T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/296 Esas
KARAR NO: 2020/283
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
DAVA TARİHİ: 06/05/2020
KARAR TARİHİ: 12/05/2020
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 12/05/202
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; 2015 yılı 6.000 TL bedelli 1 adet senet , 2014 yılı 8.500 TL bedelli 1 adet senet, 2014 yılı 8.000 TL bedelli 1 adet senet, 2014 yılı 25.000 TL bedelli 1 adet senet, 2014 yılı 12.000 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 20.000 TL bedelli 1 adet senet, 2011 yılı 2.500 TL bedelli 1 adet senet, 2014 yılı 8.500 TL bedelli 1 adet senet, 2016 yılı 5.500 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 50.000 TL bedelli 1 adet senet, 2014 yılı, 8.000 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 5.500 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 10.500 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 13.000 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 9.000 TL bedelli 1 adet senet, 2016 yılı 16.251 TL bedelli 1 adet senet, 2017 yılı 4.000 TL bedelli 1 adet senet, 2017 yılı 15.000 TL bedelli 1 adet senet, 2016 yılı 13.500 TL bedelli 1 adet senet, 2016 yılı 11.500 bedelli 1 adet senet, 2016 yılı 20.000 TL bedelli 1 adet senet, 2016 yılı10.000 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 9.000 TL bedelli 1 adet senet, 2017 yılı 20.000 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 4.000 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 10.000 TL bedelli, 6 adet senet, 2015 yılı bedelli senet, 2015 tarihli, 50.000 TL bedelli 2 adet senet, 2015 yılı 10.000 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 40.000 bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 20.000 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 15.500 TL bedelli 2 adet senet, 2015 yılı 30.000 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 25.000 TL bedelli 1 adet senet, 2017 yılı 6.000 TL bedelli 1 adet senet, 2018 yılı 4.700 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 9.870 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 5.300 TL bedelli 1 adet senet, 2045 yılı 12.000 TL bedelli 1 adet senet, 2015 yılı 5.000 TL bedelli 1 adet senetlerin zayii olduğunu belirterek senetlerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İşbu dava; zayii nedeniyle kıymetli evrakların bir çeşidi olan senedin iptali davasıdır.
HMK gereğince öncelikle dava şartlarının incelenmesi gerekmektedir.
HMK nun DAVA ŞARTLARININ İNCELENMESİ başlıklı 115. maddesi; "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2)Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. (3)Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." hükmünü amirdir.
Türk Ticaret Kanununun 651–653. maddelerinde kıymetli evrakın genel olarak zayi nedeniyle iptali, TTK nun 657. maddesinde nama yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali, TTK nun 661–669. maddelerinde hamile yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir.
TTK nun 757–765. maddelerinde kambiyo senetlerinden poliçenin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir. TTK nun 778/1-ı maddesinin yaptığı atıf gereğince kambiyo senetlerinden bononun zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususu ile TTK nun 818/1-s maddesinin yaptığı atıf gereğince (TTK nun 764/2. maddesi ile 765. maddesi hükümleri hariç olmak üzere) kambiyo senetlerinden çekin zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususları düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve davacının iddiası ile dava konusu senetlerin keşidecesinin davacı olduğu, davacının beyanında dava konusu senetlerin alacaklılarına elden ödeme yaptıktan sonra geri aldığını ve geri aldıktan sonra da kaybettiğini belirttiği, dolayısı ile davacının işbu davayı keşideci sıfatı ile açtığı (hamil sıfatı ile açmadığı ) anlaşılmıştır.
Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır.
Davacı senetlerin keşidecisi olup kendisinin düzenlemiş olduğu senetler zayi nedeniyle iptal davası açamayacağından HMK nun 114/1-d (tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır) ve HMK nun 115/2. maddeleri gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın davacının dava dilekçesinde belirttiği senetlere ilişkin davasının dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının dava konusu yapılan senetlerin iptaline yönelik talebinin aktif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK.320/1 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.12/05/2020
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır