T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/442 Esas
KARAR NO: 2022/842
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/07/2020
KARAR TARİHİ: 06/10/2022
KARARIN YAZILMATARİHİ: 25/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili Firma (Alt Yüklenici) ile ...... Turizm ve İnşaat Ticaret A.Ş (Yüklenici-İşveren) arasında 20.03.2019 tarihinde ...... AVM B-C-D Bloklarının Mekanik Tesisat İşlerinin yapımı (Malzeme ve işçilik)ile ilgili "sabit birim fiyat" esasına dayanan, keşif bedeli; 1.350.748,63 TL+KDV olan bir sözleşme imzalandığı, sözleşme dahilinde yapılan tüm hesaplamalarda %10,3 tenzilat oranı uygulanacağı taraflarca kararlaştırıldığı, müvekkilinin; işbu sözleşmenin keşif özetinde belirtilen ve sonradan verilen ek işlerle birlikte toplamda 2.573.217,17 TL+KDV ve 66.355,94 EURO + KDV tutarında imalat gerçekleştirdiği, müvekkili tarafından gerçekleştirilen işbu sözleşme kapsamındaki imalatların; 1.846.321,09 TL ve 66.355,94 EURO tutarındaki kısmına ait ara hakkedişlerin kabul ve onayları davalı işverence yapıldığı, kabul ve onayı yapılan bu ara hakkediş tutarları üzerinden davalı işveren, sözleşme gereği ve hükümleri çerçevesinde % 5 oranında nakit teminat kesintisi yaparak kalan bakiyeyi müvekkil firmaya ödediğini, davalının 6(Altı) nolu hakkedişe konu 558.703,21 TL+KDV imalat tutarı ile 7(Yedi) nolu hakkedişe konu 166.828,73 TL + KDV imalat tutarını müvekkil firmaya ödemediğini, müvekkili tarafından, ilk olarak 02/12/2019 tarihinde 558.703,21 TL+KDV tutarındaki 6(Altı) nolu hakkediş, işverenin onayına sunulduğu, işveren, hakkedişlerin onayı ve ödenmesiyle ilgili işlemleri, sürüncemede bıraktığı, personelleri aracılığıyla müvekkil firmayı sürekli oyaladığı, dolayısıyla müvekkiline 558.703,21 TL+KDV tutarındaki imalata ilişkin hakkediş bedelini ödemediği, Bunun üzerine Müvekkilinin, 11/03/2020 tarihinde Davalı İşveren'e, Üsküdar .... Noterliği, .... yevmiye nolu ihtarnamesiyle 02/12/2019 tarihli 6(Altı) nolu hakkediş bedelinin 15 gün içerisinde ödenmesini, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını ihbar ve ihtar ettiği, Söz konusu ihtarnamenin, 13.03.2020 tarihinde İşveren'e tebliğ edildiği, İşverenin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 15 gün geçmesine rağmen, müvekkiline herhangi bir ödemede bulunmadığı, Taraflar arasındaki sözleşme, feshi ihbar süresinin dolmasıyla 29.03.2020 tarihinde münfesih olduğu, Davalı İşverenin, sözleşmenin fesih tarihinden sonra, taraflarınca keşide edilen, Üsküdar ....... Noterliği, ..... yevmiye nolu ihtarnameye, Büyükçekmece ..... Noterliği, 06/04/2020 tarih, ...... Yevmiye No'lu ihtarnamesiyle cevap vererek,6(Altı) Nolu hakkedişe konu imalat tutarının 550.284,84 TL+KDV lik kısmını kabul etmiş, fakat herhangi bir ödemede bulunmadığı, Ayrıca, Davalı/İşverence keşide edilen işbu ihtarnamede, usülsüz ve yersiz düzenlenmiş bir hakkediş taraflarına tebliğ edildiği, söz konusu hakkedişe, 10 gün x 67.537,43 = 675.374,30 TL gecikme bedeli tahakkuk ettirildiği, Yüklenici, işverenden kaynaklanan gecikmeler dışında, sözleşme kapsamındaki işleri %100 olarak tam ve zamanında tamamladığı, geçici kabule hazır hale getirdiği, Bu sebeple Müvekkil/yüklenici, İşbu ihtarnameye, Üsküdar .... Noterliği,14/04/2020 tarih, ..... yevmiye nolu ihtarnamesiyle cevap vererek hakkedişin eksik hesap edildiğini, gecikme cezasının da "usulsüz ve yersiz" olarak tahakkuk ettirildiğini beyan ederek derhal itiraz ettiği, Yapılan İmalatlara ilişkin, Büyükçekmece .... Sulh Hukuk Mahkemesi ..... D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yapılmıştır. Bu dosyaca yapılan bilirkişi incelemesi sonucu sözleşme kapsamındaki işlerin (keşif özetinde belirtilen ve sonradan ilave edilen işlerle birlikte) % 100 olarak "tamamlanmış ve çalışır vaziyette" olduğu tespit edilmiş, Müvekkilinin 6(Altı)nolu hakkedişe konu 558.703,21 TL imalat tutarı üzerinden sözleşme gereği %10.3 iskonto bedelini düşerek bakiye 501.156,78 TL+KDV ile 7(Yedi) nolu hakkedişe konu 166.828,73 TL imalat tutarı üzerinden sözleşme gereği %10.3 iskonto bedelini düşerek bakiye 149.645,37 TL+KDV tutarındaki alacaklarının tahsili amacıyla 16/06/2020 tarihinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü .... Esas sayılı dosyasıyla icra takibinde bulunduğu, Borçlu/davalı İşveren tarafından 22/06/2020 tarihinde haksız ve kötü niyetli olarak, icra takibine itiraz etmesi sonucu, takibin durduğu Davamızın kabulüne, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü .... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline ve takibin devamına, Haksız itirazdan dolayı Davalı/Borçlunun takip miktarı üzerinden %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, 20.03.2019 tarihli ....... AVM B-C-D Blokları Mekanik Tesisat İşlerinin yapımı ile ilgili Sözleşmenin tasfiyesine,12.03.2019 tanzim tarihli 81.045,00 TL tutarındaki Teminat senedinin hükümsüzlüğüne karar verilerek tarafına iadesine, Türk Lirası Hakkediş bedelleri üzerinden kesilen, %5 oranında toplamda 2.976,06 TL nakit teminat kesintisinin sözleşmenin feshinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tarafımıza ödenmesine, EURO Hakkediş bedelleri üzerinden kesilen, %5 oranında toplamda 2.976,06 EURO nakit teminat kesintisinin sözleşmenin feshinden itibaren fiili ödeme günkü kur üzerinden yasal faiziyle birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine Bakırköy ..... İcra Müd. ..... E. Sayılı dosyasından ilamsız icra takibi yapılmış işbu haksız icra takibine karşı süresi içerisinde itiraz edilmiş ve takip durdurulmuş olduğu, huzurdaki bu dava icra dosyasına yapılan itirazın iptali talepli olup davacı tarafından ayrıca davacı tarafından icra takibine konu olmayan teminat kesintileri ve teminat senetlerine ilişkin talepleri bulunduğu, dava talebinde yer alan %5 nakit teminat kesintisi ile Teminat senedine ilişkin taleplerin ve sözleşmenin tasfiyesi talebinin işbu davada talep edilmesinin mümkün olmadığı, davacı ile müvekkili şirket arasında 20.03.2019 tarihinde İstanbul ili .... ilcesi ...... Mevkii, ... Mah. ... Parsel, ... pafta, .... Ada da bulunan .... AVM B-C-D blokları mekanik tesisat işleri ( Malzeme+İşçilik ) nin yapılması konusunda sözleşme imzalanmış ve 22.03.2019 tarihinde davacı şirkete Yer Teslimi yapılmış olduğu, Sözleşmenin 10.2 maddesi gereği davaci sözlesme konusu isleri tamamlayip 30.05.2019 tarihine kadar geçici kabule hazır hale getireceği, müvekkili şirket ile davacı arasında 21.04.2019 tarihinde 464.122,86-TL ( KDV DAHİL ) bedelli I.Hak Ediş konulu fatura, 18.05.2019 tarihinde 632.785,62-TL ( KDV DAHİL ) bedelli 2.Hak Edis konulu fatura,26.05.2019 tarihinde 70.235,11-Euro( KDV DAHiL ) bedelli ( Özel poz birim fiyata ilişkin ) 2.Hak Ediş konulu fatura, 26.06.2019 tarihinde 585.567,46-TL ( KDV DAHİL ) bedelli 3.Hak Ediş konulu fatura 31.07.2019 tarihinde 202.390,52-TL ( KDV DAHİL ) bedelli 4.Hak Ediş konulu fatura 16.09.2019 tarihinde 69.390,56-TL(KDV DAHIL ) bedelli 5.Hak Edis konulu fatura düzenlenmiş ve böylelikle 1 adet özel poza ilişkin ve 5 adet birim fiyata ilişkin olmak üzere toplam 6 hak ediş yapılmış ve bedelleri sözleşme gereği yapılması gereken kesintiler düşüldükten sonra nakden ve defaten gecikmeksizin davacıya ödenmiş olduğu, taraflar arasında yapılan bu hakedişlere konu imalatlar, hakedisler ve faturalar ile ödemeler konusunda bir uyuşmazlk bulunmadığı,
Taraflar arasında uyuşmazlık konusunun; davacının takip talebine konu ettiği, itirazları üzerine Sayın mahkemenizde mezkur davanın konusu olan ve davacının 6-7 nolu hak ediş şeklinde adlandırdığı bedellerdir. Öncelikle tarafların içeriğinde mutabık kaldıkları 6 ve 7. Hak ediş adı altında herhangi bir hak ediş bulunmadığı, Davacı tarafından hak edişlerin sürüncemede bırakıldığı beyan edilmekteyse de bu husus gerçeklerle bağlaşmadığı, Müvekkili şirket tarafından sürüncemede bırakılan bir hak ediş alacağı olmadığı, Davacı tarafça hazırlanarak sözleşme gereği Müvekkilim Şirketin onayına sunulan AVM B-C-D Bloklarina iliskin davacinin 6 nolu hak edis olarak adlandırdığı taslak incelendiğinde, taslak hak ediş içeriğindeki imalat tutarlarında bazı farklılıklar olduğu ve revize edilmesi gerektiği görülmüştür. Ayrica sözleşme gereği işin teslim süresi geçmiş olduğundan hak ediş tutarından mahsup edilmesi gereken gecikme cezasının da yer almadığı anlaşıldığı, Davacı ile müvekkil şirket arasındaki sözleşmenin 10.2 maddesi gereği; 70 Günlük imalat süresi akabinde test ve devreye alma işlemleri nedeniyle imalat süresinden sonra ( 30.05.2019 )20 günlük bir süre tanınmıştır. Söz konusu mahale enerji 30.11.2019 tarihinde verilmiş olup davacının test ve devreye alma süresi bu tarih itibariyle başlatılmış ancak davacı taraf test ve devreye alma süresi 20.12.2019 tarihinde bitmiş olmasına karşın bu işlemleri tamamlayamamış ve bu tarihe kadar geçici kabul talebinde de bulunamadığı, Sözleşme gereği iş teslim süresi 30/05/2019 tarihinde dolmasına rağmen müvekkili şirketin test ve devreye alma için gerekli enerjiyi verdiği 30/11/2019 (+20 gün test ve devreye alma süresi ile birlikte 20/12/2019 tarihine kadar) davacının test ve devreye alma iş kalemi dışındaki bir çok iş kalemini süresi içinde bitirmemiş olmasına rağmen işin sürenin aşılmasindan sonra düzenlenen 3,4,5 nolu hakedislerden iyiniyetli olarak ara termin gecikmesi için ceza uygulanmamış, iyi niyetli olarak test ve devreye almak için gerekli enerji sağlanana kadar gecikme cezasi kesilmediği,( esasen sözleşmede ara termin gecikmelerinde de gecikme cezasının uygulanacağı ve bunun hakedişlerden mahsup edilmesi gerektiği de hüküm altına alınmıştır.) Davaci tarafindan 24/02/2020 tarihinde gecici kabul talebinde bulunulmus,26/02/2020 tarihinde davaciya geçici kabul eksiklikleri bildirildiği, Davaci sirket tarafindan gecici kabul eksikliklerinin giderilmesi gerekirken, Üsküdar ...... Noterliği'nin 11/03/2020 tarih ve ..... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davaya konu ...... AVM B-C-D Bloklarina ilişkin olarak 558.703,21 TL+KDV bedelli olduğu iddia olunan 6 nolu hakedişin ödenmesi için ihtarname göndermis ve akabinde kendisine bildirilen geçici kabul eksiklikleri dahi giderilmeden haksız ve mesnetsiz șekilde sözleşmenin feshi cihetine gitmiş olduğu, Sözleşme konusu iş bitirilmeksizin bırakıldığı, Bununla da yetinilmeyerek 7 nolu hak ediş adı altında ne olduğu dahi belli olmayan bir hak ediş alacağı talebinde bulunulduğu, Halbuki davacı yanın 6 nolu hakedişten ötürü müvekkil şirketten bir alacağının olmadığı, Söz konusu ihtarname de davaci tarafça geçici kabul yada imalatların tamamlanıp tamamlanmadığına ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmamış sadece taraflarca mutabık kalınamayan 02.12.2019 tarihli hak edişin ödenmesi talep edilmiş, ödenmemesi durumunda sözleşmeyi haklı nedenle feshettiklerini beyan etmiş oldukları, Üsküdar .... Noterliği'nin 11/03/2020 tarih ve ..... yevmiye nolu ihtarnamesine cevaben keşide edilen Büyükçekmece ..... Noterliği'nin 06 Nisan 2020 tarih ve ..... yevmiye numaralı ihtarnamesinde belirtildiği üzere davacinin 6 nolu hakedisteki tenzilatli imalat tutari 550.284,84 TL'dir ve mezkur sözleşme çerçevesinde 6 nolu hak ediş tarihi olan 30/12/2020 tarihi itibari ile 20/12/2020 tarihinden itibaren 10 gün gecikme mevcuttur.
Müvekkil şirket tarafindan Büyükekmece ..... Noterliğinin 06.03.2020 tarih ...... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile işbu ihtarnameye cevap verilmiş " söz konusu hak ediş ile ilgili imalatlara ilişkin yanlış hesaplamalar yapıldığı ayrıca davacı tarafından gecikilen günler için gecikme cezası tahakkuk ettirildiği bu nedenle hak edişin revize edilmesi gerektiği ayrıca işin hala tesliminin yapılmadığı ve yapılmayan eksik işlerin bulunduğu bu durum ışığında davacının gecikmelerinin sabit olduğu ve sözleşmeyi haklı nedenle fesih etme haklarının olmadığı tüm hakları saklı tutulmak suretiyle.." beyan edilmiştir.
Bu çerçeve olmak üzere 6 nolu hak ediş kapağı ihtarname ekinde davacıya tebliğ edilmiş. hakedise uygun fatura düzenlenmesi talep edilmis ve müvekkil sirket tarafindan düzenlenmesi gereken 675.674,30 TL meblağli gecikme cezasi faturası davacıya tebliğ edilmiş, gecikme sebebiyle tahakkuk eden gecikme cezası hak ediş alacağını aştığından bakiye gecikme gecikme cezası alacağı olarak 117.600,09 TL'nin ödenmesi talep edildiği, Davacı şirket, müvekkili tarafından düzenlenen gecikme cezası faturasını haksız ve hukuka aykırı şekilde bir gerekçe belirtmeksizin iade etmiş olduğu, Davacı tarafından daha sonra Üsküdar ....... Noterliğinin 06 Nisan 2020 tarih ve ..... yevmiye numaralı ihtarnamesi ise haksız ve hukuka aykırı olarak sözleşmeyi feshettiğini bildirmiş ve bir kısım haksız taleplerde bulunmuş, 7 nolu hak ediş alacağı adı altında alacak isteminde bulunmuştur. Hiçbir zaman Büyükçekmece ....... Noterliği'nin 06 Nisan 2020 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ekinde kendisine tebliğ edilen 6 nolu hakediş kapağına uygun fatura düzenlemediği, Davacı tarafından 05/06/2020 tarih ve 576.330,30 TL bedelli kendi talebi ile dahi örtüşmeyen bir fatura düzenlemiş ancak işbu fatura taraflar arasındaki mezkur sözleşmeye göre düzenlenen hakedişe uygun olmadığından Büyükçekmece .... Noterliği'Nin 09 Haziran 2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ekinde fatura ve mündericatina itiraz edilerek davaci yana iade edilmiştir. Sayın Mahkeme tarafindan da açıkça görüleceği üzere davacı, geçici kabul için başvuru tarihi olan 24/02/2020 tarihine kadar gecikmenin varlığını bildiğinden: 30/12/2019 tarihli 6 nolu hak edişte tahakkuk ettirilmesi gereken 10 günlük gecikme bir yana 24/02/2020 tarihine kadar tahakkuk ettirilmesi gereken gecikme cezasından kurtulmak ve geç teslim sebebiyle uğranılan zararın talep edilmemesi için için 6 nolu hak edişi hiçbir zaman usulüne uygun düzenlememiş, geçici kabul eksikliklerini gidermemiş, 6 nolu hak ediși uzunca süre sürüncemede bırakmış ve akabinde haksız ve hukuka aykırı şekilde sözleşmenin feshi cihetine gitmiş olduğu, Davacı taraf alacak talebinde bulunduğu hak ediş imalatlarındaki hesaplama hatalarını görmezden gelmekte, işin teslim süresinin geçtiği bariz olmasına rağmen gecikmelerini kabul etmemekte olduğu, Davacı tarafından hazırlanıp eksiklikleri müvekkil şirket tarafından bildirilmiş olmasına rağmen hak edişleri revize etmek, düzenlemeye gitmek yerine olay sürüncemede bırakmış ve müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğu, Davacı taraf Üsküdar .... Noterliğinin 11.03.2020 tarih .... Yev nolu İhtarnamesi ile talep ettiği bedellerin 15 gün içinde ödenmemesi durumunda sözleşmeyi feshedeceğini beyan etmekte ise de arada mutabakata varilamayan ve bu duruma doğrudan davacı sebebiyet vermesine rağmen sözleşmenin bu şekilde feshi haksız ve kötü niyetlidir. Kaldı ki davacı sözleşmenin feshinin ardından ilgili yerde imalata devam ettiğini de ayrıca beyan ve kabul etmektedir. Bu hususun davacinin sözleşmeyi fesih etmek değil gecikmesi nedeniyle sorumluluğunu örtme çabası olduğu, Sözleşme süresi 70 gün olup bilirkişi incelemesi yapıldığında davacının gecikmesinin ne kadar olduğu açıkça ortaya çıkacağı, Davacının, taraflarından 6. Hak edişteki imalat rakamının bir kısmının kabul edilmesine rağmen ilgili ödemenin yapılmadığını beyan ile haklılığını ispat etme çabasında olduğu, aynı hak ediste davaci sirkete kesilen gecikme cezalarinin mahsubunun gerekliliğinden bahsetmemekte olduğu, Sözleşme hükümleri açıktır. Davacı bir tacirdir ve sözleşmede yazılı gecikme cezalarının nasıl hesaplanacağı ve hakedişlerde ne şekilde mahsup edileceği konusunda bilgi sahibi olduğu, Sözleşme hükümleri gereğince müvekkili şirketin davacının gecikme cezalarını hak edişlerinden mahsup etme hak ve yetkisine haiz olduğu, Davaci tarafça Büyükçekmece .... Sulh Hukuk Mah. ..... ve ... D.iş sayıli dosyalarla tespit yapılmış olduğu beyan edilmekle her iki tespite de yasal süresi içerisinde itiraz edildiği, İtiraza konu işbu tespit raporlarının HMK gereğince herhangi bir geçerliliği ve delil niteliği bulunmadığı, Söz konusu raporların üstünkörü ve yanlı hazırlandığı, işin tamamlandığının belirtildiği bildirilmekte ise de işin tamamlandığının kabul manasına gelmemesi ile birlikte işin ne zaman tamamlandığına dair bir tespit de bulunmadığı, Ayca davacının 03.03.2020 tarihinde Büyükcekmece ...... Sulh lHukuk Mah. .... D.is sayili dosya ile talepte bulunmus,06.03.2020 tarihinde mahkeme heycti ile kesfe gelinmis ve 12.03.2020 tarihinde ayrıca bilirkişi tarafindan tekrar şahsen mahalin incelenmiş olduğu söz konusu raporda belirtilmiş, itiraz edilen söz konusu raporda sözlesmeye konu işlerin tamamlandıği belirtilmiş ancak davacı taraf bu tespit işleminden sonra bir takim işler yaptığı iddiası ile bu kez Büyükçekmece ..... Sulh Hukuk Mah. .... D.ls sayili dosyast ile bir tespit talebinde daha bulunmuş olduğu, Süresinde yapılan itirazlardan sonra HMK gereği bilirkişi raporunun kesin delil niteliği bulunmadığını ,Davacının taleplerinin haksız ve hukuka aykırı, sözleşme ilişki ile bağdaşmayan talepler olduğu,Taraflar arasındaki sözleşme de hak ediş ödemelerinin işverenin onayına müteakip ödeneceği açık bir şekilde hüküm altına alınmış olmakla davacı tarafın 6. Hak ediş nedeniyle müvekkil şirketten herhangi bir alacağı bulunmadığı, Aksine gecikme sebebiyle tahakkuk eden bir borcu ve tahakkuku gereken borcu bulunduğu, Taraflarından söz konusu hak edişte imalat rakamı belirlenmiş ancak davacı tarafin gecikmelerine istinaden gecikme cezası yansıtılmış ve söz konusu hak ediş nedeniyle davacı taraf borçlu konuma geçmiş olduğu, Davacinin Nakit Teminat kesintisi ve teminat senetlerinin hükümsüzlüğü ve iadesi ile aradaki sözleşmenin tasfiyesi konulu talepleri usulen işbu davanın konusu olamayacağı zira işbu talepler icra takibinde yer alan talepler olmadığı, Davaya konu sözleşme incelendiğinde davacının yüklenmiş olduğu imalatlar 30.05.2019 tarihine kadar ( 70 Gün ) bitirmesi ve geçici kabule hazir hale getirmesi gerekmekte olduğu, Ancak sayın mahkemece de görüleceği üzere davacı tarafça 26.06.2019, 31.07.2019 ve 19.09.2019 tarihinde hak edişler yapılmış olup bu hak edişlerin tarihleri bile gecikmenin son derece net bir şekilde var olduğunu göstermekte olduğu, Davacı tarafından hiçbir gecikmesi olmadığı beyan edilmesine rağmen neden teslim tarihinin geçirildiği konusunda hiçbir açıklama yapılmadığı, Davacı dava dilekçesinde gecikmelerin müvekkil şirket nedeniyle yaşandığını davacının iddia ettiği husus iş yapılan mahale elektrik verilmemesine iliskin olup elektrik 30.11.2019 tarihinde verildiği, İş bu tarihten davacı tarafça geçici kabul talebinde bulunan 24.02.2020 tarihine kadar 86 gün bulunmakta olup sözleşme gereği işin toplam süresinin 70 gün olduğu düşünüldüğünde davacının her türlü gecikmesinin bulunduğunun ortada olduğu, Ancak davacı tarafın dava dilekçesinde bu husustan hiç bahsetmediği, sadece 6 numaralı hak edişin ödenmediği hususuna dayanmak suretiyle gecikmelerini kapatmaya çalıştığı, Sözleşme gereği davacıya 22.03.2019 tarihinde yer teslimi yapıldığı davacı bu tarih itibariyle imalatlara başladığı, Müvekkili firmanın neden olduğu tek gecikme hususu enerji verilmesi ile alakalı olup bu durumda 30.11.2019 tarihinde giderilmiş ancak davacı geçici kabulü eksikleriyle birlikte ancak 24.02.2020 tarihinde talep etmiş olduğu, Davacının tüm taleplerinde haksız olduğu, Takip talebini oluşturan kalemler arasında yazılı KDV alacağı ibaresinin ayrıca anlaşılamadığı, mutabık kalınmamış taslak hakediş bedelinin fatura edilerek alacak ihdas edilmeye çalışılmasının karşılığı olarak düşünüldüğü, KDV alacağını da takip talebine konu etmesinin davaci tarafindan ayrıca izaha muhtaç olduğunu, davacının tüm haksız ve hukuka aykırı taleplerinin reddini, davanın esastan reddine, Davacı tarafın %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası, Büyükçekmece .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... Değişik İş sayılı dosyası, 05/03/2021 tarihli keşif zabtı, kök ve ek raporlar ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, eser sözleşmesine dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.(İİK madde 67 )
Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
Davacı ... tarafından, 17.06.2020 tarihinde Bakırköy .... İcra Müd. ... E. Sayılı dosyası ile davalı ...... İnşaat’a ödeme emri gönderilmiş, ödenmeyen sözleşme bedeli kaynaklı;6 Nolu ve 7 Nolu Hakediş Bedelleri Toplamı 650.802,15 TL + 120.752,32 TL KDV Alacağı olmak üzere 771.554,47 TL asıl alacak miktarı ve 30.03.2020 tarihinden takip tarihine kadar İşlenmiş Faiz üzerinden 18.956,08 TL + 1.088,00 TL temerrüt tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz olmak üzere toplam 791.598,55 TL yıllık % 15 oranında ticari temerrüt faizi ile tahsili için icra takibi başlatılmıştır. Davalı borçlu vekilinin 22.06.2020 tarihinde süresi içinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu davanın İİK nun 67.Maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir.
Dava konusu somut olayda, taraflar arasında 20.03.2019 tarihinde ....... yaşam merkezi AVM B-C-D Bloklarının Mekanik Tesisat İşlerinin yapımı sözleşmesinin imzalandığı, keşif bedelinin 2.573.217,17 TL+KDV ve 66.355.94 EURO+KDV olarak belirlendiği, sözleşme dahilinde yapılan tüm hesaplamalarda %10,3 tenzilat oranı uygulanacağının kararlaştırıldığı, davacı tarafından bir takım işlerin yapılarak teslim edildiği ve karşılığında da 1.846.321,09 TL ve 66.355,94 EURO tutarındaki kısmına ait ara hakkedişlerin % 5 oranında nakit teminat kesintisi yaparak kalan bakiyenin davacıya ödendiği hususlarında taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Davacının iddiası, sözleşmenin keşif özetinde belirtilen ve sonradan verilen ek işlerle birlikte toplamda 2.571.853,03 TL+KDV ve 66.355,94 EURO + KDV tutarında imalat gerçekleştirildiğini, ancak davalının 1.846.321,09 TL ve 66.355,94 EURO tutarındaki kısmına ait ara hakkedişlerin kabul ve onaylarını yaptığı, kabul ve onayı yapılan bu ara hakkediş tutarları üzerinden davalı işverenin, sözleşme gereği ve hükümleri çerçevesinde % 5 oranında nakit teminat kesintisi yaparak kalan bakiyeyi kendisine ödediği, davalının 6(Altı) nolu hakkedişe konu 558.703,21 TL+KDV imalat tutarı ile 7(Yedi) nolu hakkedişe konu 166.828,73 TL + KDV imalat tutarını firmalarına ödemediğinden bahisle eksik ödenen alacaklarının tahsili amacıyla 16/06/2020 tarihinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü .... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine itirazın iptal edilmesini, nakit teminat kesintilerinin iadesine karar verilmesini ve 12/03/2019 tanzim tarihli 81.045,00 TL tutarlı teminat senedinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği yönündedir.
Davalının iddiası ise dava konusu işlerin tam ve gereği gibi yerine getirilmediği, dolayısıyla talep edilen hakkedişler nedeniyle bir ücret alacağı oluşmadığı ve işin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle gecikme cezası ödenmesi gerektiği yönündedir.
Bu kapsamda taraflar arasındaki uyuşmazlık; sözleşmeden kaynaklanan 6 ve 7 nolu hak edişe ilişkin mekanik tesisat işlerinin davacı yüklenici tarafından tam ve gereği gibi yerine getirilmiş olup olmadığı, işlerin tesliminde gecikme oluşup oluşmadığı, bu kapsamda sözleşmenin tasfiyesi ile hakkedişlerden kesilen nakit teminat kesintilerinin ödenmesi, teminat senetlerinin hükümsüzlüğü ve iadesi taleplerine ilişkindir.
Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü adına tarafların ticari kayıtları üzerinde ve eser üzerinde teknik bilirkişiler eliyle gerekli incelemeler yapılmış ve hazırlanan kök ve ek raporlar dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından yapılan mali tespitlerde; tarafların 2019 yılına ilişkin mali kayıtlarında bir ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın 2020 ticari kayıtlarında ise davacı yüklenicinin dava konusu işlere ilişkin 6 ve 7 nolu hak ediş taleplerinin, 6 nolu hak edişte gecikme olduğu ve 7 nolu hak edişin ise sözleşmede yer almadığı ve faturasının düzenlenerek teslim edilmediği gerekçesi ile davalı iş sahibi tarafından geçici kabul yapılmayarak kayıtlarına intikal etmemesinden kaynaklı ihtilaf bulunduğu, ayrıca davalının işlerin geciktiği iddiası ile düzenlediği 675.374,30 TL tutarında gecikme faturasından kaynaklı olarak da ihtilaf bulunduğu ve dolayısıyla tarafların ticari kayıtlarının mutabık olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı Kayıtlarında 6 ve 7 Nolu hakkedişe istinaden düzenlenen faturalar toplamı olan 748.422,18 TL ile icra takibindeki asıl alacak +KDV dahil toplamları arasındaki 19.524,06 TL farkın gelir vergisi stopajından kaynaklandığı, dolayısıyla icra takibine kaynak faturaların kayıtlar ile uyuştuğu görülmüştür.
Dosyada mübrez Büyükçekmece ..... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... D.İş sayılı dosyası ile yapılan delil tespitinde sözleşme kapsamındaki işlerin (keşif özetinde belirtilen ve sonradan ilave edilen işlerle birlikte) % 100 olarak "tamamlanmış ve çalışır vaziyette" olduklarının tespit edildiği görülmektedir.
Dosyada mübrez olan davacı tarafça dosyaya sunulan taraflar arasında tutulan 30.05.2019 tarihli tutanakta “Uygulamanın yapılabilmesi için, İşverence yer ve şartları hazır edilen alanlara ait tüm işler 30.05.2019 tarihi itibariyle ..... Mekanik tarafından tamamlanmıştır. ... Yer ve şartların işverence hazır edilmemesinden kaynaklanan eksik, ya da sonradan iş emirleriyle verilecek ek işlere konu uygulamaların yapılabilmesi için, gerekli olan yer ve şartların işverence hazırlanmasına müteakip ..... Mekanik tarafından derhal makul süresi içerisinde ikmal edilecektir” denilerek işin süresi içinde ifa edilmediğine ya da eksik bırakıldığına dair bir ibareye yer verilmemiş, tam aksine, işin tamamlandığı ek işler verilmesi durumunda da makul bir süre içinde bu işlerin ifa edileceği açıkça öngörülmüştür.
Davalı tarafından gönderilen e-mail yazışmaları incelendiğinde, davalının bir takım ek işlerin yapılmasını talep ettiği ve işlerin yapılmasına ilişkin olarak da davacıya herhangi bir süre öngörmediği görülmektedir. Nitekim davalı firma Yapı İşleri ve Teknik daire Başkanlığından ....... tarafından gönderilen 10 Ocak 2020 tarihli e-mailinde “bildiğiniz gibi bugün hidrofor ve pompalar devreye alınmıştır. Kat bazında ısıtma soğutma hatlarınızı ....... cihazlarını, IGK (Isı geri kazanım) ve klima santral-fan devreye almalarını ve test ve test işlemlerinizi 10 gün içinde bitirmesini rica ederim” ifadelerine yer vererek yaptırılan ek işlerin herhangi bir süreye tabi olmadığının teyid edildiği görülmektedir.
Tüm bu delillerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davalı tarafından “dava konusu işlerin tam ve gereği gibi yerine getirilmediği, dolayısıyla talep edilen hakkedişler nedeniyle bir ücret alacağı oluşmadığı, işlerin zamanında teslim edilmediği bu nedenle gecikme cezası ödenmesi gerektiği” yönündeki iddialarını geçerli delillerle kanıtlayamadığı, taraflar arasında 6 ve 7 nolu hakkedişlerdeki işlerin belirli bir sürede yapılmasının öngörülmediği ve dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının üstlenmiş olduğu işi tam ve gereği gibi zamanında yerine getirdiği takdir ve sonucuna varılmıştır.
Bu açıklamalar ışığında davacının altı ve yedi nolu hakkedişlerden dolayı düzenlemiş olduğu iki adet faturadan kaynaklı olarak toplam 771.554,47 TL (KDV DAHİL) fatura alacağının bulunduğu anlaşılmakla asıl alacak yönünden davalı tarafın yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir. Asıl alacağa takip tarihi öncesi işletilen faize ilişkin yapılan incelemede; davacı tarafından gönderilen ihtarname ile davalının takip öncesi temerrüte düşürüldüğü, davalının karşı ihtarname gönderdiği tarih olan 11.05.2020 tarihi mahkememizce temerrüt tarihi kabul edilmiş ve mahkememizce resen yapılan hesaplama neticesinde çıkan sonucun davacının takip talebinde talep etmiş olduğu faiz miktarından fazla olduğu anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak davalının işlemiş faize yönelik itirazının da iptaline karar vermek gerekmiştir. Bu tespitler ışığında davalının icra takibine itirazı haksız olduğundan takip miktarı üzerinden %20 oranında davacı lehine İİK nun 67/2 maddesi gereğince icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Mahkememizce davacının üstlenmiş olduğu işi tam ve gereği gibi zamanında yerine getirdiği kabul edildiğinden, sözleşmenin tasfiyesi kapsamında davacının hakkediş bedelleri üzerinden kesilen, %5 oranında toplamda 82.807,50 TL nakit teminat kesintisinin ve EURO hakkediş bedelleri üzerinden kesilen % 5 oranında toplamda 2.976,06 EURO nakit teminat kesintisine ilişkin davacının talepleri yerinde görülerek, hesaplanan bu miktarların 21/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Davacının 12/03/2019 tanzim tarihli 81.045,00 TL tutarındaki teminat senedinin hükümsüzlüğüne ilişkin talebine dair yapılan incelemede; dava konusu iş bu senedin eser sözleşmesinin teminatı olarak verildiği hususunda ihtilafın bulunmadığı, iş bu senedin teminat senedi olduğuna göre ancak eksik bırakılan iş bedeli kadar lehtar olan iş sahibinin alacaklı olacağı, ancak yukarıda belirtildiği üzere davacının üstlenmiş olduğu işi tam ve gereği gibi zamanında yerine getirdiği kabul edildiğinden, bononun teminat fonksiyonu ortadan kalkmış olduğu, dolayısıyla dava konusu iş bu senedin hükümsüzlüğünün tespitine karar verilerek davacıya iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ İLE,
1-Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
Alacak likit olduğundan ve itiraz haksız olduğundan takip miktarı üzerinden hesaplanan %20 si oranındaki 158.319,71 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-12/03/2019 tanzim tarihli 81.045,00 TL tutarlı teminat senedinin hükümsüzlüğünün tespiti ile davacıya iadesine,
3- 82.807,50 TL nakit teminat kesintisinin 21/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2.976,06 Euro nakit teminat kesintisinin 21/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek Euro cinsinden mevduata T.C. Merkez Bankasının uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 66.852,55TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 12.755,15-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 54.097,40-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harcı ve 12.755,15-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından dosyada yapılan 4.800,00-TL bilirkişi ücreti ve 160,00.-TL posta gideri, 419,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 5.380,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 125.653,07 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
10-Davacı ve davalı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/10/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır