T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/229 Esas
KARAR NO: 2020/98
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 28/02/2018
KARAR TARİHİ: 03/02/2020
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 30/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davacı tarafından emtia nakliyat riskleri bakımından sigortalı .... firmasının Almanya'da yerleşik .... firmasından 100 adet - 4 kap - bürüt 2.432 kg (net 1.860 kg) seramik nozul emtiası satın aldığı, ahşap kasalar içinde metal çeper ile sarılı bir şekilde mutad olduğu üzere ambalajlanan emtianın .... -...'ye taşımasının davalı yanca üstlenildiği, 27.07.2017 günü tam ve sağlam olarak taşımaya alınan emtianın 07.08.2017 günü hasarlı teslime hazır edildiği, hasarın sürücü katılımlı tutanak ve CMR taşıma senedi ile tespit edildiği, hasar ihbarı üzerine 6.941,73 USD zarar hesaplandığı ve tazminat davacı tarafından 26.09.2017 günü ödenmekle, davacının sigortalısına TTK m.1472 gereği halef olduğu, davalı taşıyıcının meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, 26.09.2017 ödeme tarihinden itibaren yıllık %5 CMR faizi ile ödeme talep edildiği belirtilerek davanın kabulü talep edilmiştir.
CEVAP
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Dava konusu taşıma bakımından CMR hükümlerine tabi zamanaşımı süresinin dolduğu, davacı sigortacının atadığı eksper ile davalının atadığı eksperlerce .... plakalı araçla .... -....'ye yapılan taşıma sonunda 10.08.2017 tarihinde ekspertiz çalışması yapıldığı ve hiçbir hasar bulunmadığı belirlenerek 15.09.2017 tarihli sigorta ekspertiz raporunun tanzim edildiği, emtiaların her birinde 25 adet olmak üzere 4 sandıkta paketlendiği, 1 sandık kenarında kırık var olduğundan bahisle hasar iddia edildiği, incelendiği ve sandık içinde yükün istifinin bozulmadığı, birbirine çarpmamış olduğu, ambalaj kırığı ile yakın temas halinde olan ürünün kontrolünde hasar bulunmadığının belirlendiği, her hangi bir hasardan söz edilemeyeceği, sandıktan 1 tanesinin alt köşesine denk gelen bir adet tahtanın kırıldığı, burada 25 adet ürünün tamamının kullanılamaz olduğunun söylenemeyeceği, dava dışı sigortalının kendi imalat politikasının zarar sayılmasına yol açmaması gerektiği, emtianın 25 adet şekline İMHA EDİLİP EDİLMEDİĞİ, ÜRETİMDE KULLANILIP Kullanılmadığının belli olmadığı, davalının bürüt kg başına 8,33 SDR ile sınırlı sorumlu olduğu, ayrıca bedel artışından sorumlu tutulamayacağı, davalının FFL sorumluluk sigortacısının dava dışı .... olduğu, davanın ihbarı gerektiği, ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı ... ile dava dışı firma arasındaki sigorta poliçesi uyarınca dava dışı firmaya ait emtiaların davalı firma tarafından taşınması sırasında hasar görmesi nedeni ile dava dışı sigortalı firmaya sigorta poliçesi uyarınca yapılan ödemenin davalıdan rücuan tazmini istemli tazminat davasıdır.
Dava dışı ... Fab.T.A.Ş. tarafından yurt dışı firmadan satın alınan emtiaların taşıma işinin davalı ... firması tarafından üstlenildiği, dava dışı sigortalı firma ile davacı ... arasında nakliyat emtia sigorta sözleşmesi imzalandığı ve dava konusu taşıma işinin bu sigorta poliçesi kapsamına girdiği hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Zira söz konusu fatura, navlun faturası ve CMR senedi suretleri dosyada mevcut olup bu hususu doğrulamaktadır.
Davacı ..., söz konusu emtiaların davalı firma tarafından taşınması esnasında hasar görerek 07/08/2017 günü hasarlı olarak teslim edildiğini, sigortalının başvurusu üzerine ekspertiz incelemesi yaptırdıklarını ve emtiada sovtaj bedeli düşüldükten sonra 6.941,73 ABD doları zarar tespit edildiğini, tespit edilen bu zararın sigortalıya 26/09/2017 günü ödendiğini belirterek yapılan bu ödemenin ödeme tarihinden itibaren CMR Konvansiyonunda öngörülen % 5 oranında faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı taraf ise cevabında; taşımanın CMR konvansiyonuna tabi olduğunu ve davanın zamanaşımına uğradığını, kendileri tarafından atanan eksper ile sigorta şirketi tarafından atanan eksperin katılımı ile yapılan ekspertiz incelemesinde dava konusu emtiada herhangi bir hasar bulunmadığının tespit edildiğini, ambalaj ve sabitlenmenin emtianın özelliğine uygun olarak yapıldığını, emtiaların her birinde 25 adet olmak üzere ahşap sandıklar içerisinde olduklarını, sundukları ekspertiz raporunda da görüleceği üzere sandıklardan birinin kenarında kırık olması sebebiyle emtiaların zarar gördüğünden bahisle sandığın sigortalının yetkilileri nezaretinde açıldığını ve kırığın bulunduğu yerdeki ürünün zarar görmediğinin görüldüğünü, davacı tarafın hasar ve zarar iddialarını kabul etmediklerini ancak aksi durumda sadece sandıklardan bir tanesinin alt köşesine yakın tahtanın kırılmış olduğu dikkate alınarak kırılan bölgeye denk gelen 1 adet seramik nozulün hasarlandığının kabul edilmesinin gerekeceğini... bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tazminat talebinin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, zamanaşımına uğramamışsa, dava konusu "100 adet/4 kap/net 1.860,00 kg brüt 2.432,00 kg seramik nozül" miktar ve cinsindeki emtianın davalı firma tarafından taşınması esnasında zarar görüp görmediği, zarar görmüş ise ne kadarının zarar gördüğü, davacı ... tarafından sigorta poliçesi uyarınca sigortalı firmaya yapılan ödemenin davalı firmadan rücuan istenip istenemeyeceği noktasındadır.
Dava konusu taşıma işinin uluslar arası yurt dışı taşıması olması nedeni ile uyuşmazlığa CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği tartışmasızdır.
Taraflarca gösterilen tüm deliller toplanmıştır.
CMR taşıma senedinde dava konusu emtiaların tesliminde 1 kap hasarlıdır kaydının bulunduğu görülmektedir.
Mahkememizce dava konusu emtia üzerinde ve dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler göz önünde bulundurularak rapor tanzimi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bir Malzeme Mühendisi(Seramik-Cam-emtia uzmanı) ve bir Lojistik-Taşıma-Sigorta uzmanından oluşan iki kişilik bilirkişi heyetinin 13/06/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı yanın 1 kap-25 adet ürünün tamamının zayi olduğunu ispat etmesi gerektiği, 25 adet bir kasada istifli ürünlerden kasa açıldığında sadece bir adedinde hasar tespit olunduğu halde diğer 24 adedinin de üretim sürecine alınamadığı iddiasının ispatı gereken bir husus olduğu, 1 adet ürünün hasarlandığının kabulü durumunda tazminatın 252,43 USD olarak hesaplandığı, 25 adedin tamamının zayi sayıldığı kabul edilecek olursa toplam 6.310,66 USD hesaplandığı, hasarlı emtia brüt ağırlığına göre yapılan SDR hesabı ile 6.981,25 USD sorumluluk üst sınırı hesaplandığı ve tazminat isteminin sınırlı sorumluluk limitleri dahilinde kaldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna yapılan itirazlar ve mahkememizce görülen lüzum üzerine bilirkişi heyetine bir demir-çelik sanayi alanında uzman bilirkişi eklenerek dava konusu zarar gören ahşap kasa içerisindeki emtianın tamamının zayi olup olmadığı, tamamının tamamen kullanılamaz hale gelip gelmediği ve ıskartaya ayrılmasının gerekip gerekmeyeceği hususunda heyet raporu düzenlenilmesine karar verilmiş, bu ara kararımıza istinaden bilirkişi heyetine metalurji-malzeme mühendisliği alanında uzman bilirkişi eklenerek üç kişilik bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 16/10/2019 tarihli heyet raporunda özetle; nozulün demir çelik metalurjisinde üretim hattında kritik bir konumda bulunması, fiziksel, kimyasal ve teknolojik özelliği olan bir ürün olması sebebiyle darbeye maruz kalmamış olmasının gerektiği, yüzeyinde çentik, çizik ve kırık olmaması, mikro yapısında iç gerilme ve çatlakların bulunmamasının gerektiği...sandığın kırılmasına sebep olan kuvvetin sandık içindeki tüm nozulları etkileyeceği, çatlak oluşturabileceği, mevcut çatlakları büyütebileceği, kullanılamaz hale getirerek üretimin durmasına sıvı çeliğin potada katılaşmasına sebep olabileceği için sandık içindeki bütün nozulların emniyetli hareket edilerek kullanılmaması ve zayi edilmesi gerektiği, ahşap sandığın kırılmasına sebep olan kuvvetin nozullara da ekti ettiği için çıplak gözle hasarlı olduğu görülen bir nozulun dışında, diğerlerinin de kullanılamaz hale getirilebildiği, nozul maliyetine göre hasar sebebiyle oluşabilecek işçi sağlığı ve güvenliği riskleri ve demir çelik teknolojisinin belirlenmiş işletme uygulamalarına göre ıskartaya ayrılması gerektiği...bildirilmiştir.
Böylece mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, toplanan tüm deliller muvacehesinde; davalının üstlendiği taşıma esnasında dava konusu 4 adet ambalajdan oluşan emtiadan bir adedini taşıma esnasında ambalajına zarar verdiği ve ahşap kısmının kırılarak içerisindeki bir adet ürüne zarar verdiği, davalının zamanaşımı savunması nedeni ile öncelikli olarak zamanaşımının irdelenmesi gerektiği, gerek dava dilekçesi ekinde sunulan ihbar yazısı ve gerekse cevap dilekçesinde kabul edildiği üzere davacı ve davalı şirketin ortak eksperlerini tarafından inceleme yapıldığının kabul edilmiş olması nedeni ile süresinde ihbar yükümlülüğüne uyulması ve rücu davasının da süresinde açılması nedeni ile zamanaşımının dolmadığı, esas yönünden yapılan yargılama sonucunda ise; her ne kadar somut olarak sadece bir adet ürüne zarar verdiği tespit edilmiş ise de mahkememizce konularında uzman olan teknik bilirkişilerce alınan bilirkişi raporları ve özelikle üç kişilik bilirkişi heyet raporundan dava konusu 25 adet-1 kap emtianın özelliği itibariyle son derece hassas bir ürün olduğu ve ambalajda hasar meydana getiren ve ahşap sandığın kırılmasına sebep olan kuvvetin sandık içindeki tüm nozulları etkileyeceği ve kullanılamaz hale getireceği, her ne kadar ambalajlama dava konusu emtiaların özelliğine uygun olarak yapılmış ise de sonuç itibariyle taşıyıcının CMR Konvansiyonunun 17/1 maddesi uyarınca hasardan sorumlu bulunduğu, davalının müterafik kusur yönündeki savunmasına bu nedenle itibar edilemeyeceği gibi davalının müterafik kusur savunmasının cevap dilekçesinde ileri sürülmemiş bulunması karşısında bu savunmanın savunmanın genişletilmesi yasağı çerçevesinde de dikkate alınmayacağı, bu nedenle 25 adet-1 kap ürünün tamamının zayi olduğunun kabul edilerek bundan dolayı oluşan zararı davacının davalıdan talep edebileceği, davacı ... tarafından her ne kadar 6.941,73 ABD doları zarar tespit edildiği ileri sürülerek bu meblağ sigortalıya ödenmiş ise de yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda CMR Konvansiyonu hükümlerine göre davacının yalnızca 6.310,66 USD tazminatı rücuan talep edebileceği bu nedenle fazlaya ilişkin talebin reddi gerektiği, CMR hükümlerine göre dava tarihinden itibaren yıllık % 5 faiz uygulanmasının gerektiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
6.310,66 TL USD tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %5 faiz uygulanmak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.564,82.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 431,52.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 1.133,30.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 35,90.-TL başvurma harcı ve 431,52.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 1.644,90.-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.495,36 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından dosyada yapılan 42,00 TL yargılama giderlerinin kabul red oranına göre hesaplanan 3,81 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.436,15.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 631,07.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Davacı ve davalı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 03/02/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır