T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/58 Esas
KARAR NO: 2021/583
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/11/2018
KARAR TARİHİ: 17/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/06/2021
Mahkememize Büyükçekmece ..... Asliye Hukuk Mahkemesinin ..... Esas,...... Karar sayılı görevsizlik kararı verilerek gönderilmiş olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkil şirketle arasında Gayrimenkul Danışmanlığı Sözleşmesi bulunan davalının, bu sözleşmedeki rekabet yasağı yükümlülüğü ile diğer edim ve yükümlülüklerini ihlal eden fiil ve işlemleri nedeniyle, Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte ve davalıdan tahsiline, davalının, sözleşme gereğince ödemesi gereken aylık bedellerden ödemediği 14.08.2018 tarihli ,...... sıra nolu fatura tutarı olan 9.260,64.-TL (dokuzbinikiyüzaltmıştürklirasıaltmışdörtkuruş) alacağın ve bu alacağa ilişkin olarak ödenmesi gereken 1.852,12.- TL. (binsekizyüzelliikitürklirasıonikikuruş) cezai şartın, davalının ihtarname ile temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, Davalının, sözleşmeye ve davalı yanın temerrüde düştüğü tarihten itibaren 3095 Sayılı Kanunu’nun 4/a. maddesi gereğince işleyecek Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte ve davalıdan tahsiline, Sözleşmenin 7. maddesinin c bendine aykırılıktan dolayı 20.000,00.- USD. (yirmibin amerikandoları) cezai şart alacağının, davalı yanın temerrüde düştüğü tarihten itibaren 3095 Sayılı Kanunu’nun 4/a. maddesi gereğince işleyecek Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte ve davalıdan tahsiline,1.000,00.- TL. (bintürklirası) maddi tazminat alacağının, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 100.000,00.- TL. (yüzbintürklirası) manevi tazminatın alacağının, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, Taraflar arasındaki sözleşme gereğince; davalı yanca Ağustos ayında ödenmesi gereken bedele ait 14.08.2018 tarihli ........ sıra nolu fatura tutarı olan 9.260,64.- TL.'nın (dokuzbinikiyüzzaltmıştürklirasıaltmışdörtkuruş), davalının ihtarname ile temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
Fatura alacağı olan 9.260,64.-TL'nin %2 oranında cezai şart ödemesiolan1.852,12.-TL'nin (binsekizyüzelliikitürklirasıonikikuruş)davalının ihtarname ile temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesine ilişkin olarak bu davanın açılması zarureti doğduğunu Ayrıca; 6102 Sayılı T.T.K.’nun 56/1-c. maddesi gereğince, davalının haksız rekabet oluşturan fiil ve işlemleri sonucu ortaya çıkan maddi durumun düzeltilmesi ve tecavüzün önlenmesi için, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan afiş - branda ve buna benzer araçların ve malların imhasına, İnternet sitelerinden bu içeriklerin silinmesine/kaldırılmasına; yine 6102 Sayılı T.T.K.’nun 59. maddesi gereğince; “Gideri davalıdan alınarak hükmün Türkiye genelinde yayın yapan gazetelerden birinde ilan edilmesine” karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Huzurdaki davanın konusu, taraflar arasında imzalanan Gayrimenkul Danışmanlığı Sözleşmesinden (Bağımsız Müteahhit Sözleşmesi) kaynaklanan haksız rekabet ve rekabet yasağına ilişkin cezai şart ve tazminat talebi olup ticari niteliktedir. Davacı tarafından davalıya fatura düzenleniyor olması .sözleşme gereğidavalıjnüvekkilin vergi kaydı açmasının zorunlu tutulması bunun açık kanıtıdır.Bu nedenle görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Yine taraflar imzalamış oldukları sözleşmenin yetki başlıklı 8. Maddesinin e bendinde açıkça İstanbul Merkez Mahkeme ve icra dairelerinin yetkili olduğunu belirlemişlerdir. Bu nedenle görev ve yetki itirazımızın kabulü ile dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini talep etmiş ve esas hususunda ise müvekkil, yaklaşık 19 yıl önce sözleşmeye konu bölgede gayrimenkul danışmanlığı işine başladığını ve bu güne kadarda bu işle iştigal ettiğini , müvekkilin babası ......, ..... siteyi (şimdi mahalle olmuştur) inşa eden .... Holding bünyesinde 45 yıl çalışmış ve sitenin kuruluş aşamasında bulunarak sitedeki taşınmazların satışının sorumluluğunu üstlendiğini ve dolayısı ile bu site ve çevresinde ticari ve sosyal ilişkileri çok iyi olduğunu ve müvekkilde bu ilişkileri kullandığını ve bu durumu çok iyi bilen davacı yetkilisi ve broker ......... bu bölgede RE/MAX Türkiye temsilciliğini aldıktan sonra müvekkile birlikte çalışmayı teklif ettiğini ve böylece 17 yıl önce çalışmaya başladıklarını hatta bu dönemde davacı firma sahibi ve broker ....... müvekkili İkna etmek için "istediğin zaman ayrılıp kendi hesabına çalışabilirsin hiçbir sorun olmaz" dendiğini ancak uzun süre RAPP sistemi ile çalışan müvekkil, Maksimum sistemine geçmek isteyince müvekkile, dosyada mübrez sözleşmenin imzalanması gerektiği yoksa- sisteme dahil olamayacağı söylendiğini ve yine davacı firma sahibi ve broker .......'ün müvekkile "prosedür gereği imzalıyoruz içeriği çok önemli değil zaten 17 yıldır birlikte çalıştıklarını "Aramızda sorun olmaz" şeklinde beyanda bulunulması üzerine müvekkili sözleşmeyi imzalamak zorunda kaldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin 29/12/2019 tarih, ... Esas, .... Karar sayılı ilamı, Bölge Adliye Mahkemesi'nin 06/11/2019 tarih, .... Esas, ...... Karar sayılı ilamı, Bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, haksız rekabet yasağının ihlali sebebiyle cezai şart ile maddi ve manevi tazminat talebi ile haksız rekabete sebebiyet verdiği iddia edilen afiş ve internet sitesi ilanlarının kaldırılması ve fatura alacağının tahsili taleplerine ilişkindir.
Davacı, kendisine franchise veren Re/Max şirketi ile "Gayrimenkul Danışmanlığı Sözleşmesi"ni imzalayan davalının kendi şirketinde çalıştığını, franchise veren şirketin bu sözleşmenin haksız rekabet yasağı düzenlemelerinin ihlalinden doğacak cezai şart alacaklarını kendilerine temlik ettiğini, davalının ise sözleşme gereğince kendisine ödemesi gereken faturaları ödemediğini, sözleşmeyi kendi isteği ile feshettikten sonra sözleşmenin; davacıya ait tüm belgeleri iade edeceği, bu belgeleri 1 yıl süre ile haksız rekabete mahal verecek şekilde kullanmayacağı ve davacı şirketin faaliyet gösterdiği bölgede iki sene çalışmayacağı şartlarını içeren rekabet yasağı maddelerini ihlal ettiğini, bu nedenle sözleşme hükümleri gereğince cezai şart ödemesi gerektiğini, ayrıca, şirketin müşteri listesini ve gayrimenkul portföyünü kullanarak müşterilerle haricen iletişime geçtiğini ve hala davacı için çalışıyormuş algısı uyandırarak müşterileri yanılttığını, davacı şirketin poster ve afişlerini kaldırıp yerine kendi afişlerini astığını ve rekabet yasağına dahil edilen bölgede faaliyet gösterdiğini iddia ederek, davalıdan cezai şart, maddi, manevi tazminat, fatura alacağının tahsili ve haksız rekabet oluşturan afiş vb araçların imhası ile internetteki ilan içeriklerinin kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı cevabında; sözleşmeyi daha iyi şartlarda çalışmaya devam edebilmek için imzaladığını, davacının kendisine diğer çalışanlardan daha yüksek bir döviz kuru üzerinden fatura kestiğini, itiraz etmesine rağmen bu farkı düzeltmediğini, dolayısıyla haklı sebeple işten ayrıldığını, tüm belgeleri davacıya bıraktığını, müşterileri davacı şirketten ayrıldığı yönünde bilgilendirdiğini, müşterilerin kendisi ile çalışmayı tercih ettiklerini, herhangi bir aldatmanın söz konusu olmadığını, ayrıca müşterilerin emlaklarının davacı şirket portföyünde olmadığını, rekabet yasağı maddesinin de geçersiz olduğunu zira hiç bilmediği bir bölgede emlakçılık yapmasının mümkün olmadığını, davacının Re/Max Türkiye ile franchise sözleşmesi imzaladığını, dava ve talep yetkisinin Re/Max Türkiye’ye ait olduğunu, temliknamenin geçersiz olduğunu savunmuştur.
Uyuşmazlık, sözleşmenin feshinde tarafların kusur durumları, temliknamenin geçerli olup olmadığı, davalının davacıya ait belge ve eşyaları iade edip etmediği ve sözleşme uyarınca rekabet yasağı konulan faaliyet alanında çalışıp çalışmadığı, haksız rekabet fiillerinin söz konusu olup olmadığı ve haksız rekabet fiillerinin mevcut olması halinde cezai şart ve maddi, manevi tazminat talepleri ile davacının fatura bedeli talebinin haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Dosya; gayrimenkul danışmanlık sözleşmesi, temlikname, internet sitesi ilan sayfası görüntüleri, noter tutanağı, tanık beyanları, bilirkişi heyet raporu kapsamında incelenmiş ve aşağıdaki değerlendirmeler sonucunda hüküm kurulmuştur.
Davalı her ne kadar sözleşmeyi haklı sebeple feshettiğini iddia etmişse de, kendi soyut beyanı dışında iddiasını destekler nitelikte herhangi bir delili dosyaya sunmamış, bilirkişi raporunda da davalının iş akdini feshetmesine sebep gösterdiği faturalara itiraz etmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle mahkememizce sözleşmenin haklı sebeple feshedildiği iddiasına itibar edilmemiştir.
10.10.2018 tarihli temliknamenin incelenmesinde; temlik edenin lisans veren Re/Max Türkiye olduğu, franchise alan davacıya, "Gayrimenkul Danışmanlığı Sözleşmesi"nin “Gayrimenkul Danışmanının Hakları Ve Sorumlulukları” başlıklı 4.maddesinin 10.bendi ile “Belgelerin İadesi, Haksız Rekabet ve Ceza-i Şart” başlıklı 7.maddesinin C bendinde yer alan haksız rekabet yasağı düzenlemelerinin ihlalinden doğabilecek alacaklarını, davacıya usulüne uygun şekilde temlik ettiği, dolayısıyla davacının bu maddelerin ihlalinden doğabilecek cezai şartı davalıdan talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacı, davalının sözleşmenin “Belgelerin İadesi, Haksız Rekabet ve Ceza-i Şart” başlıklı 7.maddesinin C bendinde yer alan “a.İşbu sözleşmenin sona erdirilmesi ya da süresinin bitmesi veya haklı olarak fesih edilmesinden itibaren derhal, Gayrimenkul danışmanı gizlilik değeri olsun olmasın tüm belge ve bilgileri, ofise ya da pazarlanan mülklere ait tüm anahtarları, sözleşme, form ve ofise ait kitapçıkları, gerekli şifreleri, müşteri listelerini ve pazarladığı portföylerin detaylarını Re/Max Franchise alan’a iade edeceğini, b.Bu bilgi ve belgeleri sözleşmenin bitmesini müteakiben 1 yıl süre ile dahi doğrudan ya da dolaylı olarak, kendisi veya ikinci derece sıhri hısımları tarafından veya ortağı olduğu şirket veya adi ortaklıkta dahi kullanmayacağını veya kullandırmayacağını, bu hususta haksız rekabet kurallarına uyacağını, iltibasa mahal vermeyeceğini kabul ve taahhüt etmiştir.” düzenlemesine aykırı hareket ettiğini iddia etmişse de; davalının davacıya ait belge ve eşyaları bırakmadan iş yerini terk ettiği tespitini içeren ve davacı çalışanlarının imzaladığı tutanakta yer alan soyut beyanın, ihlalin ispatını sağlamaya yeterli olmadığı, davacı tanıklarından ...’ın; davalının davacı portföyünde olan taşınmazların anahtarlarını kopyaladığı, ...’ın; davalıyı on poşet evrakla çıkarken gördüğü, .....’ün; davalı ayrıldıktan sonra şirkete ait harita ve paftaları beraberinde götürdüğünü tespit ettikleri yönündeki beyanlarının da soyut isnattan ibaret olduğu, ayrıca ...’ın davalı tarafından işten çıkarıldığı, ...’ın davacının çalışanı olduğu, .....’ün ise davacı şirket sahibinin eşi olduğu göz önüne alınarak beyanlarının ispata muhtaç olduğu, dolayısıyla sözleşmenin 7/c maddesinin davalıca ihlal edildiği yönündeki iddianın ispat edilemediği değerlendirilmiştir.
Davacı, davalının sözleşmenin “Gayrimenkul Danışmanının Hakları Ve Sorumlulukları” başlıklı 4.maddesinin 10.bendinde yer alan “İşbu sözleşmenin geçerli olduğu süre ile işbu sözleşmenin taraflarca sona erdirilmesinden itibaren 2 yıl içerisinde gayrimenkul danışmanı, işbu sözleşme çevresinde yürüttüğü işe benzer ya da rekabet halinde Re/Max franchise alanın işi işe bir başka şekilde bağlı işi işbu sözleşmenin geçerli olduğu ilçe ve çalışılan diğer ilçelerde (Büyükçekmece-Esenyurt-Hadımköy-Arnavutköy) bölge sınırları dahilinde yapamayacaktır. “ düzenlemesine aykırı hareket ettiğini iddia etmiştir. Büyükçekmece ..... Noterliğinin 04.09.2018 tarihli ve ..... numaralı tutanağında; Büyükçekmece ilçesi ..... mahallesinin çeşitli yerlerinde ve farklı taşınmazlarda davalının “... Satılık” ibaresini içeren tanıtım afişlerinin bulunduğunun tespit edildiği, dosyada mevcut internet sayfası çıktılarında davalının Büyükçekmece sınırları içerisinde birçok taşınmaz için ilan verdiği görüldüğünden; davalının, sözleşmede yer alan ve iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra belli bir bölgede çalışmama şeklindeki rekabet yasağını ihlal ettiğinin açık olduğu değerlendirilmiştir.
Fatura alacağına ilişkin yapılan incelemede; sözleşmenin 5/b maddesine göre “Gayrimenkul danışmanı, yapacağı ödemeleri belirtilen 7 gün içerisinde ödemediği takdirde, öncelikle toplam bedelin %20 oranında bir miktarı cezai şart olarak Remax franchise alana ödeme yapacak; toplam 1 ay içinde cezai şart ile birlikte ödeme yapmadığı takdirde, işbu sözleşmedeki fesih ile ilgili hükümler saklı kalmak koşuluyla, ödenmeyen toplam tutar, o tarihteki en yüksek merkez bankasının reeskont faizi ile birlikte kendisinden tahsil edilecektir.” düzenlemesi çerçevesinde, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda; davacının, davalıdan 9.260,64-TL fatura alacağının olduğu, davalının bu faturaya ve cari hesaba itiraz etmediği, gecikme faizi hesaplamalarının da sözleşmeye uygun yapıldığı tespit edildiğinden, bu alacak talebinin gecikme faizi ile birlikte kabulüne karar verilmiştir.
Davacı, cezai şart yanında haksız rekabet sebebiyle maddi ve manevi tazminat talep etmiş olmakla; haksız rekabet yasağı ihlalinin cezai şart ödenmesi koşuluna bağlanmış olması ile TBK’nın 180.maddesi uyarınca hem cezai şarta hem de maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi mümkün olmadığından, davacının bu talebinin reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte cezai şartın ödenmesi ile davalının rekabet etmeme yasağı borcu ifa edilmiş olacağından, davacının davalının afişlerinin kaldırılması, internet sitesindeki ilanlarına erişimin engellenmesi yönündeki taleplerinin de reddi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalının sözleşmenin 4/10. Maddesinde düzenlenen rekabet yasağını ihlal ettiği ve sözleşmede belirlenen cezai şartı ödemekle yükümlü olacağı, 7/C maddesinde yer alan rekabet yasağını ihlal ettiğine dair somut delilin bulunmadığı ile bilirkişi raporuyla, davacının davalıdan 9.260,64-TL fatura alacağının bulunduğu, talep edilen gecikme cezasının sözleşmeye uygun olduğu tespit edilmiş olup; davalının tacir unvanına sahip olmayışı ile sözleşmenin imzalandığı tarihten bu yana dolar kurunda meydana gelen hızlı yükseliş birlikte değerlendirildiğinde, dolar üzerinden belirlenen cezai şartın davalının ekonomik geleceğini tehlikeye düşürebileceği değerlendirilmiş ve TBK. 182/2 maddesinin "Hakim aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir." hükmü kapsamında cezai şart miktarından ¼ oranında takdiri indirim yapılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Sözleşmenin 4/10 maddesi uyarınca takdiren 15.000,00 USD nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4a maddesi gereği USD cinsinden mevduata T.C. Merkez Bankasının uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
9.260,64 TL fatura alacağı ve 1852,12 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 11.112,76 TL'nin temerrüt tarihi olan 09.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.060,75-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 5.449,04-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 611,71 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 35,90-TL başvurma harcı ile 5.449,04-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 421,00-TL posta gideri ve 3.000,00.-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.421,00-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 923,67-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 12.334,15 TL-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 24.574,68 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
7-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/06/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır