T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/145 Esas
KARAR NO: 2019/1149
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/10/2018
KARAR TARİHİ: 04/12/2019
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 09/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan 12/10/2018 tarihli dava dilekçesinde ÖZETLE; davalının davacı aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün..... esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senedine dayalı olarak icra takibi başlattığını, usulüne uygun tebligat yapılmadığını, icra takibini e-devletten öğrendiğini, alacaklı görünün şirketi ve takip dayanağı bono üzerindeki keifl sıfatlı kişiyi tanımadığını, takip konusu bononun üzerindeki isminin kendisine ait olduğunu ancak telefon numarası, araç plakası, adresin kendisine ait olmadığını, takibe konu bonolar üzerinde kalemle oynama yapıldığını, davacıya bir borcunun bulunmadığını belirterek, icra takibinin tedbiren durdurulmasını, davalıya borcunun bulunmadığının tespitine ve davalı tarafın %40 dan az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İş bu dava zamanaşımına uğramış ve delil başlangıcı niteliğinde olan senede dayalı yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.
Görev hususu dava şartlarından olup, mahkemece resen davanın her aşamasında incelenmesi gereken dava şartıdır. TTK nun 4. maddesinde ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumu düzenlenmiştir. TTK nun 4. maddesine göre; Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Yine tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; TTK ndan, TMK nun 962–969. maddelerinden, TBK nun 202, 203, 444, 447, 487–501, 515–519, 532–545, 547–554, 555–560 ve 561–580. maddelerinden, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuattan, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerden ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.
TTK nun 5. maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.
Bir davaya asliye ticaret mahkemesinin bakmakla görevli olabilmesi için görülecek dava veya işin; 1-Ya her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, 2-Ya da TTK nda düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması, 3-Veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması, 4-Yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerekmektedir.
Somut olayda uyuşmazlığın kaynağının, icra takip tarihinde zamanaşımına uğramış bonoya dayandığı, zamanaşımına uğramış bononun medeni usul hukuku anlamında yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğu(HGK'nın 20.02.2008 gün ve 2008/3-159 E. - 2008/158 K. sayılı ilâmı), dosya kapsamına göre davacı tarafın bonoya bir kambiyo senedi olarak değil bir ispat vasıtası olarak dayandığı, dolayısıyla zamanaşımına uğramış bono ile ilgili Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin tartışılması ve değerlendirilmesi gerekmediği, uyuşmazlığın çözümünde kambiyo senetlerine ilişkin kuralların tartışılmasına mahal bulunmadığı, dolayısıyla uyuşmazlığın münhasıran bonoya dayanmadığı ve davanın da mutlak ticari dava sayılamayacağı sonucuna varılmaktadır.
Somut olayda davalı tacir olmasına rağmen, davacının Türk Ticaret Kanununun 12 nci maddesinde ifadesini bulan tanıma göre bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işletmediği anlaşıldığından, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olmadığı, bu haliyle davanın nispi ticari dava olarak da kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Varılan sonuçlar bir arada değerlendirildiğinde işin ticari nitelikte olmadığı, davanın da mutlak ya da nispi ticari dava sayılamayacağı anlaşıldığından davanın asliye ticaret mahkemesinde değil asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerekmektedir. Bu nedenle dilekçenin görev yönünden reddi ile mahkememizin görevsizliğine, Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna, olumsuz görev uyuşmazlığı nedeniyle dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.(T.C. Y.H.G.K, 2014/19-1241 E- 2016/1033 K sayılı ilamı, Yargıtay 20. HD 2016/8698 esas ve 2016/9227 karar sayılı ilamı)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Yargılama yapma yetki ve görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan HMK 114/1-ç maddesi delaletiyle HMK 115/2 maddesi gereğince davacının davasının USULDEN REDDİNE,
2-HMK 20. maddesi uyarınca dosyanın mahkememiz kararı kesinleştiğinde ve talep halinde daha önce görevsizlik kararı veren Bakırköy .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-Mahkememiz kararı istinaf edilmeksizin kesinleştiğinde Bakırköy ...... Asliye Hukuk Mahkemesi ile Mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan görev hususunun halli için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
4-Yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususlarının görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
5-Artan gider avansının dosyasına aktarılmasına,
Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi.
. 04/12/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır