T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/359 Esas
KARAR NO: 2020/396
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/05/2019
KARAR TARİHİ: 09/07/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE; Davacı şirket ile davalı şirket arasında çelik kapı satımına ilişkin ticaret bulunduğunu, İstanbul da iştigal eden ve çelik kapı satışı yapan davacı şirket, İstanbul da müşterilerden aldığı siparişlere göre Kayseri de iştigal eden davalı şirketten kapı satın aldığını, Yapılan ticari çalışmada, davacı şirket dönem dönem, ön avans mukabilinde para veya çek keşide ederek Kayseri’ye göndermekte ve karşılığında kapılar imal edilerek İstanbul’a teslim edildiğini, Dava konusu 650.000,00 TL tutarında 7 adet çek iş avansı olarak davalıya keşide edilerek teslim edildiğini, Davacı şirketin davalı şirketten aynı zamanda alacaklı olduğunu, gerek cari hesap alacağı, gerekse avans çeklerinin geri verilmemesi, satın aldığı çelik kapıların süresinde teslim edilmemesi, işbu avans çeklerinin kötü niyetli tahsil ya da kötü niyetli hamile teslimi ile davacıya vaki hasıl edilmemesi, tedariklerini sağlayamaması ve bu avans çeklerinden dolayı ciddi bir sebepsiz taahhüt ve teslim almadığı bir bedeli ödeme riski ile karşı karşıya kaldığını, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi ..... Esas sayılı dosyasından verilen geçici mühlet kararı ile konkordatosu kabul edildiğini, Davalı yan ile anlaşılan, çelik kapılar karşılığı davacı yan tarafından keşide edilip davalı yana teslim edilen 650.000,00 TL tutarındaki 7 adet avans çeki davacı yana teslim edilmesi karşılığı davalı yan bu çekleri almış ve siparişleri teslim etmediği gibi çekleri de iade etmediğinden,
....... Bankası ....... Şubesinden verilmiş, ....... Kapı ve İnş. San. Tic. A.Ş. Keşideli, ...... Ürünleri Çelik Kapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına yazılmış;
1-30.04.2019vadeli ...... seri nolu 50.000,00 TL bedelli,
2-31.05.2019vadeli ....... seri nolu 100.000,00 TL bedelli,
3-30.06.2019vadeli ...... seri nolu 100.000,00 TL bedelli,
4-31.07.2019vadeli ...... seri nolu 100.000,00 TL bedelli,
5-31.08.2019vadeli ...... seri nolu 100.000,00 TL bedelli,
6-30.09.2019vadeli ....... seri nolu 100.000,00 TL bedelli,
7-31.10.2019vadeli ...... seri nolu 100.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 650.00,00 TL’lik çek mal ve teslim edilecek çelik kapılar için avans çeki olarak davalı şirkete teslim edilmiş ve her iki şirket yetkilisi tarafından bu konuda muhasebesel mutabakat yapılmış olmasına karşın bu çek bedellerinin karşılığı olan çelik kapılar teslim edilmediğinden, toplam 650.000,00-TL tutarında davacı şirketin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER
...... Bankası yazı cevabı, Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, Bakırköy ....... Noterliğinin ....... yevmiye numaralı, 04/02/2019 tarihli ihtarname sureti, Bakırköy.....Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas Konkordato dosya sureti, 10/03/2020 havale tarihli mali müşavir tarafından düzenlenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İş bu dava, eser sözleşmesi kapsamında avans olarak verilen çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve çeklerin bedelsizliğinin tespitine ilişkindir.
Somut olayda davacı taraf, davalı ile çelik kapı üretimi konusunda anlaştıklarını ve avans olarak dava konusu 7 adet çekin davalıya verildiğini, davalının kapıları teslim etmediği gibi çekleri de vermediğinden bahisle dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve bedelsizliğini talep ettiği; davalının ise süresinde cevap dilekçesi sunmayarak iddiaları inkar ettiği kabul edilmiştir.
Kural olarak menfi tespit davasında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalıya aittir. Bu nedenle davalının alacaklı olduğunu usulüne uygun olarak kanıtlaması gerekmektedir. Ancak somut olayda olduğu gibi davacının kambiyo senedi niteliğindeki çeke dayanması durumunda davalı tarafça ispat yükünün yerine getirildiği kabul edilerek ispat yükü yer değiştirmekte olup, bu kez davacı borçlunun borçlu olmadığını aynı güçte yazılı delillerle kanıtlaması zorunludur.
Bu kapsamda gerekli ihtaratlar yapılarak tarafların defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiği, ancak davalı tarafın sunmaması üzerine davacı kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi eliyle inceleme yapılmış ve söz konusu çeklerin davacı tarafından avans olarak verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda davacı taraf ispat külfetini yerine getirmiş olup, davalı ancak eseri meydana getirip davacıya teslim ettiğini ispat ile borçtan kurtulabilecektir. Ancak bu hususta hiçbir delil dosyaya sunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle davalı firmanın edimini yerine getirmemesi nedeniyle akdin fesholunduğu ve bu nedenle bu sözleşme dolayısıyla davacının borçlu olmadığı anlaşıldığından davacı tarafın menfi tespit talebinin kabulüne ve söz konusu çeklerden dolayı davalı ...... Ürünleri Çelik Kapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne borçlu olmadığının tespitine dair karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafın sözleşme dolayısıyla davalı tarafa verdiği çeklerin bedelsizliğini de talep etmiş ancak davacı tarafından çeklerin davalı veyahut kötüniyetli 3. Kişi elinde olduğu veya bankaya sunulduğu hususunda dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı gibi çeklerin üzerinde avans çeki olduğuna dair bir ibarenin veya ciro edilemez şerhinin bulunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge de dosyaya sunulmamıştır. Talep konusu Çekler kambiyo senedi ve ödeme aracı niteliğinde olduğu, ciro yoluyla devredilen çekle ilgili temel borç ilişkisinin iyiniyetli 3. Kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, çekin üzerinde avans çeki olduğuna dair bir ibarenin veya ciro edilemez şerhinin bulunduğuna dair bilgide olmadığı gözönüne alınarak davacı tarafın çekin bedelsizliğine ilişkin talebinin kambiyo hukuku gereği reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
Davacı tarafından davalı tarafa avans olarak verildiği anlaşılan ...... Bankası ...... Şubesine ait, keşidecisi davacı ....... Kapı Ve İnş. San. Tic. A.Ş. Ve lehdarı davalı ...... Ürünleri Çelik Kapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. olan;
...... seri nolu, 30.04.2019 keşide tarihli 50.000.00-TL bedelli,
....... seri nolu 31.05.2019 keşide tarihli 100.000.00-TL bedelli,
...... seri nolu 30.06.2019 keşide tarihli 100.000.00-TL bedelli,
....... seri nolu 31.07.2019 keşide tarihli 100.000.00-TL bedelli,
...... seri nolu 31.08.2019 keşide tarihli 100.000.00-TL bedelli,
...... seri nolu 30.09.2019 keşide tarihli 100.000.00-TL bedelli,
...... seri nolu 31.10.2019 keşide tarihli 100.000.00-TL bedelli çeklerden dolayı davacı tarafın davalı ..... Ürünleri Çelik Kapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının tespitine,
Sözleşme kapsamında avans olarak verilen çeklerin kambiyo senedi olması nedeniyle çeklerin bedelsizlik talebinin REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 44.401,50-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 11.100,38-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 33.301,12-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 44,40-TL başvurma harcı, 11.100,38-TL peşin harç ile dosyada yapılan 750,00-TL bilirkişi ücreti ve 160,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 12.054,40-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 49.550,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Bakiye avansın yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/07/2020
Başkan ...
¸E-imzalı
Üye ...
¸E-imzalı
Üye ...
¸E-imzalı
Katip ...
¸E-imzalı