T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/704 Esas
KARAR NO: 2021/938
DAVA: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/09/2019
KARAR TARİHİ: 27/10/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 04.11.2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili Şirketin alacaklı olduğu, borçlu şirketin keşidecisi olduğu ..... bank ....... Şubesine ait ...... seri nolu, 31/01/2019 tarih ve 19.590,00 TL bedelli çeki lehtar ...... İnş Taahhüt Ltd.Şti'den aldığını, çekin ibraz edilmek üzere Bankaya gidilirken düşürülmek suretiyle kaybedildiğini, bunun üzerine Ticaret mahkemesi nezdinde dava açılmasın neticesinde çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, sebepsiz zenginleşme hükümleri dairesinde çekin keşidecisi borçlu şirket aleyhinde icra takibi başlatıldığını, ancak borçlunun icraya itirazı neticesinde takibin durduğunu, dava şartı olan arabuluculuk süreci neticesinde taraflara arasında anlaşma sağlanamadığını, davalı şirketin çekin bedelini 3.kişilere ödediğine dair herhangi bir belge sunmadığı bu hususu ispat etmediğinden çek bedelinin halen uhdesinde olduğunu, arz ve izah edilen sebeplerle, davanın kabulü, İtirazın iptali takihin devamı ile %20'den az olmamak üzere İcra İnkar tazminatına hükmedilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesine talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacı yanın dayanılan delillerin hiçbirisinin kendilerine tebliğ edilmediğini, davacı yanın çek hedeli dışında takin öncesi faiz ve çek tazminatına ilişkin istemlerinin reddinin gerektiği, davacı yanca itiraza konu icra takibi kapsamında gönderilen ödeme emri ekine zayi olan çeke ilişkin bilgi, belge ve evraklar eklenmediğinden taraflarınca dosya borcuna itiraz edildiğini, arz ve izah edilen nedenlerle, haksız ve hukuksuz davanın reddini, %20'den az olmamak üzere İcra İnkar tazminatına hükmedilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesine talep etmiştir.
Bakırköy ...... İcra dairesi ....... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının ....... borçlunun ... olduğu, takibe konu alacağın 23.317,74TL olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, iptal edilen çekten kaynaklı sebebsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davacının alacaklı olduğu, borçlu şirketin keşidecisi olduğu ..... bank .... Şubesine ait ....... seri nolu, 31/01/2019 tarih ve 19.590,00 TL bedelli çekin lehtar ..... İnş Taahhüt Ltd.Şti'den alındığını, çekin ibraz edilmek üzere Bankaya gidilirken düşürülmek suretiyle kaybedildiğini, çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, sebepsiz zenginleşme hükümleri dairesinde çekin keşidecisi borçlu şirket aleyhinde icra takibi başlatıldığını, itirazın iptalini davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği,
Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı yanın çek hedeli dışında takip öncesi faiz ve çek tazminatına ilişkin istemlerinin reddinin gerektiği, davacı yanca itiraza konu icra takibi kapsamında gönderilen ödeme emri ekine zayi olan çeke ilişkin bilgi, belge ve evraklar eklenmediğinden taraflarınca dosya borcuna itiraz edildiğini, davanın reddini talep ettiği,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının çeki kaybetmesi sonucunda aldığı çek iptali kararı uyarınca davalı keşideciden sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacaklı olup olmadığı, Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü'nün ....... esas sayılı dosyasına ilişkin itirazın iptali ile icra inkar tazminatı ve kötüniyet tazminatına yönelik olduğu,
Emsal Yargıtay 19 HD'nin Esas no: 2015/17243, Karar no: 2016/5988 ilamında, icra takibine konu çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğinden davacı hamilin, kambiyo suretiyle takip yapma hakkını kaybetmiş olduğunu, çek tazminatı isteme hakkının bulunmadığının kabul edildiği,
Emsal Yargıtay 19 HD'nin Esas no: 2015/1591, Karar no: 2015/4536 ilamında, talebin sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak niteliğinde bulunması nedeniyle takip öncesi dönem için temerrüt faizi talep edilmesinin ancak borçlu keşidecinin temerrüde düşürülmesi halinde söz konusu olacağının takip öncesi temerrüde düşürülme olmadığında işlemiş faiz talebinde bulunulamayacağının kabul edildiği,
Emsal Yargıtay 19 HD'nin Esas no: 2016/16331 , Karar no:2018/1813 ilamında, çeke dayalı müracaat hakkı düşmüş olan hamilin alacağına dava yolu ile kavuşabilmesi için ya doğrudan temel borç ilişkisine dayanarak tahsil davası ya da çekler hakkında da uygulanması mümkün bulunan TTK nın 732. maddesinde düzenlenmiş bulunan sebepsiz iktisap davası açması gerektiği, davaya konu takipteki çekin hamiline yazılı olup davacının ciro yolu ile hamili olduğu, davalının çekin keşidecisi konumunda olup bu çek nedeniyle hamilinin zararına haksız olarak zenginleşmediğini ispat etmesi gerektiği kabul edildiği,
Çeki keşide eden kimsenin, bu çekin karşılığı olan miktarı, ibraz süresi içerisinde muhatap banka nezdinde bulundurması zorunlu olduğu, (Yargıtay 12. HD'nin 11.06.2014 t.li, 2014/11807 E. - 2014/16979 K. sayılı kararı).
Somut olayın incelenmesinde, davacının hamil, davalın keşideci olduğu, çekin keşide tarihinin 31.01.2019 tarihi olduğu, çek hakkında İstanbul .... ATM ..... esas ..... karar sayılı dosyasında çekin 27.05.2019 tarihinde iptaline karar verildiği, banka yazı cevaplarında çekin ibraz edilmediği, çekin ve çek yasal bedelinin ödenmediğinin belirtildiği, TTK'nun 563/1. maddesine göre; “Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebileceği “ Aynı yasanın 564/1. maddesinde ise ; “İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da dermeyan veya yeni bir senet ihdasını talep edebilir.” hükmüne yer verildiği, iptal kararının niteliğinden doğan iki önemli sonucu olduğu, bunların, iptal kararının olumsuz ve olumlu sonuçları olarak belirtildiği, iptal kararının verilmesiyle kıymetli evrakın en önemli özelliklerinden biri olan senedin hak sahibini teşhis fonksiyonu ortadan kalkacağı, bunun, iptal kararının olumsuz sonucu olduğu, iptal kararını alan davacının, borçludan, kendisine senedi ibraz etmeden ödemede bulunmak hakkını kazandığı, borçlunun da hile ve ağır kusuru bulunmadıkça iptal kararını ibraz edene karşı ödemede bulunmakla borcundan kurtulacağı (TTK md.558/2),
Davacı tarafın senedin zayi sebebiyle süresinde ibraz edemediği bu nedenle TTK nın 732. maddesinde düzenlenmiş bulunan sebepsiz iktisap davası şartlarının gerçekleştiği, davaya konu takipteki çekin tahsilat makbuzu da dikkate alınarak lehdarından davacı tarafa geçtiği, davalının çekin keşidecisi konumunda olup bu çek nedeniyle hamilinin zararına haksız olarak zenginleşmediğini ispat etmesi gerektiği, davacının davalıdan sadece çek bedelini (19.590,00 TL) talep edebileceği, diğer alacak kalemleri olan faizleri, davalı tarafın takipten önce temerrüte düşürülmemesi sebebiyle, çek tazminatının ve komisyon bedelinin ise çekin süresinde ibrazının yapılmaması sebebiyle talep edilemeyeceği, davalı tarafın haksız olarak zenginleşmediğini ispat edemediği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
Davalı vekilinin dava konusu Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ...... Esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın kısmen İPTALİ ile takibin, çek bedeli 19.590,00 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE ,
-Devamına karar verilen komisyon bedeli ve çek bedeli alacağına takip tarihinden itibaren yıllık %19,50 oranında ticari avans faiz işletilmesine,
2-İİK'nın 67. maddesine göre alacak likit bilinebilir olduğundan hüküm altına alınan 19.590,00 TL alacak bedelinin %20'sine karşılık gelecek 3.918,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davada reddolunan kısım yönünden koşulları oluşmadığından davalının İİK'nın 67. maddesine göre kötü niyet tazminatı isteminin reddine,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.338,20.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 281,62.-TL peşin harç ile icra veznesine yatırılan 116,59.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 939,99.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 44,40.-TL başvurma harcı ile 281,62.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 806,20.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 677,28.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.080,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.727,74TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
10-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.096,27TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 920,97.-TL'sının davalıdan, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 27/10/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır