T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/580 Esas
KARAR NO: 2019/1186
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 30/07/2019
KARAR TARİHİ: 12/12/2019
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili ...’ın pay sahibi olduğu ..... Makinaları Sanayi Ticaret Yatçılık ve Turizm İşletmeleri Anonim Şirketi (% 16,75 pay oranı) ile ... (%33 pay oranı)’nin 2018 yılı olağan genel kurul toplantıları 30.04.2019 tarihinde ve erteleme üzerine devamı 17.06.2019 tarihinde yapıldığını, müvekkil tarafından gönderilen ihtarnameler ile 30.04.2019 ve 17.06.2019 tarihli Genel Kurul Tutanaklarında belirtildiği üzere anılan şirketlerin Yönetim Kurulu Başkanı tarafından yapılan kanuna, esas sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına aykırı çok sayıda yolsuz ve usulsüz işlem sonucu şirket ve pay sahipleri ciddi zararlara uğratıldığını, gerek anılan her iki şirket genel kurul toplantılarında ve gerekse toplantılardan önce gönderilen ihtarnameler ile bu somut hususlar ısrarlı bir şekilde dile getirilerek TTK m. 438 hükümleri gereğince özel denetim talep edildiğini, ancak bu talep hakim pay sahiplerinin oyları ile haksız ve kanunsuz şekilde reddedildiğinden, TTK m. 439 ve 440 gereğince denetim alanında uzman yeminli mali müşavirlerden oluşan üç kişilik heyetin özel denetçi olarak atanmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE; TTK 438, 439.maddedeki ön şart, maddi şartları, koşulları gerçekleşmediğinden bu şirket yönünden taleplerinin reddini, davacı, denetim talebinde bulunduğu yılların tamamında şirketlerin yönetim kurulu üyesi olduğundan, davacının bildiği, tespit ettiği hususlarda özel denetim talebinde bulunamayacağından ve davacının kötü niyetli olduğundan davanın reddini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, TTK'nun 438 ve devamı maddeleri gereğince Anonim Şirkete Özel Denetçi Atanması talebine ilişkindir.
"Özel Denetim İsteme Hakkı" başlıklı TTK.nun 438. maddesi gereğince; "....her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir...." Buna göre istemde bulunmak için şu koşulların birlikte bulunması gerekir;
-Talepte bulunanın pay sahibi olması,
-Haklı nedenin varlığı (pay sahipliği haklarının kullanımı ile ilgili)
-Bilgi alma ve/veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması,
-Bilgi alma ve/veya inceleme konusu olguların somutlaştırılması,
-Genel Kurul'un istemi onaylaması,
-Onaydan itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvuru.
"Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı", aynı başlık altında TTK.nun 437/5. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; "...Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. ."
TTK.nun 439. maddesinde düzenlenen başvuru yolu ise; TTK 437/5 maddesine göre bilgi alma ve inceleme prosedürünün işletilmesi sonrasında TTK 438/2 madde gereğince istemin onaylanmaması(reddi) durumunda devreye girmektedir. TTK.nun 439. maddesi gereğince özel denetim isteğinin reddi için daha önce Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı'nın kullanılmış olması(dolaylı zorunluluk) gerektiğinden bu hak kullanılmamış ise genel kurulun istemin onaylanması yahut reddi hakkında bir karar verme yetkisi dahi bulunmamaktadır. Böyle bir durumda genel kurul, herhangi bir gerekçeyle talebi reddetse bile şeklen var olan bu ret kararı, mahkemeden özel denetim talebinde bulunma hakkı doğurmaz. Zaten açılan davada da TTK 439. maddesi gereğince değil TTK 438. maddesine göre talepte bulunulmuştur.
Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı'nın kullanılmış olması, Özel Denetim İsteme Hakkı'nın kullanımı için bir ön koşuldur.
Yasa koyucu, bilgi alma ve inceleme hakkının kullanımı suretiyle ilgili konular açıklığa kavuşturulabileceğinden istisnaî bir yol olan özel denetçi tayinine gerek kalmadan sorunun çözülebileceğini öngörmüştür.
Somut olayda, davalı şirketlerden ...... Turizm ...... A.Ş'nin dava tarihi itibariyle genel kurul toplantısının yapılmadığı, yukarıda anlatıldığı üzere dava şartı olan genel kurulun yapılmış olması şartının yerine getirilmediğinden bu şirket yönünden talebin reddine karar verilmiştir. Diğer şirketler yönünden ise bilgi alma-inceleme prosedürünün TTK 438 ve 439. Maddeleri uyarınca usulüne uygun olarak yerine getirilmediği, dolayısıyla bu şirketler yönünden de şartların yerine getirilmemesi sebebiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı TTK. 437 ve 438.maddeleri uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/12/2019
Başkan ...
¸E-imzalı
Üye ...
¸E-imzalı
Üye ...
¸E-imzalı
Katip ...
¸E-imzalı