T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/426 Esas
KARAR NO: 2021/1107
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 12/06/2019
KARAR TARİHİ: 08/12/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 31/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili ....... Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin ihraç ettiği emtiayı taşıma sırasında doğabilecek rizikolara karşı ....... numaralı Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ile teminat altına aldığını, bahsi geçen emtların Türkiye'den Sırbistan'a taşınması işİ müvekkil sigartalısı tarafından 2 nolu davalı ...... Nak. İth. İhr. Gıda ve San, Tic. Şti' ye verildiğini, bu taşımaya ilişkin olarak 2 no.lu davalı tarafından navlun faturası kesildiği ve taşımanın tamamı taahhüt edildiğini, CMR belgelerinden de görüldüğü üzere 1 nolu davalı ....... Nakliyat Ltd. Şti'ye devredilmiş olup, taşıma fiilen 1 no.lu şirket tarafından yerine getirildiğini, 48 torbadan oluşan 3 palet iç fındık erntiası, ...... plakalı araçça yüklendiği, Sırbistan'a taşındığı ancak 03.08.2017 tarihinde Sırbistan Gümrük Yetkilileri tarafından söz konusu emtlaya el konulduğu, emtia karantinaya alındığı ve karantina deposunda bekletildiğini, emtianın karantina deposunda uzun süre bekletilmesi sebebi ile de emtiada böceklenme meydana geldiğini, Emtianın gümrük tarafından karantina deposuna alınmasının nedeni, taşımayı gerçekleştiren araç sürücüsünün gümrüğün aradığı belgeler olan CED Belgesi ile Bitki Sağlık Sertifikasının unutması sebebi ile yetkililere ibraz edememesi ve onlarla iletişim kuramaması olduğunu, bu durum ekspertiz raporunda da tespit edildiğini, Emtiaya 03.08.2017-16.10.2017 tarihleri arasında el konulmasının ardından 17.10.2017 tarihinde alıcının Surcin/Sırbistan'da bulunan deposuna teslim edildiğini, müvekkil! sigortalısı 19.10.2017 tarihine kadar bu durumdan haberdar edilmediğini, Müvekkili, emtiada oluşan söz konusu hasar nedeniyle sigortalının uğradığı 14.1B0,00 Euro tutarındaki zararı tazmin etmiş olup , TTK 1472. Maddesine göre kanunen sigortalının haklarına halef olmuş, bunun yanında sigortalı, meydana gelen zarardan doğan tüm haki alacak ve taleplerini müvekkiline devir ve temlik ettiğini, sigortalıya ödenen bedelin tahsili amacıyla, emtianın nakliyesinden sorumlu ....... Ltd. Şti. Ve ....... Nakliyat Ltd. Şti. aleyhine Küçükçekmece ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış olup, borçlular tarafından ayrı ayrı yapılan itirazlar sonucunda takbin durduğunu, Yukarıda açıklandığı şekilde gerçekleşen olay sonucunda meydana gelen zarardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle borçlular/davalılar tarafından yapılan haksız itirazların iptali ile takibin devamına, barçlular/davalılar aleyhine 420'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ...... Nakliyat İthalat İhracat Gıda San.ve Tic.ltd.şti vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Filli taşıyıcı şirket ....... Nakliyat Ltd. Şti, CMR Sigorta poliçesi ile taşımasını taahhüt ettiği mallara gelebilecek zararlar nedeniyle oluşacak sorumluluklarını sigortaladığını, bu nedenle diğer davalı ....... Nakliyat'ın CMR sigortacısına davanın ihbarını talep ettiklerini, Davaya konu edilen alacak zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı ilk itirazları nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin, Müvekkil şirketin adresi Çatalca olup, davanın ancak Çatalca mahkemelerinde görülebileceğini, bu sebeple dosyanın Çatalca mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, Yükün Türkiye'den Sırbistan'a taşınması işi üstlenildiği, taşıma işi fiili taşıyıcı olarak diğer davalı ....... ve ...... tarafından gerçekleştirildiğini, taraflar arasında imzalanan senette CMR şerhi bulunduğu, bu nedenle uyuşmazlığın MR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğini, taşıma işi fiilen diğer davalı ....... ve ...... şirketince gerçekleştirildiğini, müvekkil şirkete atfı kabili, kusur bulunmadığını, Yukarıda arz ve izah etmeye çalıştıkları nedenlerle, icra talebinden ötürü uğranan manevi zararlarına ilişkin hakları saklı kalmak üzere, diğer davalı ....... Ltd.Şti.'den CMR sigorta poliçesinin gönderilmesini istenllerek ilgili sigortacıya ihbar edilmesine, yetkili ilk itirazı nedeniyle dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ....... Nakliyat Ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Hak düşürücü sürelerde ihbarda bulunup bulunulmadığını araştırılmasın talep ettiklerini, somut olayda davacı tarafından 17.10.2037 tarihinde alıcısına teslim edilmiş olduğunu beyan etmiş olması karşısında, müvekkil şirket sorumluluğuna gidilmesi için bu tarih itibari ile derhal ve her halde en geç 24.10.2017 tarihine kadar müvekkil şirkete hasar bildiriminin yapılmış olması gerektiğini, ancak usulüne Uygun olarak hak düşürücü süre içerisinde müvekkil şirkete yapılmış hasar ihbarı bulunmadığını, Husumet itirazları bulunduğunu, navlun faturası davacı tarafça ikrar edilmiş olduğu üzere diğer davalıya ödenmiş olduğundan kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte taşıma kusurundan bahsedilecek olsa dahi, müvekkil şirketin davacıya karşı sorumluluğu bulunduğunu, diğer davalının sorumluluğu söz konusu olacağını, Davacının müvekkil şirkete husumet yöneltmesinde hukuki yararı bulunmadığı, davanın iş bu davasını sigartacımız sıfatıyla davacı tarafa ihbar ettiklerini, Halefiyet hakkının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesini talep ettiklerini, dava konusu zararın, sigorta teminatı kapsamında olup olmadığının bilirkişi aracılığı ile tespit edilmesi gerektiğini, Dava konusu taşıma uluslararası nitelikte hir karayolu taşıması olup, uyuşmazlığın çözümün de CMR Konvansiyonu'nun öncelikli olarak uygu larıması gerekli olduğunu, Müvekkil şirket kusurundan kaynaklanan herhangi bir zarar bulunmadığını, davacı her ne kadar gümrüğe sunulması gerekli CED Belgesi ve Bitki Sağlık Sertifika” sının müvekkil şirket şoförü tarafından unutulmuş olduğunu, belgelerin müvekkil şirkete teslim edildiği hususunun İspat: noktasında mail yazışmasına dayanmakta ise de, tek başına yeterli olmadığını, zira, mail yazışmalarının ancak, HMK 202. Madde kapsamında delil başlangıcı niteliğinde olduğu kabul edilecek ise de, destekleyici başkaca somut deliller sunulmadığı sürece iddianın tamamen ispat edilmesi için yeterli olmayacağını, akdi taşıyıcı diğer davalı şirket olup, diğer davalı ....... tarafından söz konusu taşıma ...... firmasına, ...... firması tarafından da müvekkil şirkete yaptırıldığı, müvekkil şirket ile davacı m sigortalısı arsında kurulmuş herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacının söz konusu evrakları kime ne şekilde teslim etmiş olduğunun tartışılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, söz konusu belgelerin müvekkil şirket çalışanı tarafından unutulduğu kabul edilecek olsa dahi, iddia edilen zararın oluşmasına belgelerin unutulmasının etkisi bulunmadığını, Gönderinin antrepoda uzun süre beklemesinin nedeni davacı sigortalısının gümrükçüsü tarafından gümrük işlemlerinin yapılması olduğunu, müvekkil şirket tarafından ...... teslim şeklinde taşıma yapıldığı, işbu taşıma şeklinde taşıyıcının gümrük işlemlerini tamamlama yükümlülüğü satıcı üzerinde olduğunu, gönderiye ilişkin ithalat beyannamesi davacı sigortalısının gümrükçüsü tarafından taşıma işleminin tamamlanmasından yaklaşık 3 ay sonra açılarak gümrük işlemlerinin tamamlandığını, zarar iddiası ve miktarı ispata muhtaç olduğunu, Müvekkil şirketin sorumluluğunun CMR 17. Maddesi uyarınca değerlendirilmesi ve müterafik kusur değerlendirilmesi yapılması gerektiğini, taşıyıcı müvekkil şirketin sınırlı sorumluluğu bulunduğunu, gerçek zararı ve mal bedelini aşmamak kaydıyla hasarlı gönder! ağırlığının 8,33 SOR ile çarpılması sureti ile bulunacak rakam ile sınırlı olduğunu, Davacının faiz talebinin haksız olduğunu, CMR Konvansiyonu'nun 27. Maddesi uyarınca, tazmin isteminin tebliğinden itibaren ancak yıllık 945 faiz talep edebileceğini, davacının X5'i aşan faiz isteminin reddine karar verilmesini talep ettiklerini, Yukarıda açıklanan ve resen dikkate alınacak nedenlerle, davanın usulden reddine, usuli itirazlarının kabul edilmemesi halinde davanın esastan reddine, yargılama masrafları ile vekalet ücretlerinin davacı yana yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Küçükçekmece ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ...... Sigorta Anonim Şirketi borçluların ...... Nakliyat İthalat İhracat Gıda San.ve Tic.ltd.şti ve ....... Nakliyat Ve Lojistik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi olduğu, takibe konu alacağın 80.522,55TL olduğu, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği, borçluların ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, karayolu taşımacılığından kaynaklı sigorta şirketinin rücuen tazminat istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Davacının dava dilekçesinden özetle, sigortalısının ihraç ettiği emtianın poliçe ile teminat altına alındığı, davalı ....... Şirketinin akdi taşıyıcı, davalı .......'un fiili taşıyıcı olduğunu, emtianın Sırbistan'a taşındığını, taşımayı gerçekleştiren araç sürücüsünün CED Belgesi ile Bitki sağlık belgesinin unutulması nedeniyle 03.08.2017 tarihinde emtiaya Sırbistan Gümrük yetkilileri tarafından el konulduğunu, emtianın uzun süre karantina deposunda bekletilmesi nedeniyle böceklenme meydana geldiğini, emtianın 03.08.2017-16.10.2017 tarihleri arasınca gümrük deposunda bekletildiğinden 19.10.2017 tarihine kadar sigortalının haberinin olmadığını, malların alıcı tarafından teslim alınmasından sonra emtia üzerinde ekspertiz incelemesinin yapıldığını, hasardan davalıların sorumlu olduğunu, kusurlu icra dairesinin yetkisine itirazın yerinde olmadığını, davanın kabulünü talep ettiği,
Davalı ....... Nakliyatın cevap dilekçesinden özetle, hak düşürücü sürelerde ihbarda bulunulmadığına itiraz ettiği, husumet itirazında bulunduğu, halefiyet şartlarının araştırılmasını talep ettiği, zararın sigorta kapsamanda olduğunun tespitinin yapılması gerektiğini, kusurlarının olmadığını, zararın oluşmasında belgelerin unutulmasının etkisinin olmadığını, davacının sigortalısının gümrükçüsü tarafından gümrük işlemlerinin yapılmadığı, ....... teslim şeklinde taşımanın yapıldığını, zararın ispata muhtaç olduğu belirterek davanın reddinin talep edildiği,
Davalı ....... Uluslararası Nakliyatın cevap dilekçesinden özetle, zamanaşımı itirazında yetki itirazında bulunduğu, alıcı firmaya teslimin 16.10.2017 tarihinde yapıldığını, dava dilekçesinde sunulan ihtarnamenin 23.11.2017 tarihli olduğunu, işin fiilen ....... ile ...... şirketi tarafından gerçekleştirildiğini, CMR'denki sürelere uyulmadan ihtarnamenin gönderildiğini, davanın reddini talep ettiği,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı tarafın taşıma işinden kaynaklı olarak sigortaslısına ödemiş olduğu tazminat bedelinin davalılardan rücüan tahsilinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın yapılan incelemesinde, davacı tarafın dava dilekçesi ile birlikte belgelerini ibraz ettiği, mail yazışmalarının, eksper raporunun, ödemenin, poliçenin, ihtarnamenin, icra dosyasının, renkli fotoğrafların, TNT şirket belgesinin, gümrük giriş belgelerinin, CMR taşıma senedinin, kargo belgelerinin dosya kapsamında bulunduğu,
Uyuşmazlık konusu, davalı tarafların adresleri, 6100 sayılı HMK'da ve 6102 sayılı TTK'da göreve ve yetkiye ilişkin düzenlemeler uyarınca mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, icra dairesinin yetkisine itirazın da davalıların adresleri de dikkate alınarak yerinde olmadığı, delillerin toplandığı, taşıma alanında uzman bilirkişi ...... ile Gıda Mühendisi .......'dan oluşan bilirkişi heyeti heyetinden rapor alındığı, raporun denetime elverişli olduğu,
Taşımanın Türkiye /Sakarya'dan Sırbistan/Surcin'e yapıldığı, uluslararası karayolu ile gerçekleştirilen taşımada ....... şirketinin akdi taşıyıcı, ....... şirketinin fiili alt taşıyıcı olduğu, taşıma şeklinin ...... teslim şeklinde olduğu, bu taşıma türünde satıcının malları belirlenen varma yerine gelen taşıma aracından boşaltmadan alıcının tasarrufuna bırakılarak teslim edildiği, yani malların belirlenen varma yerine getirilmesine ilişkin tüm hasar ve masrafların satıcı tarafından üstlenildiği, taşıma tarihinin 28 Temmuz 2017, teslim tarihinin 16 Ekim 2017, Eksper Tarihinin 28 Şubat 2018 tarihi olduğu,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın CMR (Karayolu ile Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi ile ilgili Anlaşma) hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, uyuşmazlığın niteliğine göre olayda uygulanması gereken CMR’nin 30/1. Maddesinde;"1. Alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur. Açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır. 2. Mal alıcı ve taşımacı tarafından kontrol edildikten sonra, bu kontrolün sonucuna uymayan kanıtlar ancak açıkça görülmeyen ziyan ve hasarlar için kabul olunabilir. Ancak bunun için alıcının kontrolden sonra yedi gün içinde (pazar ve resmi tatil dışında) durumu yazılı olarak taşımacıya bildirmesi gereklidir. 3. Yük alıcının kullanımına verildiği tarihten sonraki 21 gün içinde durum yazılı olarak taşımacıya bildirilmemiş ise, teslimdeki gecikmeler için tazminat ödenmez. 4. Bu maddedeki zaman limitlerini hesap ederken duruma göre teslim tarihi, kontrol tarihi, veya yükün alıcıya verildiği tarih sayılmayacaktır." şeklinde olduğu,
Taşıma tarihin 28.07.2017 tarihi olduğu, CED belgesi ve Bitki taşımasına ilişkin evrakın eksikliği nedeniyle gıda ürünlerine 03.08.2017 tarihinde Sırbistan Gümrük yetkilileri tarafından el konularak gümrük deposuna alındığı, teslim şeklinin DAP teslim olduğu, davalı ....... şirketinin eksik belgeyi hava kargo/ yük senedi olarak alıcının adına kargo gönderdiği, bu kargonunda 08.08.2017 tarihinde alıcı tarafından teslim alındığı, ürünlerin alıcı tarafından teslim tarihinin 16.10.2017 tarihi olduğu, alıcının emtiaları teslim tarihinden yaklaşık 4 ay sonra 28.02.2018 tarihinde, kargo evrakının kendilerine ulaşmasından ise yaklaşık 7 ay sonra eksper incelemesinin yapıldığı, emtiaların gıda ürünü olduğu, gümrük depo koşullarının bu gıda ürünlerinin muhafazası için uygun koşullara sahip olmadığı, eksik belgelerin yaklaşık 5 gün içerisinde alıcıya ulaştırılmasına rağmen, telsim alınmanın alıcı tarafça geç yapıldığı, sigorta şirketinin dava dilekçesindeki beyana göre, bu durumdan 19.10.2017 tarihinde sigortalının haberdar olduğu, sigortalı tarafından akdi taşıyıcıya ihbarın 23.11.2017 tarihinde yapıldığı, CMR 30. Maddesinde 1-2-3 fıkralarında belirtilen sürelerde ihbarda bulunulmadığı, bu durumda taşınan emtianın hasarsız bir şekilde teslim edildiğine ilişkin davalı yararına karine oluştuğu, malın taşıma esnasında hasarlandığını ispat yükünün davacı üzerinde olacağı, ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/15680 Esas- 2016/5200 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.) değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan itirazın iptali davasının hasar ihbarına ilişkin hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 1.185,33.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 1.126,03.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 12.788,05.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
5-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.096,27TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
Dair davacı vekilinin ve davalı ...... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı ....... nakliyatın yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/12/2021
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim .......
¸e-imzalıdır