T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/603 Esas
KARAR NO: 2022/834
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/09/2020
KARAR TARİHİ: 05/10/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 25/10/2022
BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN
ESAS NO: ...... Esas
KARAR NO: ....... Karar
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili)
DAVA TARİHİ: 26/10/2020
KARAR TARİHİ: 12/01/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 12/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkili şirket ile davalı arasında 25.01.2020 tarihinde cam şişe su dolum makinesinin kurulumu ile ilgili sözleşme yapıldığını, 8-10 hafta içinde makinenin teslim edilmesi ve saatlik 2500-3000 adet üretim kapasitesi yapılması konusunda mutabık kalındığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra dünya genelinde ekonomik ve sosyal hayatın durmasına neden olan Covit 19 salgını nedeni ile ticari hayat durmasına rağmen alınan özel izinle makinenin hazırlandığı, davalıya teslim edildiği, ancak İtalya'dan getirtilmesi gereken ve dünyada sadece Avrupa'nın ağır sanayisi olan İtalya, İspanya, Almanya gibi ülkelerde üretilebilen ve muadilinin bulunmadığı kapatma kafasının salgının İtalya'da ve Avrupa'nın genelinde hayatı durma noktasına getirmesi nedeni ile getirtilemediği, kapatma kafasının kullanılmışının dahi Türkiye'de bulunamadığı, sözleşmeye üretimi yurt dışında olan kapata kafasının temini ile ilgili üreticiden kaynaklı sorun çıkması halinde kapatma kafasının gecikmesi ve bu olmadan makinenin teslim alınmasının davalı tarafından kabul edildiği, davalının makineyi teslim aldığı, sözleşmedeki açık hükme rağmen davalının Üsküdar ....... Noterliğinin 16.07.2020 tarih, ........ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 25.01.2020 tarihli sözleşme gereğince ayıplı ve eksik ifa gerçekleştirildiği, bu nedenle zarara uğranıldığı, ayıplı ve eksik ifanın giderilmesi, zararın karşılanmasının talep edildiği, bu ihtarnameye Bakırköy ....... Noterliğinin 27.07.2020 tarih, ........ yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verildiği, makine bedelinin ödenmesi talep edildiğini beyanla, davalının Küçükçekmece ...... İcra Müdürlüğünün ...... E. Sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, borçlunun alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından süresinden sonra sunulan beyan dilekçesinde ÖZETLE; Taraflar arasındaki sözleşme gereğince davacı ......... firması 8 ila 10 hafta içerisinde makine hattını kurma taahhüdü verdiği, Sözleşme içerisinde tahmini teslim tarihi olarak 25.03.2020 tarihi öngörüldüğü, makine hattının olması gereken saatlik üretim kapasitesi 2500-3000 olarak belirlendiği, Sözleşmenin imzasının üzerinden yaklaşık 9 aylık bir süre geçmiş olmasına rağmen halen cam şişe dolum hattı tam otomatik bir şekilde çalışır vaziyete getirileme davacının sürekli olarak farklı bahaneler ileri sürerek süreci uzattığı, işi yarım bırakarak gittiği, 10.07.2020 tarihinde makine hattı ilk olarak çalıştırılabilir vaziyete getirildiği, yapılan denemelerde makine hattının otomatik bir şekilde çalıştırılabilmesinin mümkün olmadığı, denemelerin birkaç gün sürdüğü, ancak davacı şirketin makine hattını olduğu şekilde bıraktığı, bunun üzerine, davacı şirkete Üsküdar ....... Noterliği'nin 16.07.2020 Tarihli ve ........ Yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek, eser sözleşmesinde taahhüt edilen şekilde makinedeki eksikliklerin ayıpların giderilmesi için 7 (yedi) gün süre verildiği, davacı şirkete verilen bu süreye rağmen, davacı tarafından ayıpların/eksikliklerin giderilmesine yönelik hiçbir girişimde bulunulmadığı, bir de bunun üzerine, sözleşmede ödeme vadeleri belirli olan makine üretim hattının tüm bedelinin müvekkiline fatura edilmeye çalışıldığı, sözleşmede, makinenin sözleşmede belirlenen şartlarla teslimi ile kalan taksitlerin ödeneceği hususu Belirlenmiş olmasına rağmen, davacının kötü niyetli olduğu açıkça anlaşılabilecek şekilde makine bedelinin tamamını fatura ederek müvekkiline gönderdiği, bunun üzerine, süresi içerisinde tarafımızca bu faturalara itiraz edildiği, ancak davacı tarafından buna rağmen bu faturaların takibe koyulduğu, davacı aleyhine Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......... E. sayılı dosyası üzerinden ikame edildiği, ayıplı ifa sebebiyle bedelden indirim talep edildiği, müvekkil şirketin sözleşme gereğince edimlerini yerine getirdiği, davalı şirkete yapması gereken ödemeleri sözleşmede belirlenen şekilde gönderdiği beyanla, ayıplı ifa sebebiyle bedelden indirim hakkımızın ödemezlik defi olarak kabulüne, sayın mahkeme aksi kanaatte ise bedel indirim dosyamızdan hükmedilecek tutarın takas/mahsubuna, davanın reddine, davacının, ihtarnamelere ve ödemelerimize rağmen icra takibi başlatması ve huzurdaki davayı ikame etmesinde kötü niyetli olduğunun açık olması nedeniyle, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosya davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkileri ile davalı arasında cam şişe dolumu için makine hattı üretimi ve kurulumu konusunda sözleşme imzaladıklarını, davalının sözleşmeye konu cam şişe dolum hattını olması gerektiği gibi kuramadığını, ayıplı ifa nedeni ile indirim haklarını kullanmak istediklerini belirterek dava tarihi itibari ile 20.000 TL bedel indiriminin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Birleşen dosya davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; sözleşemeye konu makinenin şişe kapatma kafasının italyadan getirileceği ve gecike durumunda makine tesliminin gecikebileceğinin sözleşmede belirtildiğini, bahse konu parçanın koronavirüs salgını nedeni ile temin edilemediğini, davacının makinenin bu şekilde kurulumunu kabul ettiğini, makinede ayıp söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Küçükçekmece ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ......... Mak Makina Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi borçlunun ........ Su Lojistik Gıda İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, takibe konu alacağın 326.998,90TL olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava itirazın iptali davası olup birleşen dava, ayıp oranında bedel indirimi istemine ilişkindir.
Asıl dava dilekçesinden özetle; taraflar arasında 25.01.2020 tarihli su çalkalama ve dolum makinesi üretim ve kurulumu ile ilgili anlaşma olduğunu, kapatma kafasının İtalya'dan getirtileceği, covid 19 pandemi süreci nedeniyle kapatma kafasının muadili bulunmadığından makinenin kapatma kafası hariç davalıya teslim edildiği, davalı tarafın mevcut haliyle makineyi kabul ettiği, kapatma kafasının takılması ile makinenin taahhüt edilen üretimi yapacak şekle geldiğini, üretici firma tarafından kapatma kafası gönderildiğinde, makineye monte edileceğini, sözleşmedeki hükme rağmen davalı tarafın ayıp ve eksik ifaya ilişkin davacı tarafa ihtarname çektiği, davalının ayıplı ve eksik ifanın kabul edilmediği, makine bedelinin ödenmesine ilişkin talepte bulunduğu, makinenin 14.5.2020 tarihinde davalıya teslim edildiği, davalının ihtirazı kayıt koymadan teslim aldığı, davalı tarafın süreler geçtikten sonra ayıp ihbarında bulunduğu, davalının asıl amacının ödeme yapmayarak makineyi düşük bedelle almak olduğunu, makine bedeli olarak kararlaştırılan bedelin 123.000 TL'sinin ödendiği 326.998 TL kısmın ödenmediğini, itirazın iptalini talep ettiği,
Davalı tarafından süresinde cevap dilekçesi sunulmadığı, süresinden sonra sunulan beyan dilekçesinden özetle; teslim edilmesi gereken cam şişe su dolum hattının 10.07.2020 tarihine kadar deneme yapılacak vaziyete dahi getirilmediği, makinenin mevcut haliyle manuel müdahale olmaksızın çalışamadığı, iki işçinin sürekli olarak manuel müdahalesi neticesinde saatlik 700 şişe üretim yapabildiğini, davacının makine hattını olduğu gibi bıraktığını, davacıya 16.07.2020 tarihinde süre verilerek makine hattının tamamlanmasının talep edildiği, davacının buna karşılık vadeleri sözleşmede yazılı ödemelerin tamamını fatura ettiği, davalının 28.07.2020 tarihli ihtarname ile eserin ayıplı olduğunu belirterek ayıp nedeniyle indirim talebini kullandığını davacıya bildirdiği, davacıya toplamda 180.000 TL ödeme yapıldığını, ayıp nedeniyle bedelden indirim hakkı kullanıldığından ödemezlik definin kullanıldığının belirtildiği,
Asıl davaya konu uyuşmazlığın; taraflar arasındaki 25/01/2020 tarihli teklif uyarınca davacının edimlerini eksiksiz bir şekilde yerine getirip getirmediği, davalının teslimi kabul edip etmediği, davalı tarafça davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapıldı ise miktarı, ayıplı teslimin olup olmadığı, ayıp varsa niteliği davalının ödemezlik defii, takas mahsip defii talebi ile taraflar arasında teslime ilişkin hüküm uyarınca davalının Küçükçekmece ....... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatına yönelik olduğu
Birleşen dosya dava dilekçesinden özetle; taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalı tarafından taahhüt edilen makine kurulumunun tam ve eksiksiz bir şekilde tamamlanmamış olması nedeniyle ayıp oranında belirsiz alacak davası şeklinde bedelden indirimi istemine ilişkin olduğu, aynı zamanda dava dilekçesi ile birlikte delil tespiti de yapılmasının talep edildiği,
Davalının cevap dilekçesinden özetle; taraflar arasında 25.01.2020 tarihli su çalkalama ve dolum makinesi üretim ve kurulumuna ilişkin anlaşma olduğunu, teslim süresinin siparişin onaylanmasından itibaren 8-10 hafta olarak öngörüldüğü, covid 19 pandemisi nedeniyle kapatma kafası temin edilemeden talep edilen makinenin tesliminin yapıldığını, davacı tarafından makinenin kontrol dilerek teslim alındığını, davacının 16.07.2020 tarihli ihtarında ayıplı ve eksik ifaya ilişkin zararının karşılanmasını talep ettiği, 27.07.2020 davalı taraf ihtarnamesinde ayıplı ve eksik ifanın kabul edilmediği ve makine bedelinin ödenmesinin talep edildiği, makinenin davacıya 14.5.2020 tarihinde irsaliye ile tesli edildiği, bir kısım bedelin ödendiği davacının iki ay sonra ayıp ihbarında bulunduğu, gizli ayıp bulunması ve bu nedenle bedelden indirim talebinin dayanağının olmadığı davanı reddinin talep edildiği,
Birleşen davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki 25.01.2020 tarihli teklif uyarınca, davacı tarafın davalı taraftan makine hattının kurulumun tam ve eksiksiz şekilde tamamlanmadığı iddiası ile bedel indirimi talebine ilişkin olduğu,
Asıl dosyada itirazın iptali davasının hak düşürücü sürede açıldığı, asıl ve birleşen dosyada delillerin celp edildiği, taraflar arasında 25.01.2020 tarihli sözleşme bulunduğu, sözleşmenin ilk altı maddesinde makine bölümlerinin belirtildiği, üç numarada rotatif kapaklama gurubu İtalyan olarak belirtildiği, kapasitenin ortalama 2.500-3.000 adet/ saat olacağı, konvayör uzunluğunun 2 metre olacağı, kaplama yapılacağının belirtildiği, sözleşme bedelinin kdv dahil 450.000 TL olduğu, ödemenin, teslim tarihinin, opsiyonun, teslim yerinin, garanti süresinin belirtildiği, bu belgelerde her iki tarafın kaşe ve imzasının olduğu, bu hususta taraflar arasında ihtilafın olmadığı, tarafların ihtarnamelerini sundukları, ........ Su şirketinin belirsiz alacak davasını öncelikle belirli hale getirdiği, sonraki talep arttırım dilekçesinin ıslah dilekçesi niteliğinde olduğu,
........ Su şirketinin Çatalca Sulh Hukuk Mahkemesinin ....... değişik iş dosyasında delil tespiti talebinde bulunduğu, delil tespit dosyasında Makine Mühendisi bilirkişi .........'nın 04.09.2020 tarihi raporundan özetle; makine hattının bütün bölüm ve bileşenleri ile kurulmuş ve eksiksiz olduğu, makine hattının ; ön yıkama, toplama, çalkalama, dolum, kapaklama ve etiket bölümlerinden oluştuğu, üretim hattının tam otomatik plc kontrollü olduğu, sistem üzerinde bir çok fotoselli sensör bulunduğu, bahse konu sensörlerden bir kaç tanesinin görev yapmadığı, makinenin çalışır durumda olduğu ancak seri üretim için nihai ayarlarının elektronik ve mekanik olarak yapılmamış olduğu, tam kapasite ile gerçekleştirile testte makine ayarlarının eksik olması nedeniyle üretimin tam otomotik olarak sürdürülemediği en az iki çalışan tarafından sürekli kotrol ve müdahale altında tutulduğu, tam kapasiteden dahi düşük ortalamada da ürünlerin sıkıştığı ve üretime devam edemediği, çıkan bitmiş ürünlerin bir ksımının hatalı olduğu ve kapaklamada sorun olduğu, makinenin en düşük hızda dahi tam otomatik çalışamadığı, hat kademelerinde dış muayeneyi gerektirecek otomosyon ve fonksiyonel sorunların meydana geldiğinin tespit edildiği,
Bilirkişinin ek raporunda; su dolum ve şişeleme üretim hattında tespit edilen fonsiyonel uygunsuzlukların sistemin kurulum ve devreye alınması işlemlerinin üretici firma yetkili servisince tamamlanmamış olması sebebiyle olduğu, teknik olaak ayıptan bahsedilebilmesi için bu işlemlerin üretici firma tarafından tamamlanmasının gerektiğini, bu prosedürün tamamlanmamış olması nedeniyle sözleşme kapsamı eksik işin olduğunu, taahhüt edilen üretim kapasitesinin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığını, ortada sözleşme kapsamı serviis ve devreye alma esaslı eksik iş olduğunu, teknik servisten kaynaklı eksik işin 7.500 TL bedelli olduğunu tespit ettiği,
Birleşen dosyada Makine Mühendisi bilirkişi ........' tarafından hazırlanan 7.12.2020 tarihli rapordan özetle; su dolumu esnasında makinenin sık sık arızaya geçtiği, üretimin kesintiye uğradığı, şişelerin çalkalamaya düzensiz girdiği giriş ve çıkışlarda sensörlerin şişeleri yanlış saydığı, ters dönen ve kırılan şişelerin elle düzeltildiği, makinenin 15 dakika aralarla durduğu, iki nolu çalkalama makinesinin hiç start almadığı , çalışmadığı, ünite konveyörlerin en az 2,2,5 metre olması gerekirken bu uzunluk altında olduğu, şişelerin dolumunun konveyörlerin üstünün açık olması sebebiyle tehlikeli ve sağlıksız olduğu, şişelerin döndürülerek yıkanması gerekirken döndürülemediği, şişe yıkama konveyörlerin gizli ayıplı ve kusurlu olduğu, sensörlerin şişeleri sağlıklı algılayamadığı, birinci iç yıkama ünitesindeki sorun ve ikinci iç yıkama ünitesinin hiç çalışmaması nedeniyle tüm ünitelerin ve komple sistemin senkronize çalışmadığından üretimin imkansız ve sağlıksız olduğu, makinenin ekonomik ve seri çalıştırılamadığı, personel sayısı artırılsa dahi üretimin imkansız ve sağlıksız olduğu, makinenin ayıplı olduğu, makinenin mevcut haliyle verimsiz ve işlevsiz olduğu, tam otomotik ve kesintisiz çalışamaz durumda olduğu, sözleşmede taahüt edilen kapasiteye ulaşmasının mümkün olmadığı, mevcut haliyle makine değerinin 150.000-200.000 TL olduğunun tespit edildiği,
Mahkememizce, Makine mühendisi......... , Mali müşavir ........., Elektronik ve haberleşme mühendisi ...... ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ...... 'den alınan 03.08.2021 tarihli rapordan özetle; Makine mühendisi bilirkişi tarafında yerinde inceleme ile değerlendirme yapıldığı, makinenin 15-20 dakika aralıklar ile arıza konumuna geçtiği, konveyör uzunluklarının belirtilen 2 metre değer altında olduğu, dış yıkama ünitesinin tutukluk yaptığı, iç yıkama sensörlerinin düzgün ve verimli çalışmadığı, şişe dolum hızının dışarıdan personel takviyesi ile ancak 1.000-1.100 adet olduğu, cam şişelerin kırılmasının iş kazası riski oluşturduğu, ........ Su tarafından cam şişe makinesine sonradan yazılım programı yüklendiği, cam şişe dolum makinesinin 2. El değerinin 250.000TL olduğu, arızaların giderilebilmesi için yaklaşık 100.000TL meblağa ihtiyaç duyulduğu, elektronik ve haberleşme mühendisinin tespitlerinde delil tespit raporunda belirtilen çalkalama makinesinin çalışmadığı bu sorunun çözümü için üçüncü kişi firmadan iki adet servo motor sürücü değişimi ve çalkalama otomasyon yazılımı yaptırıldığını, üçüncü firmalara yaptırılan müdahale dolayısı ile ünitelerin birbiri ile olan entegrasyonun kopmuş olduğu, bağımsız üniteler olarak çalışabildiği, ön yıkama ünitesine şişelerin düzensiz girdiği, yıkama ünitesinin tutukluluk yaptığı, iç yıkama sensörlerinin düzgün ve verimli çalışmadığı, çalkalama ünitesinin üçüncü firma tarafından yeniden düzenlendiği ön yıkama ve sonrasındaki doldurma ünitesi ile bir entegrasyonunun olmadığı, doldurma ünitesinin çalkalama ünitesi ile entegrasyonunun olmadığı, çalkalamadan gelen şişelerin insan müdahalesi ile düzeltilip doldurmaya alındığı, sürecin yavaş ilerlediği bu şartlarda sözleşmede bahsedilen kapasiteye ulaşmasının mümkün olmadığı, kapatma ünitesinin mevcut durumda çalıştırılamadığı, bu hali ile ünitelerin birbirinden bağımsız olup verimsiz işlevsiz çalışmakta ve bazı ünitelerin ise hiç çalışmadığı, davacı ve davalı kayıtlarından davaya konu makine için yapılan ödemelerin 123.000 TL olduğu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre 50.000 TL 'nin , 25.01.2020 tarihinden nakit imzayla nakden ödeme olarak , 35.000 TL ödemenin, 19.000 TL ödemenin, 19.000 TL ödemenin çek ile ön ödemesinin yapıldığının belirtildiği, 20.000 TL'nin 20.000TL gönderilecek ödeme olarak belirtildiği, 40.000TL ödemenin makine teslim günü ödenmesinin belirtildiği, geriye kalan 250.000 TL ödemenin ise makine tesliminden sonra yapılmasının kararlaştırıldığı, garanti süresinin iki yıl olduğu, tespit yapıldığı 7.8.2020 tarihinde davaya konu makinelerin kurulumunda eksiklik bulunduğu ve sözleşmede taahhüt edilen kapasite ile çalışmalarının mümkün olmadığı, ......... makinenin edimlerini eksiksiz olarak yerine getirmediği, eserin sözleşmeye uygun olmadığı, kapatma kafası takılması halinde dahi sözleşme ile taahhüt edilen kapasiteye ulaşamayacağı, davaya konu makinenin alıcının adresinde montaj ve işletmeye alma formuna ilişkin belgelere rastlanmadığı, faturalara konu makine aksamlarının alıcı adresine sevkine dair sevk irsaliyesine de dosyada rastlanmadığı, tarafların karşılıklı olarak birbirlerine ihtar çektikleri, ........ SU şirketinin 16.7.2020 tarihli ihtarıyla eksik ifanın tamamlanması için ....... makineye 7 günlük süre verdiği, ...... Su şirketinin 22.7.2020 tarihli ihtarnamesi ile iki adet faturaya itiraz ettiği, ....... Makinanın 27.7.2020 tarihli cevabı ihtarında covid 19 pandemesi nedeniyle kapama kafasının bulunamadığını, kapatma kafası hariç makine teslimin yapıldığını, üretici firmanın kapatma kafası gönderdiğinde makineye monte edileceğini, kapatma kafası gönderilmediği müddetçe ayıp ve eksik ifanın söz konusu olmadığını, bakiye makine bedelini talep ettiği, ....... Su şirketinin 28.7.2020 tarihli cevabı ihtarnamesinde ayıplı ifa nedeniyle ödemezlik defini kullandığını, malı alıkoyarak ayıp oranında bedel hakkını kullandığını, müspet ve menfi zarar haklarının saklı olduğunu belirttiği, kök raporda makinenin ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıp olduğu, süresinde ayıp ihbarının yapıldığı, makine ikinci el değerinin 250.000 TL olduğu, ....... SU şirketinin ödemelerinin 123.000TL olduğu, ayıp giderme bedelilin 100.000 TL olduğunun belirtildiği, bilirkişi heyetinin 22.03.2022 tarihli ek raporunda Yargıtay içtihatları uyarınca bedel indiriminin 247.500, 00 TL olarak hesaplandığı,
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen "eser sözleşmesi" tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olduğu, eser sözleşmesi uyarınca iş sahibinin iş bedelini ödemekle yükümlü, yüklenici ise eseri fen ve tekniğini ve iş sahibinin amacına uygun şekilde imâl ve süresinde teslimle mükellef olduğu,
Türk Borçlar Kanunu'nun 474/I. maddesinde açık ayıplar yönünden iş sahibinin eserin tesliminden sonra eseri muayene edip ayıpları uygun bir süre içerisinde yükleniciye bildirmek yükümlülüğü getirildiği, aksi halde, yani iş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse eseri kabul etmiş sayıldığı, (TBK.nın 477/2). gizli ayıplar yönünden ise, iş sahibinin, gecikmeksizin yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, bildirmezse eseri kabul etmiş sayılacağı, (TBK. 477/3). ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığının def'i olarak ileri sürmesi gerektiği, Mahkemece resen dikkate alınamayacağı, eser sözleşmelerinde ayıp ihbarının yapıldığının her türlü delille ispatlanabileceği,
Ayıbın, imâl edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunması olduğu, şayet, imâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabileceği, bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususun def'i olarak ileri sürebileceği, Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde yapılan şeyin iş sahibinin kullanamayacağı ve hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde kusurlu veya sözleşme hükümlerine aykırı olursa iş sahibinin o şeyi kabulden kaçınabileceği ve bu hususta yüklenicinin kusuru bulunursa zarar ve ziyan da isteyebileceği, aynı maddenin II. fıkrasında ayıbın eserin reddini gerektirecek nitelikte bulunmaması halinde iş sahibinin işin kıymetinin noksanı nispetinde bedelden indirim ve eğer o işin onarımı büyük bir masrafı gerektirmez ise yükleniciyi onarmaya mecbur edebileceği hükmü getirildiği,
Borçlar kanununun 81. maddesi gereğince; karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafın edimini ifa etmeden karşı taraftan ediminin ifasını isteyemeyeceği, buna kısaca ödemezlik defii denildiği,
Somut olay incelemesinde taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi olduğu, t 25.01.2020 tarihli teklifte tarafların yükümlülüklerin belirlendiği, ödemelerin makine tesliminden önce ve sonraya ilişkin olarak miktarının belirlendiği, ......... Makine'nin kapatma kafasını temin edemeden ........ Su şirketine makineyi teslim ettiği, teklif tarihi yargılama geçen sürede dikkate alınarak kapatma kafasının halen teslim edilmediği, dosya kapsamında alınan tüm raporlardaki tespitlerin birbiriyle uyumlu olduğu, ürüne ilişkin garanti süresi içerisinde ......... Makine'nin edim ve yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediği, teslim edilen makinenin raporlarda belirtildiği şekilde düzgün çalışmasının olmadığı, ........ SU şirketi'nin ......... Makineden eksikliklerin giderilmesini talep ettiği ancak bu eksik işler ve ayıbın giderilmediği, ........ SU şirketi'ninde bu nedenle tespit raporunda çalışmadığı belirtilen Çalkalama bölümünün çalışması için 3. Kişi şirketten hizmet aldığı buna rağmen makinenin mevcut haliyle bir bütün halinde düzenli birbiriyle uyumlu çalışmasının olmadığı, makinenin gizli ayıplı olduğu, ........ Su şirketinin ayıp nedeniyle bedel indirimi hakkını kullandığı, bu miktarın ek raporda 247.500 TL olarak hesaplandığı, ancak söz konusu hesaplamanın makinenin gerçek ayıpsız sürüm değeri ile makinenin satılan bedellerinin farklı olması hallerinde uygulama kabiliyetinin olduğu, söz konusu raporda makine satım bedeli olan 450.000 TL ile makinenin rayiç değeri olan 450.000TL arasında fark olmadığından 450.000TL'den makinenin ikinci el değer miktarı olan 250.000TL'nin çıkartılması ile kalan 200.000TL'nin ayıp oranında indirilmesi gereken miktar olduğu, ek rapordaki hesaplamaya bu nedenle katılınmadığı,
........ Su şirketi tarafından yapılan ödeme miktarının 123.000 TL olduğu, fazlaya ilişkin kısmın ......... Makine tarafında kabul edilmediği, her iki taraf ticari kayıtlarında yer almadığı, ayrıca belgelendirilmesi gerektiği değerlendirilerek ispat edilemediğinin değerlendirildiği, her ne kadar teklifte bir kısım ödemelerin makinenin teslimine bağlı kılınmış bunun içinde kapatma kafasının ......... Makine tarafından teslim edilmesi gerekiyor ise de ........ Su şirketinin makineyi mevcut haliyle kabul ettiğine ilişkin ......... Makineye ihtar çektiği, seçimlik hakkını kullandığı, 250.000 TL makinenin ikinci el değerinden ihtilaf olmayan ve ispat edilen 123.000TL ödeme miktarının düşümü ile ......... Makine Şirketinin asıl davaya konu itirazın iptali davasında 127.000TL miktarı alacak olarak talep edebileceği, ........ Su şirketinin birleşen davaya konu talebinin sadece bedel indirimi olarak tespit hükmü niteliğinde 200.000 TL miktar yönünden kısmen kabul edildiği, ........ Su şirketi'nin yaptığı ödeme miktarının makinenin ikinci el değerinden düşük olması, bu miktardan daha fazla yapılan bir ödeme olmaması hususları da dikkate alınarak fazlaya ilişkin ve tahsile ilişkin taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A. Asıl dava dosyası olan Bakırköy ..... ATM ......... esas sayılı dosyası yönünden
1- Açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davalının Küçükçekmece ........ İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİ ile takibin, 127.000,00TL asıl alacak üzerinden devamına, devamına karar verilen alacağa takip talebinde belirtilen yıllık %10 oranında ticari avans faiz oranının uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine
2- alacak talebinin yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat yasal şartlaır oluşmadığından reddine,
3-davalının kötüniyet tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.675,37.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 3.949,34.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 4.726,03.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 54,40.-TL başvurma harcı ile 3.949,34.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 2.960,90.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.149,72.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan toplam 1.760,00.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.076,60.-TL'sının davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 20.050,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.999,84TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
10-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 512,56.-TL'sının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
B. Birleşen Bakırköy ..... ATM ..... esas ..... karar sayılı dosyası yönünden;
1-Davacının, ayıp nedeniyle bedel indirim talebinin kısmen kabulü ile taraflar arasındaki 25.01.2020 tarihli 450.000TL bedelli sözleşmeden, ayıp nedeniyle 200.000TL bedelin indirilmesine, davacının fazlaya ilişkin bedel indirim talebi ile bu miktarın tahsili talebinin reddine
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 13.662,00.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 341,55.-TL peşin harç ile 3.640,00.-TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik kalan 9.680,45.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40.-TL başvurma harcı ile 341,55.-TL peşin harç ile 3.640,00.-TL tamamlama harcının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 1.700,00.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.373,60.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 31.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.066,56.-TL'sının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair davacı vekilinin ve davalı taraf vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/10/2022
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim .......
¸e-imzalıdır