T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/681 Esas
KARAR NO: 2020/561
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/07/2018
KARAR TARİHİ: 14/10/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE;Müvekkilinin dava dışı ...... ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağının bir kısmının tahsili için dava dışı ilgiliden 20/06/2018 vade tarihli, 3.075,00 TL bedelli ..... Bankası A.Ş ....... Şubesi'ne ait 1 adet çeki aldığını, çekin müvekkilin cirosu ile tedavüle konmadan müvekkilin ....... Şubesi'nden İstanbulda bulunan genel müdürlüğüne ...... Kargo vasıtası ile nakil edilirken kargo şirketi çalışanı .......'nun kullandığı ....... plaka numaralı araçtan diğer kargı paketleri ile birlikte çalındığını, çekin çalınması üzerine taraflarınca Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyası üzerinden Çek İptali davası açtıklarını, gerekli ilanların yaptırılması ve gereken teminatın yatırılması üzerine çek hakkında ödemeden men kararı alındığını ve ilgili banka şubesine gönderildiğini, yargılama devam ederken müvekkilinin müşterisi ...... tarafından davaya konu çekin davalı ....... İnş. Tur. Teks Plastik Gıda San. Dış. Tic. Ltd. Şti tarafından İstanbul ....... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı icra takibine konu edildiğinin taraflarına bildirildiğini, davaya konu çekin müvekkili ile dava dışı ....... arasındaki ilişki nedeni ile müvekkili tarafından dava dışı ilgiliye iktisap edilmiş olduğunu, davalıların ise söz konusu çeki kargo şirketine ait araçtan çalınması sonucu haksız ve kötü niyetli bir şekilde iktisap ettiklerini, davalılardan ....... şirketinin ise çek hakkında açlıan çek iptali davasından ve bu dava dosyasından çek hakkında ödemeden men kararının verilmesi hakkında bilgi sahibi olduğu halde çek hakkındaki tedbiri araştırmadan kötü niyetli ve kusurlu bir şekilde çeki icra takibine konu ettiğini, 4 numaralı davalı ....... şirketinin de ağır kusuru olduğunu belirterek ilgili çek bedelinin istirdadına karar verilmesini, davalıların çek bedelinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmelerini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar tarafından yasal süreleri içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.
Dosyanın yapılan incelemesinde; davacının dava dilekçesinde, dava dışı ....... ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağının bir kısmının tahsili için, dava dışı ....... tan 20.06.2018 vade tarihli, 3.075,00 TL bedelli, ...... Bankası A.Ş. ...... Şubesi ...... IBAN numaralı hesaba ait ve ...... seri numaralı, keşidecisi ....... Ve Tic AŞ olan 1 adet çeki aldığı, bu çekin kargoda çalındığını, çek hakkında Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... E. sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığını, çek hakkında ÖDEMEDEN MEN KARARI alındığını, davaya konu çekin davalı ... tarafından İstanbul ....... İcra Müdürlüğü'nün ....... E. sayılı icra takibine konu edildiğini, çek üzerine Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... E. sayılı dosyasından ödemeden men kararı alındığı için herhangi bir işlem yapılamadığına dair şerhin konulduğunu, bunun üzerine davalı ....... İnşaat'ın çek hakkında İstanbul ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... D. İş sayılı dosyasından ....... K. sayılı ve 25.06.2018 tarihli ihtiyati haciz kararı alınarak, İstanbul ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... E. sayılı icra takip dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus icra takibine başlatıldığını, davaya konu 20.06.2018 vade tarihli, 3.075,00 TL bedelli, ...... Bankası A.Ş. ...... Şubesi ...... IBAN numaralı hesaba ait ve ..... seri numaralı, keşidecisi ...... San Ve Tic AŞ olan 1 adet çekin istirdatına karar verilmesini talep ettiği, davalıların cevap dilekçesi ibraz etmedikleri, davaya konu çekin keşidecinin ....... SANAYi ve TİCARET A.Ş., lehdarın ....... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti olduğu, çekin vade tarihinin 20.06.2018, çekin bedelinin 3.075,00 TL , seri numarasının ......, ....... Bankası A.Ş. ...... Şubesi ....... IBAN numaralı hesaba ait olduğu, ciro silsilesinin düzgün olduğu, davacının ciro silsilesinde yer almadığı, davacı tarafın 25.09.2018 tarihli dilekçe ile çek bedeli ödendiğinden davalı .......'dan çek bedelinin iadesini talep ettiği, 6102 sayılı TTK.'nın 790. Maddesi uyarınca, “ Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”. Yine TTK.'nın 792. Maddesi uyarınca, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür”, dava konusu çekte davacının taraf olmadığı sabit ise de, çeke ilişkin tahsilat makbuzu, davacının rızası dışında elinden çıkan çekler yönünden çek istirdatı davası açmakta taraf sıfatı (aktif dava ehliyeti)ve hukuki yararı bulunduğunun kabul edildiği, yasa koyucunun ticari hayatta yaygın bir ödeme aracı olarak kullanılan çekin güven ortamı içinde tedavülünü sağlamak amacıyla açıklanan yasal düzenlemeleri getirdiği, davalının hakkını birbirine bağlı ve usulüne uygun cirolara dayandırmış olmasına, çekin çalıntı olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği hususunda dosyada bir delil ve emarenin de bulunmamasına çeki iktisap etmekte ağır bir kusuru bulunmamasına göre kayıp veya çalınmış olsa bile elindeki çeki geri vermekle yükümlü olmadığı, davacının ticari defter kayıtlarına göre davalı şirket ile ya da davalıdan önceki davadışı ciranta ile davalı arasında ticari ilişkinin bulunmaması ve ispat külfeti üzerinde olmadığından çeki ne şekilde iktisap ettiğini açıklama yükümlülüğü bulunmayan davalının açıklamada bulunmamaması da çeki kötüniyetli iktisap ettiği anlamına gelmediği, imzaların istiklali prensibine göre geçerli bir ciro silsilesi ile çeki elinde bulunduran hamil kötüniyeti kanıtlanmadığı sürece yetkili hamil sayılacağı, açıklanan nedenlerle mahkemece davalının, Türk Ticaret Kanunu'nun 792. maddesi uyarınca davalının çeki kötü niyetli olarak, davacının elinden rıza hilafına çıktığını bilerek ve ağır kusurlu olarak iktisap ettiğinin ispat edilememesi nedeniyle işbu davada ispat yükünün davacıda ait olduğu, davacının, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran ve çek bedelini tahsil eden davalının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, bu durumda, çek üzerindeki ciroların beyaz ciro olup, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davacının 25.09.2018 tarihli dilekçesindeki talebi de dikkate alındığında davalılardan ...yönünden mevzuata ve yönetmeliğe uygun olarak edindiği çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun davacı tarafça ispat edilememiş olması karşısında, bu davalı yönünden davanın esastan reddine, çek bedelinin istirdatı davasının diğer davalılar ..., ... Ve ... yönlerinden pasif husumet eksikliği nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Açılan çek bedelinin istirdatı davasının davalılardan ...yönünden ESASTAN REDDİNE,
2-Açılan çek bedelinin istirdatı davasının diğer davalılar ..., ... Ve ... yönlerinden pasif husumet eksikliği nedeniyle USULDEN REDDİNE
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 54,40.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 52,52-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye kalan 1,88-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafnıdan dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Bakiye avansın yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı tarafların yokluğunda verilen kararın2020 yılı istinaf yasa yolu kesinlik sınırı olan 5.390 TL nin altında kalması nedeniyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/10/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır