T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/148 Esas
KARAR NO: 2021/795
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/02/2020
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 30.09.2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirketin alacağından dolayı ...... Makine İmalat Ticaret Ltd.Şti tarafından keşide edilmiş olan ..... bank ...... Şubesine ait ...... IBAN nolu hesaptan verilme 02.05.2019 keşide tarihli 68.000,00 TL bedelli ....... seri nolu çek ....... Savunma Sanayi Makine İmalat Ticaret Ltd. Şti tarafından müvekkilim...... Metal San. Ve Tic. Ltd.Şti. emrine yazılmış ve müvekkilim şirkete iletilmek üzere ...... kargoya verilerek müvekkilim şirkete gönderildiği, ancak çek daha müvekkilim şirkete ulaşmadan yani müvekkilim şirketin eline geçmeden ...... Kargo da dağıtım esnasında diğer kişi ve şahıslara ait kargolar ile birlikte kargo arabasının içerisinde çalınmak sureti ile kaybolduğu, çek de hırsızlar ile iş birliği içerisinde hareket eden ... tarafından 02.05.2019 tarihinde Takas yoluyla ....... bank ....... Şubesine ibraz edildiği, Çalınmak sureti ile zayi edilen çek ile ilgili olarak müvekkilim şirket tarafından İstanbul Anadolu ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin...... Esas sayılı dosyası ile çek iptal davası açıldığı, açılan çek iptal davası sebebi ile İstanbul Anadolu ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin...... Esas sayılı dosyası ile çalınan ve takibe konu edilen çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini beyan ederek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla davalının hamil sıfatı ile bankaya ibraz ettiği ve devamında icra takibine konu ettiği çekin istirdatına karar verilmesini, dava sonuna kadar herhangi bir şekilde çek bedelinin davalı şirkete ödenmesi durumunda çek bedelinin davalı şirketten ödeme tarihinden itibaren hesap edilecek reeskont faizi ile birlikte istirdatı ile müvekkilime ödenmesine karar verilmesini, bu hususta teminatsız tedbir kararı verilmesini, neticeten davanın kabulü ile masraf ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davaya konu uyuşmazlık, davacının TTK 790 uyarınca çek istirdatı talebine ilişkindir.
Davacının dava dilekçesinden özetle, dava konusu ....... bank ....... Şubesine ait 02.05.2019 keşide tarihli 68.000,00 TL bedelli ....... seri nolu çekin dava dışı ....... Savunma Sanayi Makine İmalat Ticaret Ltd. Şti tarafından davacı...... Metal San. Ve Tic. Ltd.Şti. emrine yazılıp davacı şirkete iletilmek üzere ...... kargoya verildiği, çekin davacı şirketin eline geçmeden kargo arabasının içerisinde çalınmak sureti ile kaybolduğu, davalı ...'ın 02.05.2019 tarihinde ....... yoluyla ...... bank ....... Şubesine çeki ibraz ettiği, çalınmak sureti ile zayi edilen çek ile ilgili davacı şirket tarafından İstanbul Anadolu ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin...... Esas sayılı dosyası ile çek iptal davası açıldığı, çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiği, bu çekin ibrazı nedeniyle mahkemece çekin istirdatına ilişkin dava açmak üzere taraflarına süre verildiği, süresi içerisinde bu davanın açıldığı, çeke ilişkin icra takibinin İstanbul ....... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı dosyasında yapıldığı, İstanbul ...... İcra Hukuk Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyasında takibin iptali ile imza inkar davası açıldığı, bu dosyada rapor alındığı imzanın davacıya ait olmadığının rapor edildiği, davacının çekte kendisinden sonra cirosu bulunan şirketler ile ticari ilişkisi ve alışverişinin olmadığını, davalı hakkında araştırma yaptıklarını, çalıntı çekler sebebiyle davalının, alacaklı sıfatıyla takipler yaptığını, davalı hakkında imza inkarı borca itiraz hakkında davalar olduğunu, şirketin kaşesininde kaşe üzerindeki imzanında davacı şirket yetkilisine ait olmadığını, çek üzerinde kaşesi olan ....... şirketinin çekin keşide tarihi itibariyle İstanbul'da faaliyetinin olmadığını, dava konusu çekin icra takibine konu edilmesinden önce çekte cirosu bulunan davalı ile diğer tanınmayan şirketler hakkında Bakırköy CBS ....... esas sayılı soruşturma dosyası ile şikayette bulunulduğunu, hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık ve belgede sahtecilik suçlarına ilişkin soruşturmanın devam ettiğini, davalının en azından çekin iktisabında ağır kusuru bulunan meşru olmayan hamil olduğunu, çekin arkasındaki ciroların aynı, sahte ve hayali ciro olduğunu, çekin istirdatını talep ettiği, davalının süresinde cevap dilekçesi sunmadığı,
6102 Sayılı TTK. nın 790 maddesine göre; cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı, çizilmiş ciroların yazılmamış hükmünde olduğu, bir beyaz ciroyu diğer bir cironun izlemesi halinde, bu son ciroyu imzalayan kişinin çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılacağı, aynı kanunun 792 Maddesine göre; çekin, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olsun hamilin hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etmesi halinde, çeki eline geçmiş bulunan yeni hamilin, ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı, çalınan veya kaybedilen bir çeki elinde bulunduran son hamilin hakkını müteselsil ve birbirine bağlı cirolara dayandırıp da çeki iktisap ederken de çalıntı veya kayıp bir çek olduğunu bilmiyor veya bilmesi gerekmiyor ise veyahut da çeki iktisap etmekte ağır bir kusuru yoksa kayıp veya çalınmış olsa bile elindeki çeki geri vermekle yükümlü olmayacağı, yasa koyucunun amacının ticari hayatta yaygın bir ödeme aracı olarak kullanılan çekin güven ortamı içinde tedavülünü sağlamak olduğu,
Somut olay incelendiğinde dönüldüğünde, TTK 790 maddesi uyarınca davacının, çekin davalı tarafından kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu, çek istirdat şartlarının oluştuğunun ispat yükü altında olduğu, dosya da delillerin toplandığı, İstanbul ....... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı dosyasının iş bu davaya konu çeke ilişkin olduğu, takibin ...... Yapı Ticaret Malzemeleri Toptan Ticaret tarafından yapıldığı, davacının borçlu olarak takipte yer aldığı, İstanbul ..... İcra Hukuk Mahkemesinin ....... esas sayılı dosyasında davacının borca imzaya itiraz edildiği bu dosyada bilirkişi raporu alındığı çekteki imzanın davacı şirket yetkilisi .......'nun eli ürünü olmadığının tespit edildiği, davacı tarafın dava dilekçesi ile birlikte delil olarak tevzi listesini ibraz ettiği, İstanbul Anadolu ....... Asliye Ticaret Mahkemesinin...... Esas sayılı dosyasında kıymetli evrakın iptaline ilişkin davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, uyuşmazlığa konu çekin ...... bank ...... Şubesine ait 02.05.2019 keşide tarihli 68.000,00 TL bedelli ....... seri nolu keşidecisi dava dışı ....... Savunma Sanayi Makine İmalat Ticaret Ltd. Şti , lehdarının davacı...... Metal San. Ve Tic. Ltd.Şti. , ikinci cirantasının ....... İnşaat Taahhüt Bilişim Teknoloji.. Limited şirketi olduğu, 3. Cirantanın ....... Ambalaj Ağaç ve Süs bitkileri ithalat ...... LTD şirketi olduğu, hamilin davalı ....... Yapı Malz. Toptan Tic. ... olduğu, çekin ..... bank ....... Şubesinden takas suretiyle sorulduğu, 97 kodla( Mahkeme tarafından ödeme yasağı konulan çek ) olarak işlem gördüğü, Bakırköy CBS 21/05/2019 tarih ve ....... soruşturma sayılı dosyasında KYOK kararının Bakıköy ....... Sulh Ceza Hakimliğinin ...... tarihli değişik iş kararıyla kaldırılmasına karar verildiği, İstanbul ...... İcra Hukuk Mahkemesinin ....... sas ...... karar sayılı kararıyla dava dışı keşideci tarafından açılan takibin iptali davasını kabulüne karar verilerek İstanbul ...... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı takibinin aktif dava ehliyeti olmadığından iptaline karar verildiği, İstanbul ....... İcra Hukuk Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyasında imzaya itirazın kabulü ile İstanbul...... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibinin davacı borçlu açısından durdurulmasına karar verildiği, uyap sisteminden gönderilen savcılık dosya evraklarından davcıdan sonraki 2. ciranta olan ....... şirketine ilişkin 09.09.2019 kolluk tutanağı olduğu, bu şirketin 2019 yılı ocak ayında adresten ayrıldığı, firma ile ilgili bir çok sayıda dolandırıcılık evrakının geldiği ve nereye gittiği konusunda hiçbir bilginin temin edilemediği, firmaya ulaşılamadığı gereğinin yapılamadığının belirtildiği, 3. Cirata olan dava dışı ...... şirketinin çekin keşide tarihi olan 02.05.2019 tarihinden önce 10.04.2018 tarihinde tescil edilen kararıyla şirket merkezini Edirne iline taşıdığı, Edirne CBS ye talimat yazıldığı, talimat tutanağında, adrese gidildiğinde bu adresin boş olduğu ve ...... Ambalaj Ağaç ve Süs Bitkileri Limited Şirketi isimli bir şirketin olmadığı, iş merkezinde bulunan diğer esnaflar ile görüşüldüğünde bahse konu adreste böyle bir şirketin olmadığı, birkaç yıl önce bu adrese çiçekçi dükkânı açacaklarını belirten 3” ü yabancı uyruklu 5-6 şahsın geldiğini isimlerini bilmediklerini, ancak bu adreste 10-15 gün kadar dükkân düzenlemesi yaptıklarını ve bir iş yeri açılmadan şahısların dükkânı bırakarak gittiklerini ve kendilerinin bir daha bu adrese gelmediği, bu adres ile ilgili olarak birçok savcılık evrakının intikal ettiğini, şahısların açık kimlik ve adres bilgilerini tespit edilemediğinin belirtildiği, davalının imza ve yazı örneklerinin alındığı, davalıya ilişkin sunulan tevzi belgelerinde iş bu dosya ile benzer nitelikte dosyaların bulunduğunun anlaşıldığı, Bakırköy CBS soruşturma dosyasında bilişim sistemleri banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik suçlarından yetkisizlik kararı verildiği, dosya kapsamındaki tüm belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda davalının tacir olduğu basiretli tacir olarak hareket etmesi gerektiği, basiretli tacirden ticari hayatının olumsuz etkilenmemesi için, çekin iktisabından önce kendisinden önceki cirantan ve çekin verildiği bankadan çekin karşılığının olup olmadığını, çekin durumunun araştırmasının gerektiği, uyuşmazlık konusu olan ve istirdatı istenen çeke ilişkin toplanan tüm deliller, davacıdan sonraki cirantalara ilişkin yapılan araştırmalar, davalı hakkında tevzi listesinde belirtilen dosyalar dikkate alındığında, davalının basiretli tacir gibi hareket etmediği, bu nedenle uyuşmazlık konusu çekin iktisabında ağır kusurlu olduğu, davacının davasını ispat ettiği, çek istirdat şartlarının oluştuğu değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı...... Metal San. ve Tic. Ltd.Şti. tarafından davalı ... aleyhine açılan çek istirdat davasının kabulü ile ....... Savunma San. Makine İmalat Tic. Ltd.Şti tarafından keşide edilen ...... bank ..... Şubesine ait ....... IBAN nolu hesaptan verilme 02.05.2019 keşide tarihli 68.000,00 TL bedelli ....... seri nolu çekin davalıdan TTK 792. Madde hükmü uyarınca alınarak davacıya verilmesine,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.645,08.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.161,27.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 3.483,81.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 54,40.-TL başvurma harcı ve 1.161,27.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 318,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.640,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır