T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/376 Esas
KARAR NO: 2021/152
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/06/2020
KARAR TARİHİ: 17/02/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 04/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkilinin aleyhine davalının ciro ettiği, Büyükçekmece ....... İcra dairesi ...... esas sayılı dosya ile takip başlatıldığı, takibe konu edilen 14/08/2017 keşide tarihli 13/10/2017 vade tarihli 30.000TL bedelli senet de malen ahz olunduğu, bu senedi mal almak için verdiği davalı müvekkili mal teslim etmediği bu nedenle takibe konu senet bedelsiz olduğu davalı müvekkile mal teslim etmediğinden dolayı müvekkilinin davalıya borcu olmadığını beyan ederek borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacı ile davalı arasındaki ilişki ticari bir dava ilişkisinden ziyade kiracı ve kiralayan ilişkisi olduğu, kiracı davacı kiralanan şey üzerinde esaslı değişikliğe gitmesi üzerine davalı müvekkil belediyeye ve imar barışı kurallarınca mağdur edildiğini beyan ederek huzurdaki davanın kötü niyetle olarak açılması sebebiyle uğrayacakları herhangi bir zararda dava açma hakkının saklı kaldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, mal satımından kaynaklı ticari ilişki nedeniyle borcunun olmadığının tespitine ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlık; davaya konu çekin malen kaydının davalı tarafça talil edilmesi /değiştirilmesi nedeniyle, davaya konu çekin kira sözleşmesi nedeniyle verilip verilmediği, kira sözleşmesi sebebiyle verildi ise bu sözleşmeden kaynaklı olarak davacının davalıya borçlu olup olmadığı, davacının yargılama sırasında davalının tarafı olmadığı çeki ödemesi sebebiyle davalıdan ödediği bedeli isteyip isteyemeceği, bononun kira sözleşmesi kapsamında verildiğinin ispatı halinde mahkememizin görevli olup olmayacağı hususlarına ilişkindir.
Emsal Ankara BAM 22 HD'nin
ESAS NO: 2018/1183
KARAR NO: 2019/1806 sayılı ilamında; "Takibe konu bononun da malen düzenlendiği, borçlusunun davacı, alacaklısının davalı olduğu görülmektedir. Bu durumda davacının bono karşılığında mal teslimi yapılmadığını ve bononun bedelsiz kaldığını kanıtlaması gerekmektedir. Ancak davaya cevap veren davalı, cevap dilekçesinde ve ihtarnamede bononun malen kayıtlı olmadığını, senetteki malen kaydının zuhulen yazıldığını taraflar arasında mal alım satım ilişkisi olmadığını ve davacının davalıya borçlu olduğunu belirterek ispat yükünü üzerine almıştır. Bu durumda davalı tarafça, dava konusu bononun borç para karşılığında düzenlediğinin yazılı delillerle kanıtlanması gerekmektedir. Ancak davalı taraf, bu iddiasını yazılı delillerle kanıtlayamamış ve açıkça yemin deliline de dayanmadığından kendisine yemin delilinin hatırlatılmasına da hukuken imkan bulunmamaktadır."
Dosyanın yapılan incelemesi ve değerlendirilmesi sonucunda; davacı vekilinin dava dilekçesi ile Büyükçekmece ...... İcra Dairesinin ...... esas sayılı icra dosyasında takibe konu senetten borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davalı vekilinin cevap dilekçesi ile bononun veriliş nedenini talil ettiği, alım satıma ilişkin bilgi ve belge olmadığını, mal teslimatının hayal ürünü olduğunu, taraflar arasındaki ilişkinin kiralayan kiracı ilişkisi olduğunu davaya konu senedinde kira sözleşmesinin ifa edilmemesi nedeniyle alındığını savunduğu, icra dosyasında takip alacaklısının iş bu dosyanın tarafı olmayan 3. Kişi ...... olduğu, icra takibine konu senedin 30.000TL miktarlı 14.08.2017 tarihli 13.10.2017 vadeli senet olduğu, bu senedin bono olduğu, keşidecinin davacı, lehdarın davalı olduğu, çekte bedelin malen ahzolunduğunun, icra dosyasında davacı tarafça ödeme yapıldığı, takipte ödeme yapılan kişinin, davalı olmaması, 3. Bir kişi olması nedeniyle iş bu davanın menfi tespit davası olarak nitelendirildiği, bu nedenle bono bedeli üzerinden değerlendirme yapıldığı, davanın istirdat davasına dönüşmediği, menfi tespit davalarında ispat yükünün kural olarak davalıya (alacaklıya) düştüğü, fakat menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek, başka bir nedenle bu hukuki ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü davacıya düşeceği, (Prof. Dr. Baki Kuru Menfi Tespit Davaları ve İstirdat Davaları Sayfa:91-97), menfi tespite konu senedin veriliş nedeninin talil edilmesi durumunda ispat yükünün talil edene düşeceği, bununa yazılı delille ispat edilmesi gerektiği, somut olayda davalının senedin veriliş nedenini talil ettiği bu nedenle ispat yükünü üzerine aldığı, davacı tarafın sunduğu belgelerde davaya konu bonoya açıkça yapılan bir atfın olmadığı, bono üzerinde de ayrıca bir kayıt bulunmadığı, davalının cevap dilekçesine yemin deliline dayanması sebebiyle yemin hakkının hatırlatıldığı davalı tarafın yemin hakkını kullandığı, davacı tarafın yemin ettiği bononu kira sözleşmesine karşılık verilmediğini söylediği, davacının menfi tespit davasını ispat ettiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Açılan menfi tespit davasının kabulü ile davacının Büyükçekmece ...... İcra Dairesinin ..... E. sayılı dosyada takibe konu 14/08/2017 keşide tarihli 13/10/2017 vade tarihli 30.000,00 TL. bedelli senede istinaden davalıya borcunun olmadığının tespitine
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.049,30.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 850,49TL peşin ve tamamlama harcın mahsubu ile eksik kalan 1.198,81.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40.-TL başvurma harcı ve 512,33.-TL peşin harcın ve 338,16TL tamamlama harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 68,90.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.500,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin, davacı asilin, davalı vekilinin ve davalı asilin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 17/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır