T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/55 Esas
KARAR NO: 2021/314
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 13/02/2014-13/03/2014
KARAR TARİHİ: 25/03/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan 05/04/2018 tarihli dava dilekçesinde ÖZETLE;Davalı ile dava dışı ...... İnş Tic Ltd Şti arasında yapılan sözleşme kapsamında davalının soyunma dolapları imalat ve montaj işini üstlendiğini, davacının projenin ana müteahhidi konumunda olması nedeni ile iş veren sıfatını aldığını, sözleşmenin bu şekilde taraflar arasında devam ettiğini, sözleşme kapsamında davalı tarafa cari hesaba mahsuben ödemeler yapıldığını, ancak yapılan inceleme sonucu davalıya 3.499,68 TL fazla ödeme yapıldığının anlaşılması üzerine ihtarname keşide edildiğini, davalının borcu ödememesi nedeni ile icra takibine giriştiklerini, haksız olarak takibe itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptalini talep ve dava etmiş, karşı davanın ise reddini istemiştir.
CEVAP
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Sözleşme kapsamında taahhüt edilen 115 adet soyunma dolabının hazırlandığını, 109 adedinin tamamlanıp teslim edildiğini, geri kalan 6 adet dolabın ise teslim yeri gösterilmediğinden montajının yapılmadığını, sözleşme döneminde ...... İnş ..LtD Ştinin tüm alacak ve borçlarını davacı şirkete devrettiğini, davalı karşı davacı şirketin hazır bulunan 6 adet dolabın teslim alınması ve bedelinin ödenmesi konusunda ihtar çekilmesine rağmen sonuç alınamadığını, dolapların elinde kaldığını, yaptırılan tespit sonucu dolapların bedelinin KDV dahil 12.123,79 TL olarak belirlendiğini, bu bedel üzerinden fatura düzenlenerek davacıya gönderildiğini, hurda bedelinin düşüldüğünü, böylece davalı şirketin asıl davada iddia olunan 3.499,68 TL borçlu iken 8.474,11 TL alacaklı duruma geçtiğini, bu bedelin tahsili için icra takibine giriştiklerini, haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek asıl davanın reddini ve karşı davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Bakırköy ...... icra müdürlüğünün ...... esas sayılı takip dosyası, Büyükçekmece ..... icra müdürlüğünün ...... esas sayılı takip dosyası, dinlenen tanık beyanları, İstanbul Anadolu ...... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...... D.iş sayılı tespit dosyası, sunulan fatura ve deliller, mahallinde yapılan keşif, bilirkişi raporları, mahkememizin ....... Esas ve ...... Karar sayılı ilamı ve Yargıtay ....... Hukuk Dairesinin ....... esas ...... karar sayılı ve 15/03/2018 tarihli bozma ilamı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl ve karşı dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ile ilgili icra takibine itirazın iptâline ilişkindir. ( İİK 67 )
Mahkememizce iş bu davaya ilişkin olarak ....... Esas ve ...... Karar sayılı ilamı ile;".... sözleşmeye göre davalı yüklenicinin yapılacak inşaat için 115 adet soyunma, giysi dolabı yapımı işini üstlendiği, 109 adet dolabın davacıya teslim edildiği konusunda bir uyuşmazlığın bulunmadığı, teslim edilmeyen 6 dolap için davalı yükleniciye davacı tarafça yer gösterilemediğinden montajın ve teslimin yapılamadığı, bu dolapların inşaata özel imâl edildiği, başka yerde kullanımının mümkün olmadığı, dolayısıyla davalı yüklenicinin sözleşmeye göre edimini yerine getirmesine rağmen davalı iş verenin yer göstermemesi nedeni ile temerrüte düştüğü, alınan bilirkişi raporuna göre, 6 adet dolabın bedelinin 15.650,00 TL ettiği, 150,00 TL hurda değeri düşüldüğünde davalının zararının 15.500,00 TL ye karşılık geldiği, buna rağmen davalının tespit raporundaki miktarı esas alarak ve asıl davaya konu 3.499,68 TL'yi mahsup ederek Büyükçekmece ...... icra müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyası ile 8.474,11 TL üzerinden icra takibine giriştiği, asıl dava yönünden karşı davada mahsup yapılması nedeni ile bir alacağın kalmadığı, karşı dava yönünden ise takip miktarı kadar davalı-karşı davacının alacaklı olduğu gerekçesiyle asıl davanın reddine karşı davanın kabulüne...." karar verilmiş ve davacı- karşı davalı tarafından iş bu kararın temyizi üzerine, Yargıtay ..... Hukuk Dairesinin ...... esas ....... karar sayılı ve 15/03/2018 tarihli hükmün bozulmasına karar verilmiş ve mahkememizce iş bu esasa kaydının yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce yeniden yapılan yargılama neticesinde ...... Esas ve ...... Karar sayılı ilamı ile;".... davalı ile dava dışı ...... İnş. Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenip sonradan davacı tarafından devralındığı anlaşılan sözleşmede yapılacak dolapların 115 adet olarak belirlendiği, dolapların değişik tip ve fiyatlara göre bedellerinin ayrı ayrı gösterilmek suretiyle toplamının KDV hariç 375.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Bu sözleşme kapsamında olup davacı- karşı davalıya teslim edilmediği anlaşılan dolaplarında ayrı ayrı fiyatları sözleşmede gösterilmiştir. Bu durumda sözleşmede her dolap grubu için bedelin götürü olarak belirlendiğinin kabulü gerekecektir. Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin saptanması yada iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması gerekir. Bu kapsamda bozma ilamı doğrultusunda mahkememizce önceki bilirkişiden davacıya teslim edilemeyen dolapların açıklanan yönteme göre oranlama yapılmak suretiyle eksik ve kusurlarda dikkate alınarak sözleşmedeki fiyata göre bedelinin belirlenmesine ilişkin ek rapor alınmıştır. Buna göre; davacı iş sahibinin, davalı-borçludan 3.499,68 TL asıl alacaklı olduğu, karşı davacı yüklenicinin ise karşı davalıdan 15.500.-TL asıl alacaklı olabileceği, ancak kök raporda mali müşavir bilirkişi tespitleri bölümünde detaylı izah edildiği üzere, kendi ticari defter kayıtlarına göre 12.123,79 TL alacak kaydedip 150,00 TL hurda satış bedelinin de düşülmesinden sornra bakiye alacak olarak 11.973,79 TL tutarı kabul ettikleri ve davacı-karşı davalının 3.499,68 TL alacağının da mahsubu ile neticede 8.474,11 TL üzerinden icra takibi yaptıkları anlaşılmıştır. O halde netice olarak karşı davacının alacağının taleple bağlı kalınarak 11.973,79 TL olarak kabul edileceği değerlendirilmiş ve mahsuplaşma neticesinde davacı-karşı davalının alacağının bulunmaması sebebiyle asıl davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir. Karşı dava yönünden ise her ne kadar bozma ilamında teslim alınmayan dolapların iş sahibine teslimine dair karar verilmesi gerektiği bildirilmiş ise de, bunun mümkün olmadığı, dolapların hurda olarak elden çıkarıldığı ve icra takibi ile talep edilen miktardan da hurda bedelinin düşüldüğü, düşülen bu hurda bedelinin kadri maruf olduğu anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak karşı davanın kabulüne ...." dair karar verilmiş ve davacı- karşı davalı tarafından iş bu kararın temyizi üzerine, Yargıtay ....... Hukuk Dairesinin ...... esas ...... karar sayılı ve 15/03/2018 tarihli ilamı ile;" ....Somut olaya gelince; sözleşmede her dolap grubu için bedelin götürü olarak belirlendiğinin kabulü gerekecektir. Bu durumda, her dolap tipi için eksik ve kusurlu işler de ayrı ayrı değerlendirilecek şekilde ayrı götürü bedel oranlaması yapılarak sonuca gidilmesi gerekmektedir. Alınan raporda; teslim edilmeyen 3 adet Poz 01 olarak adlandırılan dolabın bir tanesinin götürü bedeli 2.259,00 TL, 2 adet Poz 2 olarak adlandırılan dolabın bir tanesinin götürü bedeli 2.454,00 TL ve 1 adet Poz 3 olarak adlandırılan dolabın götürü bedeli ise 5.707,00 TL’dir. Bu durumda, uyuşmazlık konusu iş, dolap imalatı ve montajı olduğundan, işin malzeme, yapım ve montajı da kapsadığı dikkate alınarak Poz 1 nolu dolapların her biri için 2.259,00 TL, Poz 2 nolu dolapların herbiri için 2454,00 TL, Poz 3 nolu dolap için 5.707,00 TL götürü bedelin işin %100’ünün tamamlanmış olması halinde ödeneceği ve eksik ve ayıplı kısımların (her dolap için malzeme, işçilik, montaj) o dolaptaki toplam işin yüzde kaçına karşılık geldiği ve kalan kısmın davacının sözleşme kapsamında götürü bedelden hak ettiği kısım olduğu hesaplanmalıdır. Bu yöntemle bulunacak yüzdenin inceleme yapılan dolap bedeli ile çarpılarak bulunan bedelden asıl davada talep edilen ve mahsup itirazında bulunulan bedel düşülmesi gerekmektedir.
Mahkemece yapılacak iş; HMK'nın 281/3. maddesi gereğince gerçeğin ortaya çıkması için yeniden oluşturulacak konusunda uzman teknik bilirkişi kurulu heyetinden yukarıda açıklanan şekilde, her bir dolabın eksik ve ayıpları da göz önüne alınacak şekilde götürü bedele göre fiziki oranının tespit edilerek bulunan bedelden asıl davada talep edilen ve mahsup itirazında bulunulan bedel düşülerek sonucuna göre asıl ve karşı davada sonucuna uygun karar verilmesinden ve teslim edilmeyen dolaplar elden çıkarıldığından bulunan bedelden hurda bedelinin düşülmesinden ibarettir. Eksik inceleme ve usuli kazanılmış hakka aykırı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuş kararın bozulması uygun bulunmuştur..." şeklinde mahkememiz ilamının bozulmasına karar verilmiş ve mahkememizce iş bu esasa kaydının yapılarak bozmaya uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve hazırlanan 28.12.2020 tarihli bu rapor dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınmıştır.
Buna göre; somut olayda davalı ile dava dışı ...... İnş. Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenip sonradan davacı tarafından devralındığı anlaşılan sözleşmede yapılacak dolapların 115 adet olarak belirlendiği dolapların değişik tip ve fiyatlara göre bedellerinin ayrı ayrı gösterilmek suretiyle toplamının KDV hariç 375.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Bu sözleşme kapsamında olup davacı- karşı davalıya teslim edilmediği anlaşılan dolaplarında ayrı ayrı fiyatları sözleşmede gösterilmiştir. Bu durumda sözleşmede her dolap grubu için bedelin götürü olarak belirlendiğinin kabulü gerekecektir. Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin saptanması yada iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması gerekir. Bu hesaplama yöntemi dikkate alınarak hazırlanan bilirkişi raporu uyarınca teslim edilmeyen 6 adet dolabın toplam değerinin 17.392,00 TL olduğu, bu 6 adet dolabın aksesuarlarının başka mobilyalarda kullanıldığı, montajlarının yapılmadığı ve nakliyesinin de yapılmadığı; yapılmayan bu eksik işlerin hesaba katılması neticesinde fiziki oranlama metoduna göre yapılan hesaplamada dolapların malzeme, üretim prosesleri ve işçilik bedelleri toplamının toplam bedelin %70'ine denk geldiği, eksik ve ayıplı işlerin toplamının ise toplam bedelin %30' na denk geldiği hesaplanmıştır. Yüklenici tarafından aksesuar, nakliye ve montaj bedeline katlanılmaması nedeniyle talep edilemeyeceği, bu durumda sadece malzeme, üretim prosesi ve işçilik bedeli karşılığı(%70) toplamına denk gelen 12.174,40 TL'nin talep edilebileceği, bu tutardan 150,00 TL hurda bedeli düşüldüğünde yüklenici tarafından talep edilebilecek tutarın 12.024,40 TL olduğu hesaplanmıştır. Bulunan bu bedelden asıl davada talep edilen iş sahibinin 3.499,68 TL alacağının mahsup edilmesi neticesinde davalı-karşı davacı yüklenicinin davacı-karışı davalı yükleniciden 8.524,72 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar Yargıtay bozma ilamında teslim edilemeyen 6 adet dolabın iş sahibine teslimine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiş ve mahkememizce bozma ilamına uyulmuş ise de teslim edilmeyen dolaplar elden çıkarıldığından bulunan bedelden hurda bedeli düşülmüştür.
Bu açıklamalar ışığında; yapılan kesin hesap neticesinde davacı-karşı davalı iş sahibinin alacağının bulunmadığı anlaşıldığından, asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Karşı dava yönünden ise yüklenicinin 8.524,72 TL alacaklı olduğu, bu bedelin karşı davanın konusunu teşkil eden icra takibi ile talep edilen miktardan yüksek olması nedeniyle karşı davanın kabulü ile Büyükçekmece ...... icra müdürlüğünün ...... esas sayılı takip dosyasındaki davalı borçlunun itirazının iptaline, takibin devamına karar verilmiştir. Davalı-karşı davacı her ne kadar icra-inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de; alacağın varlığı ile miktarının yargılama sonucu alınan bilirkişi raporu ile saptandığı ve iş sahibinin itirazında tamamen haksız olmadığından koşulları oluşmayan icra-inkar tazminatının reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın REDDİNE,
Şartları oluşmadığından davalı lehine istenen tazminat talebinin reddine,
2-Karşı davanın KABULÜ ile Büyükçekmece ....... icra müdürlüğünün ...... esas sayılı takip dosyasındaki davalı borçlunun itirazının iptaline, takibin devamına,
Şartları oluşmadığından davacı lehine istenen icra inkar tazminatı talebinin reddine,
Asıl dava yönünden,
3-Yaptığı masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Alınması gereken 59,30 TL harcın peşin alınan 59,80 TL harçtan mahsubu ile fazla 0,50 TL harcın karar kesinleşince yatırana iadesine,
5-Davalı lehine takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleşince yatırana iadesine,
Karşı dava yönünden,
7-Alınması gereken 578,86 TL harcın peşin alınan 102,80 TL harçtan mahsubu ile bakiye 476,06 TL harcın davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına, (ancak bozmadan evvel 476,06 TL harcın davalı karşı davacıdan tahsili için vergi dairesine 03/08/2016 tarih ve 2016/201 harç numarası ile harç tahsili yazıldığından yeniden yazılmasına yer olmadığına)
8-Davacı lehine takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücreti ile davacının yaptığı 1.407,85 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük Temyiz yasa yolu açık olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.25/03/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır