T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/786 Esas
KARAR NO: 2023/244
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/10/2019
BİRLEŞEN DOSYA AÇISINDAN
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/11/2019
KARAR TARİHİ: 20/03/2023
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 20/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ESAS DOSYA AÇISINDAN
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekillerinin davalı ile franchise sözleşmesi yaptığını, davalının direktifleri ile işletmeyi kurma yükümlülüğü altına girdiğini, davalının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek sözleşmenin haklı olarak feshini ve dava tarihi itibari ile 30.000 maddi 10.000 manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; franchise sözleşmesi gereği müvekillerinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının işlerin yolunda gitmemesi sonucu kendisine sağlam teslim edilen malzemelerin kusurlu olduğu kurgusu ile borçtan kurtulmak için sözleşmeyi fesh etmek istediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DOSYA AÇISINDAN
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı borçlu ... arasında 24.05.2019 tarihinde imzalanmış Franchise Sözleşmesi ile özetle ...' in ...' nda "..." markası ile müvekkil şirketin bir bayisini açıp işletmesi konusunda anlaşmaya varılmıştır. (Delil No:...: ... tarihinde imzalanmış Franchise Sözleşmesi ve Ekleri) Franchise bedeli olarak 25.000 TL ödenmesi ve mağazanın açılması için Franchise Veren tarafından sağlanıp teslim edilen makine, teçhizat, malzeme, ürün, hammadde gibi malların ödemesinin de peşin yapılması hususunda anlaşılmıştır. Ne var ki davalı/borçlu 24.05.2019 tarihinde 25.000 TL si Franchise Bedeli olmak üzere sadece 29.500 TL ödeme yapmış, işletmenin kurulması için müvekkil şirket tarafından davalıya satılıp eksiksiz, ayıpsız teslim edilen makina, techizat ve sair malların ödemesini ise en kısa sürede yapacağını belirterek süre talep etmiştir.
Davalının müvekkile borcu olmadığına yönelik beyanları doğru olmayıp; Müvekkil ile Davalı/borçlu arasındaki borç-alacak ilişkisini gösterir ticari kayıtlar, fatura ve irsaliyeler, davalı/borçlunun hakkındaki icra takibine yapmış olduğu itirazın mesnetsiz olduğunu kanıtlar niteliktedir. Dava konusu alacağımız davalıya satılıp eksiksiz, ayıpsız, hatasız teslim edilen ekipman, malzeme ve usulüne uygun tebliğ edilmiş faturalara dayanmaktadır. 6102 Sa. Türk Ticaret Kanunu' nun 21/2 Maddesi "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." hükmü uyarınca davalı taraf faturaları kabul etmiş, ekipmanları kullanmıştır. Delil olarak gösterdiğimiz üzere, müvekkilin ticari defterleri üzerinde yapılacak inceleme ile de dava konusu alacağın varlığı açıkça görülecektir. Nitekim Taraflar arasında 24.05.2019 tarihinde imzalanmış Franchise Sözleşmesi Bölüm IX içeriğinde aynen " İş bu sözleşmenin uygulanmasında özellikle yapılan ödemeler ve gönderilen mallar konusunda ve doğabilecek her türlü anlaşmazlıkta, Franchise Veren' in defter, kayıt, mikrofilm, mikrofiş, bilgisayar kayıtları vb HMK m. 193 maddesi uyarınca geçerli ve bağlayıcı kesin delil olacaktır... Franchise Alan, taraflar arasında yapılacak yazışmaların HMK m. 193 uyarınca yazılı delil teşkil edeceğini kabul eder." şeklindedir. Dava konusu alacak ticari defterlere ve faturalara dayandığı için belirlenebilir ve likit bir alacaktır. Bu nedenle davalının alacağın % 20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil, Türkiye’ nin her yerinde ve dünyada yaygınlaşan ve sevilen bir lezzet olan çikolata-meyve vb. yiyecekler ile tatlandırılan lokma tatlısı ile ilgili iyi bir piyasa olduğunu keşfetmesi üzerine araştırmalara başlamış ve İstanbul’ da yaklaşık 10 şubesinin bulunduğunu öğrendikleri ... isimli bir Franchise bulunduğunu öğrenip, firma yetkilileri ile iletişime geçmiştir. Zira bir franchise dahilinde böyle bir işin yapılması lezzet açısından standardın sağlanması ve gerekli ... ‘ların edinilmesi sürecini satın alma olanağını sağlayarak “hızlı” bir şekilde işletme faaliyetine geçmek açısından cazip görülmüştür.
Davalı şirket ile sahibi ... bey ve franchise hususunda davalının çalıştığı mimar ... bey .keşif yapmak için ... tarihinde ... Avm’ de bulunan ve dükkanı keşif için ...’na gelmişlerdir. Keşif sırasında davalı firma sahibi ... bey, lokasyonun çok güzel olduğunu, bu fırsatın kaçırılmaması gerektiğini, markasının ve ekibinin en iyi şekilde franchise hizmeti verebileceğini, lokasyonda açılacak olan lokmacının %10 bile risk taşımadığı, hatta açılacak olan işletmeye ortak bile olabileceğini, dahası müvekkil açmaktan vazgeçerse kendisi bunu yapmak istediğini üzerine basarak anlatmış ve neticeten Franchise faaliyeti için çok uygun bir dükkan olduğuna dair onay vermiştir. Her ne kadar davalıya bu hususta bir cezai şart gibi olumsuz bir sonuç sözleşmede yüklenmemişse de, bozuk olan ve yenisi ile değiştirilmeyen ekipmanlar ile bu işin yapılamayacağı açıktır. Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E sayılı dosyası üzerinden davacı yana karşı bir dava ikame ederek sözleşmenin feshini istemek ve davalıdan olan hak ve alacaklarımızın tarafımıza iadesi ile maddi ve manevi zararlarımızın ödenmesini istemek zorunda kalınmıştır. Huzurda görülen bu davanın bizim açtığımız Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E sayılı dosyasında Birleştirilmesini talep ederek davanın reddini talep etmiştir.
Deliller; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, 24/05/2019 tarihli franchise sözleşmesi, ihtarnameler, ticari defterler, Kuşadası SHM ... D.İş sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı
Bilirkişi tarafından hazırlanan 23/01/2023 tarihli bilirkişi raporu sonuç kısmında özetle; Olayda ekipmanların franchise sözleşmesi kapsamında davacı ...”e tesliminde TBK ve TTK'nin satım sözleşmesine ilişkin hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, asıl dava bakımından; davacının TTK md. 23/1-c uyarınca süresi içinde bir ayıp bildiriminde bulunduğu ve TTK md. 21/2 uyarınca ekipmanların teslimine ilişkin faturalara süresi içinde geçerli bir itirazda bulunduğunun dosya kapsamından anlaşılamadığı, bu nedenle TBK md 223/2 uyarınca malları kabul etmiş sayılacağı ve davalının ayıptan sorumluluğuna gidilemeyeceği, mahkeme aksi kanaatte ise davalının giderilmeyen ayıplardan sorumluluğunun doğacağı, davalının / işletmenin kararlaştırılan ” vakitte açılamamasına kusuruyla neden olduğu, sözleşmede kararlaştırılan eğitim verme borcunu ifa etmediği ve güncel olmayan menüler verdiği hususlarında tanık beyanları söz konusu olup bu hususların sözleşme ilişkisini davacı için çekilmez hale getirmediği kanaatinde olunması halinde bunun davacıya fesih hakkı vermeyip davalının sözleşmede saklı tutulan fesih hakkına da halel getirmeyeceği, ancak mahkeme takdir ederse davalı/ karşı davacı ... TBK md. 112 gereğince bunlardan doğan zararlardan sorumlu olduğu, birleşen davası bakımından davalı/karşı davacının, davacı/karşı davalıyı Bakırköy ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 16.07.2019 tarihli ihtarnamesiyle ödemelerin yapılması için ihtar edip 7 gün süre verdiği, akabinde davalı/karşı davacı şirketin davacı/ karşı davalı ... ile akdedilen Franchise sözleşmesini sözleşmede saklı tuttuğu hakkına dayanarak Bakırköy ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 05.08.2019 tarihli ihtarnamedeki fesih beyanı ile sona erdirdiği, davacı/karşı davalı ... iade faturalarının geçerli olduğunun kabul edilmemesi durumunda davalı/karşı davacıya 15.10.2021 tarihli bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olan davalı/karşı davacı firmanın cari hesap ekstresine göre toplam 87.860,18-TL tutarında borcunun bulunduğu, bu meblağın davalı/karşı davacı ... icra takibine konu ettiği ve daha sonra birleştirilen davada itirazının iptalini istediği bedel ile aynı olduğu belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespiti ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Birleşen dava, franchise sözleşmesi uyarınca teslim edilen eşya bedellerinin ödenmemesi nedeniyle başlatılan takibe davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 24/05/2019 tarihli franchise sözleşmesinin haklı nedenle feshi şartlarının oluşup oluşmadığı, sözleşme uyarınca davacıya teslim edilen malların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davacı lehine maddi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı, sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle davacının manevi zararının oluşup oluşmadığı, franchise sözleşmesi uyarınca davalı- karşı davacı tarafından davacı- karşı davalıya teslim edilen eşyaların bedellerinin ödenip ödenmediği hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 24/05/2019 tarihli franchise sözleşmesinin imzalandığı ve davaya konu uyuşmazlıkların bu sözleşme çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafça sözleşme uyarınca teslim edilen eşyaların ayıplı olduğu iddia edilmiş ise de TTK 23/1-c uyarınca davalıya ayıp ihbarında bulunulmadığı ve teslim alınan eşyalara ilişkin TTK 21/2 de belirtilen 8 günlük süre içinde iade faturası düzenlenmediği dolayısıyla davacı tarafça basiretli tacir gibi davranılmadığı anlaşıldığından bu talepler yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafça franchise veren davalının gerekli ... ve eğitimin verilmemesi ve ayıplı ekipman teslimi nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle feshi talep edilmiş ise de taraflar imzalanan ve uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak 24/05/2019 tarihli franchise sözleşmesinin davacıya iddia ettiği sebeplere dayalı fesih hakkı vermediği dolayısıyla haklı nedenle fesih talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından fesih talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Davacının manevi tazminat talebi yönünden, manevi tazminata hükmedilebilmesinin temel şartları, haksız bir fiilin varlığı, bu haksız fiilin davalı tarafından meydana getirilmesi veya davalının kusururun bulunması ve bu haksız fiil sonucu davacı tarafın zarar görmesi olup davacının zararına sebep olacak şekilde davalının kusurlu eyleminin bulunmadığı anlaşıldığından manevi tazminat talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Birleşen dava yönünden davalı-karşı davacı tarafından sözleşme uyarınca teslim edilen ekipman bedellerinin ödenmemesi sebebiyle başlatılan takibe davacı- karşı davalının itirazının iptali talep edilmiş olup davalı-karşı davacı tarafça ekipmanların davacıya teslim edildiği ve fatura düzenlendiği,faturalara 8 günlük süre içinde itiraz edilmediğinden fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılacağı, davacı- karşı davalı tarafça iade faturası düzenlendiği iddia edilmiş ise de iade faturalarının davalıya teslim edilmediği, dolayısıyla davacının fatura bedellerini ödemesi gerektiği, davacı tarafça 87.860,18-TL fatura bedelinin ödenmediği anlaşıldığından birleşen davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-1-Davanın REDDİNE
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 683,10-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından dosyada yapılan 2.300,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
B-1-Birleşen davanın KABULÜ ile
Davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 87.860,18-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin asıl alacak üzerinden devamına,
-Devamına karar verilen 87.860,18-TLL asıl alacağa takip tarihinden itibaren takip talebinde talep edilen miktarda değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına
2-Alacağın likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.001,73.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.061,14.-TL peşin harç ile icra veznesine yatırılan 439,30.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 4.501,29.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 44,40.-TL başvurma harcı ve 1.061,14.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 528,85.-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 14.057,63-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı ve davalı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istanbul Bölge Adliyesi (istinaf) Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 20/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır