T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/281 Esas
KARAR NO: 2023/49
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat (Ölüm Sebebiyle)
DAVA TARİHİ: 16/03/2018
KARAR TARİHİ: 19/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili tarafından Mahkemeye verilen dava dilekçesinde özetle; “16.06.2018 günü saat: 11.30 sıralarında ...’in sevk ve idaresindeki ...... plakalı çekici ve buna takılı ...... römork ile Amavutköy’den Eski Edime Asfaltı Caddesine doğru seyir halindeyken aracın, .... Caddesi no: .... karşısında yoldan karşıdan karşıya geçmeye çalışan müvekkillerin kızı, torunu, kardeşi olan .....’a sol şeritte hızlı bir şekilde çarptığı, kazanın .... 'in ölümüyle sonuçlandığı, davalı ... şirketinin çok komik bir bedel (23.914.71 TL) ödediği, bu sebeple davalı ibra edilmeden kısmi ödeme yapılmasının kabul edildiği, izah edilen sebeplerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava haklan saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın bütün (-sigorta şirketi dahil-) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve davacı anne için 150.000 TL davacı baba için 150.000 .TL üst soy olan davacılar için 30.000 TL’ den toplam 90.000 TL davacı olan kardeşler için 50.000 TL’den toplan 150.000 TL manevi tazminat yani bütün davacılar için toplam 540.000 TL manevi tazminatın gerçek kişi davalılar ... ve araç sahibi ...'m mirasçılanndan ve sigorta ettiren işleten konumundaki ...'tan müteselsilen tahsiline kazaya karışan araç olan ...... plakalı çekici ile buna takılı ...... römork üzerine ihtiyati tedbir karan verilmesi ve gerçek kişi davalılar adına kayıtlı başkaca araç var ise trafik kaydına ve gayrimenkuller var ise tazminatın tahsilini sağlamak bakımından teminatsız olarak tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesi” arz ve talep edilmiştir.
davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili tarafından Mahkemeye verilen cevap dilekçesinde özetle; “Davacı tarafın ibraz ettiği deliller ve özellikle kaza tespit tutanağının kendilerine tebliğ edilmediği, dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ...... plakalı aracın, ..... Sigorta tarafından 17.03.2017 -09.09.2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere .... numaralı ZMMS Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı, 31.01.2018 tarihinde davacılara 23.914,71 TL ödeme yapıldığı, müvekkilin sorumluluğu sona erdiğinden ve davacının zararı karşılandığından davanın reddini talep ettikleri, müvekkil şirketin temerrüde düşürülmediği, müvekkil şirket sigortalının haklarına halef olup, araç ticari olmadığından ticari faiz taleplerinin reddi gerektiği, izah edilen nedenler ve Sayın Mahkemece resen tespit edilecek sebeplerle; öncelikle yapılan ödeme gereği sorumlulukları sona erdiğinden davanın reddine karar verilmesi, aksi halde dosyaya sunulan tüm delillerin tebliğine, celp edilmesi gereken delillerin toplanmasına, tarafların kusur oranı ile müteveffanın müterafik kusurunun ve hatır taşımasının tespitine, kaza tarihinden ticari faiz talebinin yukarıda izah olunduğu üzere reddine, her halde haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesi” arz ve talep edilmiştir.
Davalılar ..., ... Ve ...’in vekili tarafından Mahkemeye verilen cevap dilekçesinde özetle; ...... plakalı aracın, .... Sigorta A.Ş. ye 17.03.2017- 09.09.2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, .... numaralı ZMMS Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalatıldığı, müvekkili olan ...'e atfedilen kusuru kabul etmedikleri, her halükarda davacının müterafik kusurunun dikkate alınmasını talep ettikleri, manevi tazminata taleplerinin kabulü manasına gelmeksizin, davacıların talep ettiği manevi tazminat miktarının da oldukça fahiş olduğu, davacılar tarafın maddi ve manevi tazminat taleplerinin çok yüksek olduğu, izah edilen nedenler ve Mahkemece resen tespit edilecek sebeplerle; tarafların kusur oranı ile müteveffanın müterafik kusurunun tespiti, davacı tarafın tedbir taleplerinin reddine, dosyaya sunulan tüm delillerin kendilerine tebliğine, celp edilmesi gereken delillerin toplanması, davanın reddine yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraflara tahmiline karar verilmesi" arz ve talep edilmiştir.
DELİLLER:
K.Çekmece .... Asliye Ceza Mahkemesinin ...... Esas sayılı dosyası, ...... Şirketi'nin hasar dosyası, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü, Çatalca İlçe Emniyet Müdürlüğü yazı cevabı, Arnavutköy İlçe Emniyet Müdürlüğü sosyal ekonomik durum araştırmaları cevap yazısı, K.Çekmece ,.... Asliye Ceza Mahkemesinden alınan ATK raporu , mahkememizce alınan kusur raporu ve bu iki raporun arasındaki çelişkiyi gidermesi için alınan İTÜ'de görevli 3'lü makine mühendislerinden alınan heyet dosyası, Aktüerya bilirkişinden alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
İş bu dava, trafik kazasından kaynaklı olarak meydana gelen ölüm dolayısıyla uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini talebine ilişkindir.
Somut olayda; 16.06.2018 günü saat: 11.30 sıralarında ...’in sevk ve idaresindeki ...... plakalı çekici ve buna takılı ...... römork ile Arnavutköy’den Eski Edirne Asfaltı caddesine doğru seyir halindeyken aracın, Habipler Eski Edime Caddesi no: 1128 karşısında yoldan karşıdan karşıya geçmeye çalışan ...... ’a sol şeritte hızlı bir şekilde çarptığı, kazanın ..... 'in ölümüyle sonuçlandığı anlaşılmıştır.
Kusura İlişkin Değerlendirmeler:
Yargılama kapsamında kusura ilişkin delillerin celp edildiği ve ceza dosyasından alınan bilirkişi raporları uyarınca; Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına sunulan 13.09.2017 tarihli Bilirkişi Raporunda yaya ...'ın 1.derecede asli kusurlu olduğu, sürücü ...'in; 2. derece de tali kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Küçükçekmece ... Asliye Ceza Mahkemesine sunulan 11.01.2018 tarihli Bilirkişi Raporunda yaya ...'ın 1.derecede asli kusurlu olduğu, sürücü ...'in; 2.derece de tali kusurlu olduğu espit edilmiştir. Küçükçekmece .... Asliye Ceza Mahkemesince alınan 30/04/2019 tarih ve 25/11/2019 tarihli ATK Raporunda sanık sürücü ...'in tali kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'ın asli kusurlu olduğu espit edilmiştir.
Mahkememizden alınan kusur bilirkişi ..... 'un 03/07/2019 tarihli raporunda; Yaya ... %60 (Yüzde Altmış) oranında kusurlu olduğu, ...... plakalı çekicinin (arkasında ...... plakalı yarı römork takılı) sürücüsü ...'in % 40 (YÜZDE KIRK) oranında kusurlu olduğu, ..... plakalı kamyonettin sürücüsü .....’ün ise meydana gelen trafik kazasında kusurunun olmadığı tespit edilmiştir. Taraf itirazı üzerine mahkememizden alınan 27/03/2021 tarihli İTÜ'de öğretim görevlisi olan üç kişilik bilirkişi heyeti raporunda da; ölen yaya ...’ ın meydana gelen kazada asli ve %60 oranında kusurlu olduğu, ...... (çekici) – ...... (yarı römork) plakalı tırın davalı sürücüsü ...’ in, meydana gelen kazada tali ve %40 oranında kusurlu olduğu ve .... plakalı otomobilin sürücüsü .....’ ün ise, meydana gelen kazada herhangi bir kusuru olmadığını kanaatine varılmıştır. Mahkememizce alınan bu raporlar ceza dosyasından alınan raporlar ile ve olayın oluş şekli ile uyumlu olduğundan hükme esas alınmıştır.
Davacılar yararına hesaplanacak maddi zarar tutarından müteveffanın %60 kusuru oranında kusur tenzili yapılacaktır ve ayrıca hükmedilecek manevi tazminat tutarında da bu kusur oranı esas alınacaktır.
Maddi Tazminat Taleplerine ilişkin Değerlendirmeler:
Somut olayda ölenin anne ve babası olan davacılar ... ve ... destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur.
Destekten yoksun kalma tazminatı Borçlar Kanunu’nun 45/II.maddesinde düzenlenmiş olup "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir." şeklinde hükme bağlanmıştır.Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Yani haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse BK.'nun 45/II. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. Hukuk Genel Kurulu'nun 21.04.1982 gün, 979/4-1528 E., 412 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi;BK.nun 45.maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de nafaka hakkındaki hükümlere dayanır, sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O halde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür.
Gerçek zarar miktarı hak sahiplerinin ve desteğin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Gerçek zarar hesabı ise özü itibariyle, varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır.
Hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa’dan alınan 1931 tarihli “..... ” cetvelleri ile saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, .... Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, .... Danışmanlık, .... Üniversitesi ve .... Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “....” adı verilen “....” hazırlanmış olup, bu durumda diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi de göz önüne alındığında, Yargıtay ..... Hukuk Dairesi tarafından tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde ...... tablosunun esas alınmasının güncellenen ülke gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiş ve mahkememizce de bu yöndeki içtihatlar benimsenmiştir.
Bu açıklamalar ışığında; somut olayda davacı tarafın destek tazminatına ilişkin olarak hasar dosyası, sigorta tarafından yapılan ödeme evrakları, SED araştırması ve emsal ücret araştırması dosyaya celp olunarak dosya içerisine alınmış ve aktüerya bilirkişisinden rapor alınmıştır.
Kaza dolayısıyla davacıların yapmış olduğu başvuru neticesinde 31.08.2018 tarihinde davacı ... için 12.719,30 TL ve davacı ... için 11.195,41 TL olmak üzere toplam 23.914.71 TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Davacılara yapılan bu ödemeler dava tarihinden önce yapıldığı için güncellenerek hesaplanan maddi zarar tutarlarından tenzil edilecektir.
Kaza tarihi itibarı ile Hazine Müsteşarlığınca belirlenmiş olan ZMSS poliçe limitleri sakatlık ve ölüm halinde şahıs başına 330.000,00 TL dır. Davacılara yapılan ödeme neticesinde bakiye teminat limiti 306.085,29 TL dır. Hesaplanan toplam tazminat bu limitin altında kaldığı için sigorta şirketinin sorumluluğu devam etmektedir
Mahkememizden alınan Aktüerya Bilirkişisi .... 'ın 27/06/2022 tarihli raporunda; kusur tenzilatı ve yapılan ödemelerin güncellenmiş halinin tenzilatı neticesinde davacı ...'ın nihai ve gerçek maddi zararının 98.312,32 TL olduğu, Davacı ...' ın nihai ve gerçek maddi zararının ise 72.852,87 TL olduğu, hesaplanmıştır. İş bu rapor yukarıda açıklanan Yargıtay uygulamasına uygun ve hüküm tesisine elverişli olarak düzenlendiğinden hükme esas alınmıştır.
Dosyada mübrez araç kayıtları ve poliçe uyarınca; olayda kazaya karışan ve davalı sürücü ...’in sevk ve idaresindeki ...... plakalı çekici ve buna takılı ...... römorkun işleteninin davalılar A.... ve ... olduğu, zorunlu trafik sigortacısının ise davalı ...... Sigorta A.Ş olduğu ve 2918 sayılı Kanunun 85 ve 91. maddeleri uyarınca işleten ve trafik sigortacısı olarak sürücü ile birlikte meydana gelen maddi zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmıştır.
Davalılardan ...'ın vefatı üzerine mirasçıları olan ... ve ...'ın davaya dahil edilmiş ve hükmedilen tazminattan sorumluluklarına hükmedilmiştir.
Bu deliller ışığında dosyaya sunulan ıslah dilekçesi de gözönünde bulundurularak davacı tarafın maddi tazminat talebinin kabulü ile; davacı ... için 98.312,32 TL ve Davacı ... için 72.852,87 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Manevi Tazminat Taleplerine ilişkin Değerlendirmeler:
Somut olayda davacı olan anne ..., baba ..., kardeşler ..... ve ..., dede ..., anneanne ... ve babaanne ..., 'in kaza dolayısıyla ölümü neticesinde manevi zarara uğradıklarından bahisle davalılar ... ve ..... ile ... (... mirasçıları) dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kendilerine ödenmesini talep etmişlerdir.
Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Manevi tazminat, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat, bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan miktar kadar olması gerekir. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda, davacıların akrabalık derecesi, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, olay tarihine göre paranın alım gücü ve davalı sürücünün kusur yoğunluğu gibi nedenler dikkate alınarak; davacı tarafın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, davacı anne ... için 75.000,00 TL, baba ... için 75.000,00 TL, kardeş ... için 25.000,00 TL, kardeş ... için 25.000,00 TL, dede ... için 10.000,00 TL, anneanne ... için 10.000,00 TL ve babaanne ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ... ve ..... ile ... (... mirasçıları) dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Açılan maddi tazminat davasının KABULÜ İLE,
Davacı ... için 98.312,32 TL ve Davacı ... için 72.852,87 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, (davalı .... Sigorta A.Ş'nin bakiye 306.085,29 TL sigorta poliçesi teminat limiti ile sınırlı tutulmasına)
2-Açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE,
Davacılar anne ... için 75.000,00 TL, baba ... için 75.000,00 TL, kardeş ... için 25.000,00 TL, kardeş ... için 25.000,00 TL, dede ... için 10.000,00 TL, anneanne ... için 10.000,00 TL ve babaanne ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar sürücü ..., işleten ..... ve ... mirasçılarından(A.... ile ...) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 27.403,59.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 2.462,53-TL peşin ve ıslah harcının mahsubu ile eksik kalan 24.941,06.-TL karar harcının (11.692,29 TL'sinden davalı .... Sigorta A.Ş. sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 35,90.-TL başvurma harcı, 1.878,53-TL peşin harç ile 584,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.498,43 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı ... tarafından yapılan toplam 2.151,00.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.196,54-TL'sinın (510,56 TL'sinden davalı .... Sigorta A.Ş. sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı ... tarafından yapılan toplam 500,00.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 278,14-TL'sinın (118,68 TL'sinden davalı .... Sigorta A.Ş. sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı ... tarafından yapılan toplam 1.800,00.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.001,29-TL'sinın (427,25 TL'sinden davalı ..... Sigorta A.Ş. sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Maddi tazminat yönünden;
9-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 16.220,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
Manevi tazminat yönünden;
10-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 19.750,00 TL vekalet ücretinin davalılar sürücü ..., işleten .... ve ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
11-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 19.750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı davalılar sürücü ..., işleten .... ve ... mirasçılarına verilmesine,
12-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/01/2023
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır