T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/471 Esas
KARAR NO: 2022/390
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 22/07/2020
KARAR TARİHİ: 27/04/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 10/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkilinin, dava dışı ......... Tekstil San. A.Ş. ("......... Tekstil" ya da "Sigortalı")'nın taşımasını yaptığı emtiaya karşı doğabilecek rizikoları, ........... numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile teminat altına aldığı, sigortalının, Yunanistan'da yer alan dava dışı ......... firmasına ihraç ettiği 20.342,60 Kg iplik türü emtianın Kayseri'den Yunanistan'a sevkiyatının yapılmasında (1) Numaralı Davalı ......... Dış Tic. Ltd. Şti. (".........") firması ile anlaştığı, ......... firması, fiili taşımanın yapılması için (2) Numaralı Davalı ......... Uls. Nak. Ve Tic. Ltd. Şti. ('.........") adına kayıtlı ........... idaresindeki ........... plakalı aracı Sigortalı firmanın adresine yönlendirdiği ve emtianın sevk edilmek üzere 05/06/2018 tarihinde araca yüklendiği. 06/06/2018 tarihinde ........., sigortalıyı arayarak yüklemeyi yapan firmaya ve araç sürücüsü ...........'ya ulaşılamadığı bilgisini paylaştığı, bunun üzerine sigortalı firmaca ......... Polis Merkezi Amirliği'ne gidilerek şikayette bulunulduğu, ayrıca Kayseri Gümrük Müdürlüğü'nde yapılan kontrollerde aracın Gümrük Müdürlüğü'ne uğramadığı tespit edilmiş olduğu , 20.06.2018 tarihinde polis tarafından sigortalı firmaya verilen bilgide, sevk edilen malların bir kısmına Kahramanmaraş ve Gaziantep illerindeki çeşitli noktalarda ulaşıldığı bilgisi verildiği, firma yetkilisince Kahramanmaraş'a gidildiğinde iki ayrı noktada yaklaşık 8.500 kg iplik emtiası bulunduğu, daha sonra emtianın bir kısmının izine Gaziantep'te rastlanıldığının öğrenilmesi üzerine burada yapılan kontrollerde yaklaşık 1.500 kg iplik emtiası bulunduğu, sevk edilmesi planlanan 20.342,60 kg emtiadan 9.514,20 kg ağırlıktaki kısmı tekrar ele geçirildiği, kalan 10.828,40 kg' lik kısım ya bulunamamış ya da işlenmiş olarak bulunduğundan vasfını yitirmiştir olduğu, ele geçirilen malları tekrar ihraç edilebilir hale getirmek ve aynı zamanda malları ele geçirmek amacıyla sigortalı tarafından birtakım masraflar yapıldığı, yapılan incelemelerde, ele geçirilemeyen 10.828,40 kg ağırlığındaki ürünün fiyatına bu masraflar eklendiğinde toplam 86.087,81-TL tutarında zarar ortaya çıktığı, sigorta poliçesi uyarınca bu tutar Sigortalı' ya ödendiği, böylelikle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ("TTK")'nın 1472. maddesi uyarınca Sigortalısının "kanuni halefi" haline geldiği, ..........., kullanılmış iplik emtiasını araca 05.06.2018 tarihinde yükledikten sonra, emtiayı teslim etmeyerek, emniyet-i suistimal yoluyla kendi zilyetliğine geçirmiştir.” TBK'ı Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükü, zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yül niteliğindeki bu fiil aynı zamanda Türk Ticaret Kanunu'nun 879. maddesi uyarınca, taşıyan sıfatını haiz davalılar'ın kendi fiili olarak sayılacağından, davalılar meydana gelen zarardan TBK madde 49 vd. uyarınca müştereken ve müteselsilen olduğunu dava konusu taşıma işinin çıkış ve varış yerleri ve emtianın Türkiye'den Yunanistan'a taşındığı göz önüne alındığında, ilgili uyuşmazlığa CMR hükümlerinin uygulacağı buna göre; “ 1-CMR Konvansiyonu'nun 3. maddesi uyarınca;" Bu sözleşmenin uygulanması bakımından çalıştırmacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacağını, 2- CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi uyarınca; “(7) Taşımacı ü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. (3) Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahutta çalışanlarının hata ve/veya ihmallerinden dolayı sorumludur." (2) Numaralı Davalı ........., dava konusu zararın meydana geldiği ....... plakalı aracın malikidir. Dolayısıyla işleten sıfatını haizdir. Motorlu aracı işleteninin sorumluluğuna ilişkin hükümler Karayolları Trafik Kanunu ("KTK")'da düzenlenmiştir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. Maddesi şu şekildedir; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Bu durumda motorlu aracın işletilmesinin bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda işleten bu zarardan sorumlu olduğunu, ......... da bu nedenle KTK md 85 uyarınca meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, Büyükçekmece ......... İcra Müdürlüğü ......... E. Sayılı dosyasına davalılarca yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep edilmektedir.
Davalı ......... Uluslararası Nakliyat firması vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirketin adresinin Esenyurt / İstanbul olduğu halde tebligatın müvekkil şirket ile hiçbir ilgisi bulunmayan Melikgazi/ Kayseri adresine yapıldığı, 22.12.2020 tarihinde Tebligat Kanunu 35.maddeye göre gönderilen ve usule aykırı olarak yapılan bu tebligat sebebi ile müvekkil şirket hiçbir şekilde haberdar olmadığı bir dava ile karşı karşıya kaldığı ve işbu haksız davadan 31.03.2021 tarihinde haberdar oldukları, müvekkil şirket adına 03.07.2020 tarihinde katıldıkları Arabuluculuk Görüşmelerinde de davacı şirket adına toplantılara katılan Avukat .........'na ve Arabulucu Av.........'e de ısrarla bildirdikleri üzere müvekkil şirketin 05.06.2018 tarihinde gerçekleşen taşıma ile hiçbir ilgisi bulunmadığı, olayda kullanılan dorse ve çekicinin müvekkil şirkete ait olmadığı, olayda araç şoförü olarak adı geçen ........... adlı kişinin şirketin çalışanı olmadığı, müvekkil şirkete ait ........ plakaların müvekkil şirkete ait olduğu Müvekkil şirkete ait plakalar kopyalandığı ve işbu olayda ismi geçen ........... ve birlikte hareket ettiği kişilerce kullanılmış olduğu, olayla ilgili hali hazırda Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde soruşturma devam etmekte İşbu dosya celbedilirse bu olayda müvekkil şirketin mağdur olduğu ve müvekkil şirketin işbu olayda ........ nolu plakalarının müvekkil şirkete ait olmayan araçlara kopyalanmak sureti ile takılmak sureti takıldığı hususu görüleceği, ........ Plakalı müvekkil şirkete ait araç hiçbir zaman Kayseri'ye gitmemiştir. Olay tarihinde de ekte sunacağımız belgelerden de anlaşılacağı üzere Kayseri'de değildir. Olayda özellikleri bildirilen ve sahte plaka ile kullanılan aracın özellikleri ile müvekkil şirkete ait ........ plakalı aracın özellikleri karşılaştırılırsa işbu araçlar arasında benzerlik olmadığı da görülecektir......... Plakalı aracın GPS kayıtlarını da dilekçe ekinde sundukları, müvekkil şirketin ........ nolu aracının GPS kayıtları incelenirse 05,06.2018 tarihinde saat 18.00'de sigortalı çalışanımız ...,..... idaresinde İstanbul'da olduğu sahte plakalı aracı kullanan ........... adlı kişinin müvekkil şirket ile hiçbir ilgisi bulunduğu, müvekkil şirketin olayın gerçekleştiği Haziran 2018 dönemine ilişkin SGK Personel listesini de sunduklarını, olayda ismi geçen ne ......... adlı şirket, ne de ......... adlı şirket ile müvekkil şirketin hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, dava dilekçesinde müvekkil şirketi işleten olarak göstermekle davacı tarafın hata yaptığı, müvekkili şirketin, soruşturma makamlarına cezai kovuşturma sebebi ile intikal etmiş işbu olayda yer alan tarafların hiçbiri ile ticari ilişki içinde bulunmadığı müvekkili şirketin başta olay tarihi olan 05.06.2018 tarihindeki ticari kayıtları, gerekse öncesi ve sonrasına dair ticari kayıtları incelenecek olursa müvekkil şirketin işbu olayda ismi geçen ne ......... adlı ne de ......... adlı şirket ile hiçbir ticari ilişkisinin olmadığının da görüleceğini, aracı kullanan kişinin ........... olduğu, yaşananlardan sonra ifade veren ...........'un aracın plakalarının sahte olduğunu düşündüğünü belirttiğini de özellikle bildirdiklerini, müvekkil şirket plakası kopyalanmak sureti ile mağdur edildiği işbu olay sebebi ile bir de davalı durumuna düşmesi kabul edilemeyeceğini, haksız ve kötü niyetli davanın reddi gerektiğini, müvekkil şirkete karşı haksız ve kötüniyetli olarak açılmış olan ve müvekkil şirket ile hiçbir ilgisi bulunmayan işbu tazminat davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.
Büyükçekmece ........ İcra Müdürlüğü'nün ......... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ....... Sigorta Anonim Şirketi borçluların ......... Uluslararası Nakliyat Ve Ticaret Limited Şirketi, ......... Dış Ticaret Limited Şirketi ve ........... olduğu, takibe konu alacağın 99.609,49TL olduğu, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği, borçluların ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taşıma sözleşme ilişkisinden kaynaklı zayi olan emtialara ilişkin sigortalıya yapılan ödemenin davalılardan rücusu istemine ilişkin başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davacı ile dava dışı sigortalısı arasında Nakliyat Abonman Sözleşmesinin olduğunu, sigortalının ihraç ettiği ipliğin alıcısına ulaştırılması için ......... firması ile anlaştığını, bu davalının aksi taşıyıcı, diğer davalının fiili taşıyıcı olduğunu, aksi taşıyıcının fiili taşıma yapılması için sigortalısının adresine araç yönlendirmesi yaptırdığını, emtianın araca yüklendiğini, araç sürücüsüne daha sonra ulaşılamadığını, ipliklerin bir kısmının bulunduğunu, sigortalıya ödeme yapıldığını, zarardan davalıların sorumlu olduğunu, akdi ilişki tarafının sorumluluğunun CMR 3 ve 17 maddesinden, fiili taşıyıcının sorumluluğunun KTK 85 uyarınca işleten sıfatından kaynaklandığını itirazın iptalini talep ettiği,
Davalı ......... Şirketi vekilinin cevap dilekçesinden özetle; dava konusu olayda kullanılan dorse ve çekicinin davalı şirkete ait olmadığını, ........... adli kişinin şirket çalışanı olmadığını, davalıya ait plakaların kopyalandığını olayda ismi geçen ........... ile birlikte hareket eden kişilerce kullanıldığını, soruşturmanın Kayseri CBS'de devam ettiğini, araç plaklarının davalı şirkete ait olmayan araçlara kopyalanmak suretiyle takıldığını, kendilerine ait plakalı aracın GPS kayıtlarını sunduklarını, bu kayıtlarda sigortalı çalışanın idaresinde araçların İstanbul'da olduğunu, diğer davalı şirket ve davacı sigortalısı ile ticari ilişkisinin bulunmadığını, şirket yetkilisinin de soruşmadaki beyanında araç plakalarının sahte olduğunu düşündüğünü beyan ettiği, davanın reddini talep ettiği,
Diğer davalı tarafın süresinde cevap dilekçesi sunmadığı
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı sigorta şirketinin sigortalısı ......... şirketine ait ipliklerin taşınmasına ilişkin poliçe nedeni ile ipliklerin taşınması sırasında meydana gelen olaylar sebebi ile sigortalısına yaptığı ödemenin rücusu istemine ilişkin Büyükçekmece ....... İcra Müdürlüğü'nün ........ esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı ve kötüniyet tazminatı talebine ilişkin olduğu,
Dosyanın yapılan incelemesinde, davacı tarafın ödeme belgesini, eksper raporunu, nakliyat abone sözleşmesini, soruşturma dosyası, mail yazışmalarını sunduğu, arabuluculuk dava şartının gerçekleştiği, ticaret sicil kaydının celp edildiği, araç plakalarına ilişkin trafik tescil sorgusunun yapıldığını, savcılık soruşturma dosyasının, emtia nakliyat sözleşmesinin, ......... şirketine ilişkin çalışan kayıtlarının Ağır Ceza Mahkemesi dosyasının, icra dosyasının celp edildiği, dosyada delillerin toplandığı, bilirkişi .......... 'den oluşan heyetten rapor alındığı raporun denetime ve hükme elverişli olduğu, davacının sigortalısının yurtdışına yapılacak emtiasının sevki için davalı ......... şirketi ile taşıma hususunda anlaştığı, buna ilişkin mail yazışmalarının olduğu, sigortalının ürünlerinin davalı ......... şirketinin taşıma için gönderdiği araca yüklendiği, daha sonra araç şoförüne ulaşılamadığı, bunun üzerine suç duyurusunda bulunulduğu, yargılamanın Kayseri ........ Ağır Ceza Mahkemesinin ........ esas sayılı dosyasında yapıldığı, dosyada karar verildiği, iddianamede de belirtildiği üzere davalı ......... şirketinin araç plakalarının kopyalandığı, bu sahte plakalara ilişkin soruşturma dosyasında alınan emniyet kriminal uzmanlık raporu olduğu, iplik emtialarının yüklendiği aracın sürücüsünün davalı ......... şirketi çalışanı olmadığı, uyuşmazlığın KTK 85 uyarınca bizzat motorlu aracın işletilmesinden kaynaklı ortaya çıkan bir zarar olmadığı, davalıya ait araca ilişkin sunulan GPS kayıtlarında aracın İstanbul ili sınırları içerisinde olduğunun tespit edildiği, bu nedenle iş bu davalı yönünden açılan davanın reddine karar verildiği,
Diğer davalı şirket yönünden ise sigortalının bu davalı tarafından bildirilen plakalı araca ürünleri yüklemiş olduğu, taraflar arasındaki yazışma içerikleri dikkate alındığında taşıma sözleşmesi ilişkisi olduğu, ürünlerin alıcıya teslim edilmeyerek iç piyasaya satılması sonucu hasarın meydana geldiği, sigorta şirketinin ödeme yaptığı, TTK 874 ve devamı maddeleri de dikkate alınarak, ürünün yirmi gün içerisinde teslim edilmemesi nedeniyle zayi olduğunun kabul eidldiği, bu sürenin sınır dışı taşımalarda otuz gün olduğu, taşıyıcının eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçen süre içerisinde eşyanın zıyanı, hasarı ve teslimindeki gecikmeden dolayı sorumlu olduğu, taşıyıcının yardımcılarının, taşımada kullandığı kişilerin ve ara taşıyıcıların fiil ve kusurundan da sorumlu olduğu, davalı şirketi sorumluluktan kurtaracak yasal şartların oluşmadığı, bu nedenle iş bu davalının taşıyıcı sıfatıyla taşıma sırasında zayi olan emtiadan sorumlu olduğu, davalının sorumluluğunun, davacının ödediği miktar ve SDR hesaplaması da dikkate alındığında üst sınır içerisinde kaldığı, zayi olan ürüne ilişkin miktarın belirlenmesinde tekstil yönünden değerlendirilmesinin yapıldığı fatura, cmr talimatı, detaylı paketleme listesi, gümrük beyannamesi, eksper raporundaki miktarların birbirini teyit ettiği, bir kısım emtiaya ulaşıldığı ancak bu kumaşlara el konulduğu ve sovtaj çalışmasının yapılamadığı, sigorta şirketinin alacak talebinde bulunabilmesi için zararın sigorta poliçesi teminat kapsamında olması ve sigortalıya ödeme yapılmasının gerektiği, sigorta şirketinin yaptığı ödemenin poliçe kapsamında olduğu, bilirkişi heyet raporunda sigorta şirketinin talep edebileceği miktarın 83.866,69 TL olarak hesaplandığı, sigorta şirketinin ödeme tarihinden takip tarihine kadar tarafların tacir olması nedeniyle ticari faiz talebinde bulunabileceği, Mahkememizce 301 gün (26.7.2018-23.05.2019 arası) üzerinden %19,50 faiz oranı ve 83.885,69 TL üzerinden hesaplanan13.677,02 faizin, takipteki faiz miktarından daha fazla olması nedeniyle raporda hesaplanan 83.866,69 TL asıl alacak ile takip talebindeki faiz miktarı ile bağlı kalınarak aşağıdaki şekilde karar verildi.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın davalı ......... Dış Ticaret Limited Şirketi yönünden KISMEN KABULÜ ile;Davalının Büyükçekmece .......... İcra Müdürlüğünün ....... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİ ile takibin, 83.886,69 TL asıl alacak ile 13.521,68 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, devamına karar verilen alacağa takip talebinde belirtilen yıllık %19,5 oranında avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine
2-Davalı ......... Dış Ticaret Limited Şirketi itirazında haksız çıktığından ve alacak likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin KABULÜ ile 97.408,37 TL alacağın %20 si üzerinden hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalı ......... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi yönünden açılan itirazın iptali davacı ile icra inkar tazminat talebinin reddine
4-davalı ......... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi’nin kötüniyet tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine
5-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.653,96.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.203,04.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 5.450,92.-TL karar harcının davalı ......... Dış Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 54,40.-TL başvurma harcı ile 1.203,04.-TL peşin harcın davalı ......... Dış Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan toplam 2.598,90.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.541,47.-TL'sının davalı ......... Dış Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalılar tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 13.203,80.-TL vekalet ücretinin davalı ......... Dış Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
10-Davalı ......... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 13.203,80-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ......... Uluslararası Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
11-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.290,82.-TL'sının davalı ......... Dış Ticaret Limited Şirketinden alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair davacı vekilinin ve davalı taraf vekilinin yüzüne karşı davalı trekspot tarafının yokluğunda verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/04/2022
Katip ........
¸e-imzalıdır
Hakim .........
¸e-imzalıdır