T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/563 Esas
KARAR NO : 2020/517
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/07/2019
KARAR TARİHİ : 01/10/2020
KARARIN YAZILMA TARİHİ:06/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE;taraflar arasında 13.02.2015 tarihinde imzalanan sözleşme ile ... İlçesi ... ada ... sayılı parseldeki arsa üzerine inşa edilecek “... “ isimli projeden 418, 419, 420, 444, 445, 446 numaralı deposu olan dükkanları 3.050.000,00 $ karşılığında davalı şirketten satın aldığını,
Satış bedeline karşılık olarak davalıdan daha önce 1.350.000,00$ bedel ile ... ... ada ... sayılı parselde bulunan ve şu an için aylık 40.000,00-TL kira getirisi olan “... Projesi” içinde yer alan 379, 380, 381, 382, 383, 384, 385, 386, 387, 388, 390, 391, 392, 393, 394, 395, 396, 397, 398 numaralı dükkanları davalıya borç bakiyesinden düşülmek üzere sattığını, bu şekilde kısmi ödeme yapıldığını,
Geri kalan satış bedelinin bir yılda belirli aralıklarla ödenmesi kararlaştırılmış ise de sonradan sözleşme konusu yerlerin krediye uygun hale gelmesi halinde ödenmesinin kabul edildiğini,
Davalı şirkete 21.05.2019 tarihinde noterden gönderilen ihtarname ile TBK.m.389 uyarınca sözleşmeden dönüldüğünün ve alacak bakiyesi 1.350.000,00 USD nin verilen süre içinde ödenmesinin istenildiğini, ödeme yapılmaması üzerine haklarında icra takibi başlatıldığını, borca haksız bir şekilde itiraz edilerek takibin durmasının sağlandığını, davalının haksız ve kötü niyet ile borca itirazının iptali ile takibin devamına, davalıdan %20 inkar ve %20 kötü niyet tazminatı alınmasına, sözleşme konusu 1.350.000,00 $ oluşmuş ve oluşan zararlarının tazminine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE;taraflar arasında ilk sözleşmenin 12.05.2014 tarihinde imzalandığını, sözleşme uyarınca ... ... ada .. sayılı parselde inşa edilmekte olan projedeki 379, 380, 381, 382, 383, 384, 385, 386, 387, 388, 390, 391, 392, 393, 394, 395, 396, 397,398 bağımsız bölüm numaralı dükkanların 1.350.000,00 USD bedelle davacıya satılması konusunda anlaşmaya varıldığını, satış bedelinin o tarihteki kur üzerinden 2.835.000,00 TL. ye çevrildiğini, davacının satış bedeline mahsuben ... Mahallesi ... ada ... sayılı parseldeki 995,74 m2 arsası için 800.000,00 TL. ... ... ada ... sayılı parsel sayılı üzerine inşa edilen projenin toprak sahiplerinden 23.03.2014 ve 03.04.2014 tarihli sözleşmeler ile satın aldığı ... blok 13. Kat 184-185-186-192 193 numaralı bağımsız bölümler için 800.000,00 TL. değer biçildiğini, bakiye satım bedeli olan 1.235.000,00 TL.nin 400.000,00 TL.sinin 30.05.2014 tarihinde, geri kalan 835.000,00 TL. sinin ise 30.03.2015 tarihinde davacı tarafından davalıya ödenmesinin kararlaştırıldığını,
Davacının ... parseldeki arsanın tapusunu anlaşma uyarınca davalı şirket ortağı ... adına, ... parseldeki mesken vasıflı taşınmazları ise davalı şirkete devir ettiğini, 400.000,00 TL. nakit ödemeyi de 30.05.2014 tarihinde yaptığını,
12.05.2014 tarihli sözleşmenin 2.d maddesinde davacı tarafından satın alınan B bloğun toplu olarak satılması durumunda davacının kendisine sunulacak farklı gayrimenkullerden birine karar vereceğine ilişkin düzenleme yer aldığını,
Satım bedelinin kalan kısmı 835.000,00TL.nin ödenme tarihi yaklaştığında ve o tarihlerde satılan dükkanların inşaatının bitip teslime hazır hale geldiğinde davacının davalı şirkete yeni bir teklif sunarak davalı şirket tarafından ... 1394 ada 3 sayılı parselde inşaatına başlanılacak projeyi daha çok beğendiğini belirterek bu projedeki 418-419-420-44-445-446 numaralı dükkanları almak istediğini bildirdiğini, yapılan görüşmeler sonucu bu dükkanların 3.050.000,00 USD bedel ile davacıya satımı konusunda 13.02.2015 tarihli sözleşmenin imzalandığını,
Sözleşmenin 3. Maddesinde ... ... ada ... sayılı parselde inşa edilen ve teslime hazır ... Projesindeki 382, 383, 384, 385, 386, 387, 388, 390, 391, 392, 393, 394, 395, 396, 397, 398 bağımsız bölüm numaralı dükkanların 1.350.000,00 USD bedel ile iade alınacağı, 13.02.2015 tarihli sözleşmeden kalan 835.000,00 TL. borç ile 1.700.000,00 USD nin TL. ye çevrilmesi ile bakiye borcun 5.050.000,00 TL. olacağı, 12 ay içinde ödeneceği konularında anlaşmaya varıldığını,
... Projesinin 2015 yılında bitirilip teslim edildiğini, ... Projesine ilişkin trafo ve hidrofor gibi bazı tesisler kurulduğunu, ancak 15 Temmuz 2016 darbe teşebbüsü üzerine başta inşaat sektöründe olmak üzere bir çok iş kolunda ekonomik sıkıntıların baş gösterdiğini, bu nedenle davacıya 2016 yılında inşaata başlamanın ertelendiğini bildirilerek dilerse ... sayılı parselde teslime hazır ... projesindeki dükkanların fiyat farkının karşılanması kaydı ile verilebileceğinin tekli edildiğini, davacının teklifi kabul etmediğini, ticari ilişkiye 4 sayılı parselde bulunan dükkanlarda ortaklık kurmak suretiyle devam edilmesi hususunda mutabık kalındığını,
Davacının isteği üzerine 15.11.2016 tarihinde davacının çocuklarının %50 ortak oldukları ... Kafe Restaurant Gayrimenkul Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. nin, 11.11.2016 tarihinde parakende market işletmeciliği yapmak üzere ... Hipermarket Gayrimenkul …Ld.Şti.nin, 11.11.2016 tarihinde ise ileride inşaat işleri yapmak amacı ile ... Gayrimenkul ...A.Ş. kurulduğunu,
Davacının 12.05.2014 tarihli sözleşme ile davalı şirkete verdiği taşınmazlar ve ayrıca 400.000,00 TL. nakit davacı tarafından konulacak sermaye olarak kabul edildiğini, müvekkili şirket ve yetkililerinin davacı ile olan sosyal bağların ve bu arada var olan güven ile yaklaşık 5.000.000,00 TL. tutan yatırım maliyetini karşıladığını, şirketlere davacının oğlunun müdür olarak atandığını, ayrıca bu kişinin gerek davalı ve gerekse kurulan şirketlerin avukatlığını da yaptığını, 2 yıl bu görevlerini sürdürdüğünü,
Ortaklık tarafından işletilen ... projesindeki kafe ve market işyerlerinden iki yılı aşkın süre kira alınmadığını, yine şirketlerden bir ödeme alınmadığını,
Davacı vekilinin işletmelerin zarar ettiğini ve ortaklıktan karları olmadığını babasının isteği ve onayı ile ortaklığa son verilmesini istediğini, bunun üzerine işletme zararı ve her iki şirketin bildirdiği borçlar da üstlenilerek 15.03.2019 tarihinde davacının oğullarına ait hisselerin davalı şirket adına hareket eden ortağa devir edildiğini, devir sonrasında şirket kayıtlarına işlenmeyen tedarikçi alacakları ile karşılaşıldığını, SGK ve Vergi Dairesine ödemeler yapılmadığı ve özellikle süpermarket ile ilgili yanlış bilgiler verildiğinin ortaya çıktığını,
Tarafların aralarındaki ticari ilişkiyi sonlandırmak için bir araya gelindiğinde sonradan kurulan ortaklıktan kaynaklı borç ve yükümlülükler yok gibi hesaplaşma yoluna gidildiğini, davacı vekili ile davalı şirket yetkilisi arasında gerçekleşen yazışmaları ekte sunduklarını,
Davacının 835.000,00 TL. bakiye borcu bulunduğunu, davacı vekilinin esas alacaklarının 1.030.000,00 USD olduğunu bildirdiğini, buna karşılık 750.000,00 USD bedelde sayılacak 1 dükkan ile geri kalan 280.000,00 USD için birer adet 2+1 ve 3+1 daire talep ettiğini, kendilerinin de uyuşmazlığı sona erdirmek için bir dükkan ve bir tane de 3+1 daire vererek uyuşmazlığı sona erdirebileceklerini bildirdiğini, davacı tarafın iddia edilen bedelden 50.000,00 USD daha indirim yapabileceğini ve davalı şirkete borçlu kalmak istemediğini de beyan ettiğini,
Bu aşamada davacı yanca noterden 21.05.2019 tarihinde ihtarname gönderildiğini, kendilerine 27.05.2019 tarihinde noter gönderilen ihtarname ile cevap verilip, davaya cevap dilekçesinde ifade edilen hususların bildirildiğini, eş, dost hatırı ile uzlaşma aranır iken icra takibi ile karşılaşıldığını,
Açıklanan maddi olgulara göre uyuşmazlık sürecinin tüm boyutları ile incelenip dürüstlük, iyi niyet ve sözleşmelerde yer alması gereken mütekabiliyet ilkelerine göre satıcının iade yükümlülüğünün Türk lirası üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini,
Davacının her iki sözleşmede bakiye satış bedelini TL. olarak ödemesinin kararlaştırılması ve bu bedelin de ödenmemiş olması karşısında alacak verecek hesabının ya Türk Lirası yada USD cinsinden yapılmasını zorunlu kıldığını, USD ye göre yapılacak hesaplamada 12.05.2014 tarihindeki döviz kurunun esas alınması ve buna göre 885.000,00TL. alacağın USD ye çevrilmesi suretiyle 1.350.000,00 USD den mahsup edilmesinin zorunlu olduğunu,
Ayrıca davacının talimatı ile kurulan, bu ortaklık sırasında davalı şirkete devir edilen taşınmazların sermaye olarak konulduğunun, ticari ortaklıkta yerine getirilmeyen edimlerinin de katılmasının zorunlu olduğunu,
Kira isteme haklarını saklı tuttuklarını belirterek haksız açılan davanın reddine, kötü niyetle dava açan davacının %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER
Beyoğlu .... Noterliğinin 27/05/2019 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarname tebliğ şerhli sureti, Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İş bu davada uyuşmazlık taraflar arasında ilki 12.05.2014 tarihinde ikincisi ise 13.02.2015 tarihinde imzalanmış iki ayrı adi yazılı taşınmaz satış sözleşmesinden kaynaklı satış bedelinin iadesine ilişkin yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.(İİK madde 67 )
Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Davacı vekili tarafından davalı hakkında Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında 27.05.2019 tarihinde 1.350.000,00 USD asıl alacak ve 998,63 USD işlemiş faizi olmak üzere toplam 1.350.998,63 USD için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı şirket vekilinin şikayeti üzerine Büyükçekmece ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. ve .... K. sayılı kararı ile ödeme emrinin iptaline karar verildiği, bunun üzerine davacı vekili tarafından aynı dosyada bu kez 8.187.051,70 TL. asıl alacak ve 6.051,70 TL. işlemiş faizi olmak üzere toplam 8.187.051,70 TL.. alacak için 01.07.2019 tarihinde yeniden ödeme emri gönderildiği, davalı vekilinin süresi içinde verdiği 12.07.2019 tarihli dilekçesiyle borca ve ferilerine itiraz edip takibin durmasını sağladığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, taraflar arasında 12.05.2014 tarihinde imzalanan “Alım-Satıma Aracılık Yapıldığını dair Tellaliye Ücreti Sözleşmesi” başlıklı adi yazılı sözleşme ile ... ... ada ... sayılı parselde bulunan 379, 380, 381, 382, 383, 384, 385, 386, 387, 388, 390, 391, 392, 393, 394, 395, 396, 397, 398 numaralı dükkanların davacıya 1.350.000 USD ( 2.835.000,00 TL.) bedel ile satılmasının, satış bedeline karşılık davacıya ait ... ada ... sayılı parseldeki 995,74 m2 arsa ile davacı ile dava dışı ... Grup…Ltd. Şti arasında imzalanan 23.03.2014 ve 03.04.2014 tarihli sözleşmelere konu ... blok, 13. Kat 184, 192, 193, 185, 186 dairelerin 800.000,00 TL.+ 800.000,00 TL olmak üzere toplam 1.600.000,00 TL. (761.905 USD) hesaptan düşülmek koşulu ile geri kalan 1.235.000,00 TL. nin 400.000,00 TL. sinin 30.05.2014 tarihinde, geri kalan 835.000,00 TL. sinin ise 30.03.2015 tarihinde bildirilen banka hesabına ödenmesinin, ödemeler sonrası tapu devirlerinin yapılmasının, davacının satın aldığı dükkanların bulunduğu blokun toplu olarak satılması durumunda davacının davalı tarafından kendisine sunulacak farklı gayrimenkullerden birine karar vermesinin kararlaştırıldığı, sözleşme kapsamında davacı adına olan ve değeri 800.000 TL olarak belirlenen ... ada ... sayılı parselin 16.06.2014 tarihinde davalı şirketin ismini bildirdiği ... isimli kişiye devir edildiği, davacı ile dava dışı ... Grup arasında imzalanan sözleşme ile davacıya düşen ve toplam değeri 800.000,00 TL. olarak belirlenen 5 adet dairenin devrinin de yapıldığı, davalı vekilinin cevap dilekçesiyle bu sözleşmeye istinaden davacının kendilerine 30.05.2014 tarihinde 400.000,00 TL. ödeme yapıldığının da kabul edildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 13.02.2015 tarihinde imzalanan “Alım-Satıma Aracılık Yapıldığını dair Tellaliye Ücreti Sözleşmesi” başlıklı adi yazılı sözleşme ile davacının davalının inşa ettiği “....” Projesinden 418, 419, 420, 444, 445, 446 numaralı depolu dükkanları 3.050.000,00 $ bedel ile satın aldığı, satış bedeline mahsuben davacının davalı şirketten daha önce “... Projesinden” 12.05.2014 tarihinde imzalanan “Alım-Satıma Aracılık Yapıldığını dair Tellaliye Ücreti Sözleşmesi” ile satın aldığı 379, 380, 381, 382, 383, 384, 385, 386, 387, 388, 390, 391, 392, 393, 394, 395, 396, 397, 398 numaralı dükkanların 1.350.000,00 $ karşılığı geri verildiği, bu ilk satın alınan dükkanlardan ötürü davacının davalıya 800.000,00 TL. borcu bulunduğu, bu borcun eklenilmesi ve yeni satın alınan dükkanların kalan 1.700.000,00 $ nin TL. ye çevrilmesi ile toplam borcun 5.500.000,00 TL. olarak yeniden belirlendiği, bu borcun sözleşme tarihinden itibaren 12 ay içinde davalıya ödenmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Ancak davacı tarafından sözleşmeye konu 6 adet dükkanın bulunduğu “... Projesinin” açıklanan tarihlerde tamamlanamadığı gerekçesiyle Büyükçekmece .... Noterliğinin 21.05.2019 tarihli ihtarnamesiyle 13.02.2015 tarihli sözleşmeden dönüldüğü belirtilerek 1.350.000,00 USD nin 3 gün içinde ödenmesinin istenildiği, ihtarnamenin davalıya 23.05.2019 tarihinde tebliğ edildiği, verilen 3 günlük ödeme süresinin 26.05.2019 tarihinde dolduğu, davalı şirketin 27.05.2019 tarihi itibariyle direnimin başladığı, bu tarihin aynı zamanda icra takip tarihi de olduğu anlaşılmıştır.
Davalı şirketin ise iş bu ihtarnameye yanıt olarak Beyoğlu .... Noterliğinin 27.05.2019 tarihli ihtarnamesini gönderdiği ve yanıtta davaya yanıt dilekçesindeki olaylar açıklanarak Türk Lirası olarak istemde bulunulabileceğinin belirtildiği, ihtarnamenin davacıya 30.05.2019 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Bu açıklamalar ışığında, dava konusu 6 adet dükkanın yer aldığı “Dubai Tower Projesinin” dosyada birer fotokopisi bulunan görsellerde açıklanan tarihlerde tamamlanamadığı, satış sözleşmesinin imzalandığı 13.02.2015 tarihinden bu yana 5 yılı aşan bir süre geçtiği, projenin hangi tarihte tamamlanabileceği konusu belirsiz bulunduğu, bu hususun davalı cevap dilekçesinde de tevil yollu ikrar edildiği, dolayısıyla davacı tarafın fesihte haklı olduğu ve davalı satıcıya verdiğini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebileceği açıktır. Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere davacı malvarlığından 13.02.2015 tarihi itibariyle toplam değeri 1.305.000,00 USD olduğu taraflarca kabul edilen taşınmaz varlığı çıkmış olup, bu miktarca davacı tarafın davalı taraftan alacaklı olduğu kabul edilmiştir.
Her ne kadar davalı vekili 27.02.2020 tarihli dilekçesiyle davacı tarafından kabul edilen 800.000,00 TL. önceki sözleşmeden kaynaklı borcunda alacaktan indirilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de söz konusu 800.000,00 TL.nin ilk sözleşmeye göre ödenmeyen 835.000,00 TL. son nakit ödeme yerine sözleşmeye yazıldığı dikkate alınarak bu istem yerinde görülmemiş ve davacı alacağından bir indirim yapılmamıştır.
Her ne kadar davalı taraf 12.09.2018 tarihli ve 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı uyarınca davacı alacağının sözleşme tarihi itibariyle TL'ye çevrilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de, Cumhurbaşkanlığının söz konusu kararının karar tarihinden sonraki ve yahut sürekli sözleşmeler için uygulama imkanı bulacağı, davaya konu sözleşmelerin ise söz konusu kararın yürürlük tarihinden önceki tarihli olduğu, dolayısıyla 12.09.2018 tarihli ve 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının somut uyuşmazlıkta uygulanma olanağı bulunmadığı açıktır.
Bu kapsamda davacı alacağının icra takip tarihi olan ve aynı zamanda davalı şirketin direnime düştüğü tarih olan 27.05.2019 tarihinde TCMB resmi kurlarına göre 1 USD nin döviz alış kuru olan 6,0460 TL. üzerinden 1.350.000,00 USD nin TL. karşılığının (1.350.000,00 USD x 6.0460 TL.=) 8.162,100,00 TL olacağı, bu miktar üzerinden davanın kabulü ile fazlaya ilişkin taleplerin reddine ve İİK nun 67/2 maddesi gereğince alacağın likit olması itirazın haksız olması nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile 8.162.100,00-TL üzerinden takip talep tarihi olan 27/05/2019 tarihi itibariyle yasal faiz uygulanmak suretiyle takibin DEVAMINA,
Fazlaya ilişkin talebin reddine
2-Alacağın likit olması ve itirazın haksız olması nedeniyle kabul edilen asıl alacak üzerinden hesaplanan 1.632.420,00-TL icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 557.553,05-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 98.879,12-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 458.673,93-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 44,40-TL başvurma harcı ve 98.879,12TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyada yapılan 3.000 -TL bilirkişi ücreti ve 137,00.-TL posta gideri olmak üzere toplam 3.137,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 170.246,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.742,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.01/10/2020
Başkan ...
¸E-imzalı
Üye ...
¸E-imzalı
Üye ...
¸E-imzalı
Katip ...
¸E-imzalı