T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/306 Esas
KARAR NO: 2021/383
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/12/2016
KARAR TARİHİ: 14/04/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 03/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; dava dışı 3. Şahıs .... Sağlık Hiz. ve Tekstil Tic. Ldt. Şti. İle davalı ... Paz.san.tic.ltd.şti. arasında ..... Kebap evi adlı restoranın işletmesi ile ilgili franchise sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme borcu karşılığı olarak 15/01/2015 tarihli 100.000,00-TL bedelli senet keşide edildiği ve müvekkili de bu senede kefil sıfatıyla imzaladığı, 03/12/2016 tarihinde Bakırköy ..... Noterliğinin 01/12/2016 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile dava dışı 3. Şahıs .... Sağlık Hiz. ve Tekstil Tic. Ldt. Şti. Sözleşme edimlerini yerine getirmediğinden dava konusu senedin ödenmesi için müvekkiline 1 gün süre verildiği, ödeme yapılmaması durumunda cebri icra yoluna gidilebileceği, ancak davalı şirket yetkilisinin talebi üzere 23/01/2015 tarihinde .....'nın hesabına açıktan 22.222,61-TL işletme devir ücreti olarak da 150.000,00-TL müvekkili tarafından havale yapıldığı bu nedenle müvekkilinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili ile dava dışı ..... şirketi arasında franchise sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme kapsamında dava dışı firmanın borcu için 100.000,00-TL tutarlı bononun kendilerine verildiğini, davacının da şirket yetkilisi olarak kefil sıfatıyla bonoyu imzaladığını, sözleşme gereği Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu sebeple yetki itirazında bulunduğunu, bunun yanında davacı tarafın senet bedelini ödemediği, ödemekten kaçınmak için huzurdaki davayı açtığı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, hukuki niteliği itibari ile; İİK 72 maddesi kapsamında açılan menfi tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlık davalı ile dava dışı şirket arasında imza edilen sözleşme kapsamında davacının kefil sıfatıyla imza etmiş olduğu senete dair borcun ödenip ödenmediği, davacının söz konusu senetten dolayı borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
Dosyanın yapılan incelemesi ve değerlendirilmesi sonucunda; davacı vekilinin dava dilekçesi ile dava dışı 3. Şahıs .... Sağlık Hiz. ve Tekstil Tic. Ldt. Şti. İle davalı ... Paz.san.tic.ltd.şti. arasında.... Kebap evi adlı restoranın işletmesi ile ilgili franchise sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme borcu karşılığı olarak 15/01/2015 tarihli 100.000,00-TL bedelli senet keşide edildiğini ve davacının da bu senedi kefil sıfatıyla imzaladığını, davalı şirket yetkilisinin talebi üzere 23/01/2015 tarihinde .....'nın hesabına açıktan 22.222,61-TL işletme devir ücreti olarak da 150.000,00-TL havale yapıldığını, bu nedenle davacının, davalı şirkete borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davalı tarafın cevap dilekçesi ile, yetki itirazında bulunduğu, davalının, dava dışı ..... franchising ve kira sözleşmesinden kaynaklı alacaklı olduğunu, asıl borçlu şirketin borcu devam ettikçe davacı tarafın borcunun devam edeceğini, davacının bono bedelini ödediğine ilişkin inandırıcı delil ibraz edemediğini, ödeme dekontlarındaki ödeme alanın davalı şirket olmadığı, bonoların davalı elinde bulunmasının karine olarak borcun ödenmediği anlamına geldiğini, davanın reddini talep ettiği, davacının dava dilekçesine ek olarak sunduğu 23.01.2015 tarihli dekontta borçlunun ..., alacaklının ..... olduğu, 220.222,61TL ödeme yapıldığı, açıklama kısmının boş olduğu, davacının sunduğu 23.01.2015 tarihli dekontta borçlunun ..., alacaklının ..... olduğu,150.000,00TL ödeme yapıldığı, açıklama kısmında .... AVM bakiye devir ücreti yazılı olduğu, davalı tarafça, davacı tarafa 01.12.2016 ihtarname gönderildiği, ihtarnamede ...... Kebabevi isimli restoran işletmeciliği için davalı şirket ile imzalanan franchising ve kira sözleşmesinden kaynaklı borcun bulunduğunu, tüm borçların ödenmesini aksi halde 15.01.2015 keşide tarihli 100.000TL bono hakkında tahsilatta tekerrür olmamak kaydıyla icra tahsilat hakkının kullanılacağının beyan edildiği, davacı tarafın 25.000TL'lik davalı lehine 4 adet bono kaydını sunduğu, davacı tarafın 17 sayfadan ibaret Franchising sözleşmesini ibraz ettiği, bu sözleşmenin taraflarının davalı ile davadışı ..... şirketi olduğu, franchising bölgesinin sözleşmenin 4. Maddesinde ..... Alışveriş merkezi olarak belirlendiği, sözleşmenin 9. Maddesinde ödeme kısmının boş olduğu, sözleşmenin 21. Maddesinde teminat ve kefaletlerin düzenlendiği miktar olarak 100.000TL'lik kısmın yazılı olduğu bunun dışında bonoya ilişkin bilgi olmadığı, sözleşmede tarihin olmadığı, davacı ve davalı tarafın franchising sözleşmeleri ile bonodaki imzaları inkar etmediği, davacı tarafın cevaba cevap dilekçesi ile.... .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyasındaki takibe konu bononun ara yüzünde belirtilen 23.01.2015 tarihli franchising sözleşmesinin Sakarya ili Adapazarı ilçesinde bulunan .... Mezkezinde bulunan ....Kebap evi adlı işletmeye ilişkin olduğunu, bu işletmenin dava dışı 3. Şahıs tarafından işletildiğini, kararlaştırılan tüm ödemelerin davalı tarafa yapıldığını, ..... AVM de bulunan bu işletmenin 01.07.2015 tarihinde davalı tarafa devredildiğini, davalının bu sözleşme ile ilgili davadışı ..... şirketinden alacağı kalmadığını, 23.01.2015 tarihli sözleşmenin teminatı olan bono ile ilgili borcun bulunmadığını, ..... AVM adlı alışveriş merkezinde faaliyet gösteren.... Kebap evi adlı işletmenin davaya konu bono ile ilgisinin olmadığını, sözleşmenin sona ermesi ile bononunda konusuz kaldığını, senet metninin altındaki imzaya itirazlarının olmadığını, şirket yetkilisi ..... hesabına yatan paralar ile ilgili dava haklarının saklı olduğunu beyan ettiği, cevaba cevap dilekçesi ile davacı ile davadışı 3. Kişi arasında akdedilen ... Kebap evi adlı işletmenin Franchising sözleşmesini sunduğu, bu sözleşmeninde diğer sözleşme ile benzer olduğu, 4. Maddesinde francising bölgesinin, 9. Maddesinde ödemenin, 21. Maddesinde teminatlar ve kefaletin düzenlendiği, sözleşmenin 17 sayfadan ibaret olduğu, sözleşme tarihinin yazmadığı, davalı ile davadışı şirket arasında kira sözleşmesinin bulunduğu, kira sözleşme tarihinin 01.02.2015 tarihi olduğu, davacı tarafın sunduğu protokolde .... AVM de bulunan.... Kebap Evi'nin davadışı şirkete 600.000TL karşılığında satıldığı, şube teslimatının 01.02.2015 tarihinde teslim edileceğini, davalı ile davadışı şirket arasında.... Kebap evi Adapazarı işletmesi devri sözleşmesinin yapıldığı, devir tarihinin 31.01.2015 tarihi olduğu, işletme devrinin 600.000TL olarak belirlendiği, 01.07.2015 tarihinde Adapazarı .... AVM de bulunan.... kebap Evi şubesinin 500.000TL karşılığında davadışı şirket tarafından davalı şirkete devrinin yapıldığı, tahsilat makbuzlarının sunulduğu, davalı tarafın 2. Cevap dilekçesinin cevap dilekçesi ile benzer içerikte olduğu, ... İcra Hukuk Mahkemesinin .... esas .... karar sayılı kararıyla davadışı şirket ..... şirketinin takibin taliki ve iptalini talep ettiği, mahkemece yapılan yargılama sonucunda, taraflarca düzenlene sözleşmenin 21. Maddesinde takip konusu bonoya açık atfın olmadığını, bononun teminat senedi niteliğinde kabulünün mümkün olmadığı belirtilerek davanın reddedildiği, dosyanın İstanbul Anadolu ..... ATM'den yetkisizlik kararı ile mahkememize gönderildiği, mahkememizce yargılamaya devam edilerek davaya konu senedin celp edildiği, senedin düzenlenme tarihinin 15.01.20215 tarihli olduğu, davalının lehdar, davadışı ..... şirketinin keşideci, davacının kefil olarak gösterildiği, senet bedelinin 100.000TL olduğu, bedelin teminat olduğu, senedin arka yüzünde, iş bu senedin 23 ocak 2015 tarihinde imzalanan franchise sözleşmesinden doğacak kira ve mal bedelleri vs hesaplar için yükümlülükleri aykırı davranılması halinde tahsil edileceğini, bu şartlar dışında teminat senedi olduğunu, tahsil edilemeyeceğinin belirtildiği, dosyada mali müşavir bilirkişi ...'dan rapor alındığı, her iki tarafında davaya konu davalı ile davadışı ..... şirketi arasında franchising sözleşmesi olduğuna ilişkin itirazlarının olmadığı, davalı tarafında cevap dilekçesinde alacağın davadışı ..... şirketi ile franchising ve kira sözleşmesinden kaynaklandığını beyan ettiği, taraflar arasında dosya kapsamında iki adet francising sözleşmesi olduğu, bunlardan birinin ..... Alışveriş merkezinde bulunan.... Kebap evine, diğerinin ..... Alışveriş merkezinde bulunan.... Kebap Evine ilişkin olduğu, her iki sözleşmede tarih belirtilmediği ve sözleşmelerde açıkça davaya konu bonoya yapılan bir atıf olmadığı, davacı tarafın sunduğu ödemelerden birisinde açıklamanın bulunmadığı, kural olarak açıklama belirtilmeden yapılan bir havalenin mevcut borcun ödenmesi olarak değerlendirilebileceği, ödeme yapılanın davalı şirkette olmadığı, diğer ödemenin ..... pazarı .... avm bakiye devir ücretine ilişkin olduğu, ödeme yapılanın davalı şirket olmadığı, davacı tarafın sunduğu kira sözleşmesi tarihinin 01.02.2015 tarihi olduğu, protokolde belirtilen teslim tarihinin 01.02.2015 tarihi olduğu tüm dosya kapsmaı da da dikkate alınarak, kural olarak menfi tespitte ispat yükünün alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafta olduğu ancak davaya konu alacağın kambiyo senedinden kaynaklı olması sebebiyle ispat yükünün yer değiştirerek davacı tarafa düşeceği, mahkememizce mali müşavir .....'ın raporunda belirttiği, davaya konu senedin .... AVM için imzalandığı görüşüne itibar edilmediği, bilirkişi raporunda davadışı şirket ile davalı tarafın ticari kayıtlarının incelendiği, davadışı şirket kayıtlarında ticari ilişkinin 2015 yılında başlayıp, 2016 yılının sonunda sonra erdiği, davalı şirket kayıtlarında ticari ilişkinin 2015 yılında başlayıp 2017 yılının ortasında sona erdiği, iş bu dava tarihinin 05.12.2016 tarihi olduğu da dikkate alınarak davadışı şirket kayıtlarına itibar edilerek 100.000TL bedelli senetten 21.842,79 TL mahsubu ile bakiye miktar kadar davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
Davacının, davalıya 15.01.2015 keşide tarihli, 10.11.2016 tediye tarihli, 100.000TL bedelli, keşidecisinin ..... Sağlık Hizmetleri ve Tekstil Tic. Ve LTD. ŞTİ, lehdarın .... Gıda Paz. San. Tic. LDT ŞTİ şirketi, kefilin ... olduğu bonodan dolayı 78.157,21 TL miktarda borçlu olmadığının tespitine,
2-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE
3-Davalının İİK 72/4 uyarınca tazminat talebinin şartların oluşmaması nedeni ile REDDİNE
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.338,91.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.707,75.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 3.631,16.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 29,20.-TL başvurma harcı ile 1.707,75.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 898,25TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 701,98.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan toplam 100,00TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 21,84.-TL'sının davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 10.960,44.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.080,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
10-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı taraf vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/04/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır