T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/516 Esas
KARAR NO: 2021/481
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/07/2019
KARAR TARİHİ: 21/05/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 3.6.2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili şirketin fotoğraf makineleri, fotoğraf kağıdı ve diğer görüntüleme ürünleri, Medikal ürünler, endoskopi ve grafik ürünlerine yönelik satışlar yaptığını, keşideci ...... Sağlık Hizmetleri A.Ş. Olan muhatabı ...... bank ....... şubesine ait ...... seri numaralı, 20/12/2018 vadeli 19.989,20TL tutarlı çeki aralarındaki ticari ilişkiye istinaden ...... Sağlık Hizmetleri A.Ş.'den aldığını, müvekkilince teslim alınan 1 adet çekin müvekkilinin iradesi dışında çalınmak ve kaybolmak suretiyle zayi olduğunu bu sebeple Bakırköy ..... Asliye ticaret mahkemesinin ...... esas sayılı dosyasından çek iptali davası açıldığını birer hafta ara ile ticaret sicil gazetesinde ilan yapıştırıldığını ve çek bedelinin %15 oranında teminat yatırılarak ödeme yasağına ilişkin tedbir taleplerinin kabul edildiğini, çekin keşide tarihi olan 20/12/2018 tarihinden sonra muhatap bankaya müzekkere yazılarak çekin ibraz edilip edilmediği, kim ve kimler tarafından ibraz edildiğini sorulduğu, muhatap banka tarafından çekin davalı şirket tarafından ibraz edildiğini ve çekin bankası tarafından iade talimatına istinaden işleme alınmadığını bildirdiğini, çeki bankaya ibraz edenin belli olması sebebiyle dava konusu çekin istirdatı olan huzurdaki davanın açıldığını, dava konusu çekin meşru hamilinin müvekkili şirket olduğunun tespitini , dava konusu çekin haksız olarak uhdesinde bulunduran davalıdan istirdadını ve müvekkili şirkete teslimini, iş bu çek tahsil edildi ise çek bedelinin davalıdan tahsil edilerek müvekkili şirkete ödenmesini, terditli olarak dava konusu çekin yazdırılmamış olduğu göz önünde bulundurularak iş bu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitini, davanın devamı süresince dava konusu çek hakkında ödeme yasağa kararının devamını, bankaya ibraz edilmemesini, davalıya ya da üçüncü şahıslara ödenmemesini ve icra takibine konu edilmemesini, var olan takiplerin durdurulması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmilini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili şirketin dava konusu çeki 29/11/2018 tarihinde ticari ilişkiye istinaden ..... Tekstil - ......'tan aldığını, teminat amaçlı olarak ..... Bankası ..... Şubesine verildiğini, ancak çekin ciranta ....... tarafından geri istenmesi sebebi ile müvekkili tarafından bankadan çekildiğini ve 26/12/2018 tarihinde .....'a iade edildiğini, çek aslının müvekkilinde bulunmadığını, bu sebeple istirdadının mümkün olmadığını, çek bedeli müvekkili tarafından tahsil edilmediğinden davacının çek bedelinin tahsiline ilişkin talebinin hukuka aykırı olduğunu, bu sebeple davanın reddini ve yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, çekin istirdatı ve menfi tespit istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 20/12/2018 vade tarihli, 19.989,20 TL tutarlı muhatabı ...... bank .... Şubesi'ne ait, ..... seri numaralı çekin istirdatına yönelik olduğu anlaşılmıştır.
Emsal İstanbul BAM 12 HD'nin
DOSYA NO: 2018/1797
KARAR NO: 2020/689
GEREKÇE :Elde ki dava ;davacı şirket çalışanının aracından çalına davaya konu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunun davacı olduğunun tespiti ile çekin istirdadına ilişkindir
TTK’nın 792. Maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''hükmünü haizdir.
Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu , çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.
Davacının ticari defter kayıtlarına göre davalı şirket ile ya da davalıdan önceki davadışı ciranta ile davalı arasında ticari ilişkinin bulunmaması ve ispat külfeti üzerinde olmadığından çeki ne şekilde iktisap ettiğini açıklama yükümlülüğü bulunmayan davalının açıklamada bulunmamaması da çeki kötüniyetli iktisap ettiği anlamına gelmez. İmzaların istiklali prensibine göre geçerli bir ciro silsilesi ile çeki elinde bulunduran hamil kötüniyeti kanıtlanmadığı sürece yetkili hamil sayılacaktır."
Somut olayın incelenmesinde; davacının dava dilekçesinde davaya konu çekin çalınmak suretiyle zayi olduğunu, çekin istirdatı ile çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiği, davalının cevap dilekçesinde davaya konu çekin elinde bulunmadığını bu nedenle istirdatının mümkün olmadığını, davacının çek bedelinin tahsili talebinin hukuka aykırı olduğu, çekin teminat amaçlı bankaya ibraz edildiğini, daha sonrasında cirantanın istemi üzerine bankadan geri alındığını beyan ettiği, davalının ihbar dilekçesi uyarınca ......’ın davaya ihbar edildiği, iş bu davanın arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı, davacı tarafın davaya konu çekin iptali için Bakırköy ...... ATM'nin ..... esas sayılı dosyasında dava açtığı, ..... Bankası yazı cevabından çekin ...... Tekstil Aksesuarları San ve Ticaret LTD Şirketi tarafından 20.12.2018 tarihinde ibraz edildiğini, çekin bankası tarafından iade talimatına binaen işleme alınmadığı belirttiği, mahkemece çekin istirdatı davası açması için davacı tarafa 2 haftalık kesin süre verildiği davacı tarafça mahkememiz dosyasına konu davanın açıldığı, zayi davasında mahkememize konu davanın açılmış olması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, ...... Bankası yazı cevabında çekin ön yüzünün incelenmesinde davacının lehdar olduğu, dava dışı ...... 'un 2. Ciranta olduğu, ...... Tekstil ......'ın 3. Ciranta olduğu, davalının son hamil olduğu, dosya kapsamında mali müşavir bilirkişiden rapor alındığı, ceza dosyası yargılamasında, dava dışı ......'ın, kayınpederinin, davalı şirket yetkilisinin ifadelerinin alındığı, ceza dosyasındaki çek fotokopisinde davalının ve davalıdan önceki cirantanın cirolarının karalanmış şekilde olduğu, davaya konu çekin emanet eşya makbuzu ile savcılık dosyasında olduğu, çeke dosyasının sonucun çekin tahsil edilmediği, davaya konu çekin davalı tarafta olmadığından çekin istirdatı talebinin yer olmadığı, davalının çekteki cirosunu karaladığı, tüm dosya kapsamı da dikkate alınarak davacının davaya konu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığı, yargılama gideri taraflara yarı yarıya bölüştürülerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan çekin istirdatı davasının REDDİNE,
2- davacının menfi tespit talebini kabulü ile, ...... bank ...... Şubesi ..... Şubesine ait 20/12/2018 keşide tarihli 19.989,20 TL bedelli .... seri numaralı, keşidecisinin ...... Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi olduğu, çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.365,46.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 341,37.-TL peşin harcın mahsubu bakiye 1.024,09.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 44,40.-TL başvurma harcı ile 341,37.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 736,60.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 368,30.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
9-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
10-Dava, arabuluculuk dava şartına tabi olmadığından, arabuluculuk ücretine ilişkin değerlendirme yapılmasına yer olmadığına,
Dair davacı vekilinin ve davalı taraf vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.21/05/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır