin farklı olduğu, asıl dosya davalısı ile diğer cirantalar arasında ticari ilişki olduğu, ....... Metal şirketinin iş bu dosya tarafı olmadığı, lehdardan sonraki iki ciranta arasındaki organik bağ iddiasının dosya sonucuna etki etmeyeceği de dikkate alınarak birleşen dava dosyası yönünden menfi tespitten dönüşen istirdat isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A- Asıl dava yönünden
1-Açılan menfi tespit davasının Kabulü ile; davaya konusu, davacı ...... İç ve Dış Ticaret Turizm LTD Şti’nin keşidecisi olduğu, davalı ....... Eşya San Tic. Ltd, Şti şirketinin lehtarı olduğu ......Bankası ...... Şubesi 01/08/2018 keşide tarihli 11.500 TL meblağlı ...... seri numaralı çek ile ...... Bankası ..... Şubesi 01/08/2018 keşide tarihli 51.920 TL meblağlı ...... seri numaralı çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2- İİK 72/5 madde şartları oluşmadığından davacının tazminat davasının reddine
3-davacının kötüniyet tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.332,22.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.083,06.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 3.249,16.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 35,90.-TL başvurma harcı ve 1.083,06.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 990,02.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.044,60.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
B- Birleşen Kayseri 2 ATM 2018/493 esas 2019/7 karar sayılı dava yönünden;
1- Açılan davanın reddine
2-Davacının İİK 72/5 uyarınca tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine
3-Davalının İİK 72/4 maddesi uyarınca 55.623,93 TL’nin %20‘si üzerinden hesaplanacak tazminatın davacıdan alınacak davalıya ödenmesine
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 949,91.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 890,61.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 8.031,11 .-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
7-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin ve birleşen dosya davalısı anadolu boru vekilinin yüzüne karşı, asıl dosya davalısı tarafın yokluğunda verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. . 07/07/2021
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim ......
¸e-imzalıdır