T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/682 Esas
KARAR NO: 2021/1162
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 06/10/2020
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 30/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan 06/10/2020 tarihli dava dilekçesinde ÖZETLE; davacının işyerinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle ......... Bankası ......... Şubesi'ne ait, 20/12/2020 tarihli, Keşidecisi ......... olan, .......... çek seri numaralı, 5.000,00 TL bedelli, ......... Bankası ....... Şubesi'ne ait, 31/12/2020 tarihli, Keşidecisi .......... olan, ....... çek seri numaralı, 8.000,00 TL bedelli, ........ Bankası ....... Şubesi'ne ait, 30/01/2021 tarihli, Keşidecisi ......... olan, ........ çek seri numaralı, 12.000,00 TL bedelli, ......... Şubesi'ne ait, 31/01/2021 tarihli, Keşidecisi ......... olan, ........ çek seri numaralı, 100.000,00 TL bedelli, ........ bank ......... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ........ olan, ......... çek seri numaralı, 5.000,00 TL bedelli, ........ bank ......... Şubesi'ni ait, 28.02.2021 tarihli, Keşidecisi ......... olan, ........ çek seri numaralı, 35.000,00 TL bedelli, ........ Bankası ......... Şubesi'ne ait, 28.02.2021 tarihli, Keşidecisi ......... olan, .......... çek seri numaralı, 17.000,00 TL bedelli, ......... Bankası .......Şubesi'ne ait, 28.02.2021 tarihli, Keşidecisi ......... olan, ........ çek seri numaralı, 44.700,00 TL bedelli, ......... bank ........ Şubesi'ne ait, 28.02.2021 tarihli, Keşidecisi ........ olan, ......... çek seri numaralı, 5.000,00 TL bedelli, ....... bank ......... Şubesi'ne ait, 28.02.2021 tarihli, Keşidecisi ......... olan, ........ çek seri numaralı, 15.000,00 TL bedelli, ........ bank ........ Şubesi'ne ait, 07.03.2021 tarihli, Keşidecisi ........ olan, ......... çek seri numaralı, 5.000,00 TL bedelli, .......... bank ......... Şubesi'ne ait, 31.03.2021 tarihli, Keşidecisi ......... olan, ........ çek seri numaralı, 35.000,00 TL bedelli, ....... bank ...... Şubesi'ne ait, 31.03.2021 tarihli, Keşidecisi ........ olan, ....... çek seri numaralı, 5.000,00 TL bedelli, ......... bank ......... Şubesi'ne ait, 31.03.2021 tarihli, Keşidecisi ........ olan, ....... çek seri numaralı, 15.000,00 TL bedelli çek, ....... bank ......... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ......... olan, ........ çek seri numaralı, 15.000,00 TL bedelli, ......... bank ........ Şubesi'ne ait, Keşidecisi ....... olan, ........ çek seri numaralı, 20.000,00 TL bedelli, ......... bank ....... Şubesi'ne ait, Keşidecisi .......... olan, ....... çek seri numaralı, 20.000,00 TL bedelli, ......... bank .......... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ........ olan, ......... çek seri numaralı, 15.000,00 TL bedelli çekler ve 31/11/2020 vade tarihli, keşidecisi ........ olan, 5.000,00 TL bedelli,31/12/2020 vade tarihli, keşidecisi ........ olan, 5.000,00 TL bedelli senetlerin çalındığı ve çekin üçüncü kişiler tarafından bankadan tahsil edilmesinin engellenmesi için belirtilen çeklerin ve senetler hakkında ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İşbu dava; kambiyo senedi (çek, bono) iptali davasıdır.
Türk Ticaret Kanununun 645–849. maddeleri arasındaki üçüncü kitapta kıymetli evrak düzenlenmiştir.
TTK nun 651–653. maddelerinde kıymetli evrakın genel olarak zayi nedeniyle iptali, TTK nun 657. maddesinde nama yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali, TTK nun 661–669. maddelerinde hamile yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir.
TTK nun 757–765. maddelerinde kambiyo senetlerinden poliçenin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir.TTK nun 778/1-ı maddesinin yaptığı atıf gereğince kambiyo senetlerinden bononun zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususu ile TTK nun 818/1-s maddesinin yaptığı atıf gereğince (TTK nun 764/2. maddesi ile 765. maddesi hükümleri hariç olmak üzere) kambiyo senetlerinden çekin zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususları düzenlenmiştir.
TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde dava konusu kambiyo senedini fiilen elinde bulunduranların şayet vadesi geçmişse birinci ilan gününden itibaren üç ay içinde şayet vadesi henüz geçmemişse vadeden itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve karar vermek için gerekli olan vadeden veya ilandan itibaren hangisi uzunsa uzun olan asgari üç aylık ibraz süresinin geçmesi mahkememizce beklenmiştir.
Davacının 18 adet müşteri çeki ile 2 adet müşteri senedine ilişkin kıymetli evrakın iptali talebinde bulunduğu, 18 adet çeke ilişkin ve 2 adet senede ilişkin gazete ilanlarının yapıldığı 3 aylık ilan sürelerinin dolduğu, ........ İplik şirketinin müdahale talebinde bulunduğu, ........'ın sunduğu dilekçesinde bonoları davacıdan aldığı ev tekstil ürünleri karşılığında verdiğini beyan ettiği, 2 adet senedin ödeme için ibraz edilmediği,
..... Bankası ........ Şubesine ait, 31/12/2020 tarihli, ....... numaralı, 8.000,00 TL bedelli çekin ........ İplik tarafından ibraz edildiği, ...... Bankası ........ Şubesine ait, 28/02/2021 tarihli, ........ numaralı, 17.000,00 TL bedelli çekin ...... AŞ tarafından ibraz edildiği,
....... Şubesine ait, 30/01/2021 tarihli, ........ numaralı, 12.000,00 TL bedelli çekin ........ İplik tarafından ibraz edildiği, ....... san. Şubesine ait, 28/02/2021 tarihli, ....... numaralı, 44.700,00 TL bedelli çekin ........ İplik tarafından ibraz edildiği,
......... Şubesine ait, 31/01/2021 tarihli, ........ numaralı, 100.000,00TL bedelli çekin ........ İplik tarafından ibraz edildiği,
....... bank ......... Şubesine ait, ........ numaralı, 31/03/2021 tarihli, 13.000 TL bedelli çekin ........ İplik tarafından ibraz edildiği,
........ bank ........ nolu çekin ........ bank'a ibraz edildiği 97 kod ile işlem görüldüğü,
........ bank ...... Şubesine ait, ........ numaralı, 28/02/2021 tarihli, 15.000TL bedelli çekin ......... Faktoring şirketi tarafından ibraz edildiği, ........ bank ........ nolu çekin takibe alındığı, mahkeme kararı sebebiyle ......... Faktoring'e ödeme yapılmadığı,
Davacı tarafın sunduğu 27.02.2021 tarihli dilekçe ile ....... Bankasına ait ........ numaralı çek ve ....... bankası ....... numaralı çek için Bakırköy ...... ATM ....... esas sayılı dosyada dava açtığını beyan ettiği, uyap sisteminden dosya evraklarının celbinde bu çekler için çek istirdatı davasının açıldığının tespit edildiği,
........'e ait ........ numaralı çek ve ........ Bankasına ait ........ numaralı çek için Bakırköy ......... ATM ........ esas sayılı dosyada istirdat davasının açıldığının beyan ettiği,
Davacı tarafın sunduğu 16.03.2021 tarihli dilekçe ile ....... 'e ait ....... numaralı çek için Bakırköy ....... ATM ........ esas sayılı dosyada istirdat davasının açıldığının beyan ettiği,
Davacı tarafın, ........ bank ...... Şubesine ait 31.03.2021 Keşide Tarihli, 20.000 TL meblağlı, ...... nolu çek , 30.04.2021 Keşide Tarihli, 20.000 TL meblağlı, ...... nolu çek için Bakırköy ......... ATM ....... esas sayılı dosyasında dava açtığı,
Davacı tarafın ........ bank ......... Şubesine ait, .......... numaralı, 28/02/2021 tarihli, 15.000TL bedelli çek için ......... Faktoring şirketine Bakırköy ........ATM ...... esas sayılı dosyasında dosyasında dava açıldığı,
Davacının , ......... bank ........ Şubesine ait 28.02.2021 35.000 TL meblağlı çek ile ....... bank ........ Şubesine ait 28.02.2021 5.000 TL meblağlı çek için ......... Faktoring şirketine Bakırköy ....... ATM ........ esasda dava açtığı,
......... Bankası ......... şubesine ait, 20/12/2020 tarihli, .......... çek numaralı, 5.000,00TL bedelli, ....... bank ........ Şubesine ait, 07/02/2021 tarihli, ......... çek numaralı, 5.000,00 TL bedelli, ...... bank ....... Şubesine ait, ....... çek seri numaralı, 5.000,00 TL bedelli, ........ bank .......... Şubesine ait, ........ çek numaralı, 5.000,00 TL bedelli, ........ bank .......... şubesine ait, .......... çek seri numaralı, 15.000,00 TL bedelli,........ bank ......... Şubesine ait, ......... çek numaralı, 35.000,00 TL bedelli çekler ile Keşidecisi ........ olan, 31/11/2020 tarihli 5.000 TL bedelli ve 31/12/2020 tarihli 5.000,00 TL bedelli senetler ibraz edilmemiş olduğu,
Davacının ....... bankası ........ çek nolu 28.02.2021 tarihli çek için ve ........ bankası ....... çek nolu 31.03.2021 tarihli çek için verilen süreye rağmen çek istirdatı davası açmadığı,
Tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde vadesi geldiğinde ödeme için ibraz edilmeyen çekler yönünden açılan davanın kabulünü gerektiği, süresi geldiğinde ibraz edilen ve çek iadesi davası açılan çekler yönünden davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği, süresinde ibraz edilmesi nedeniyle mahkemece ibraz çeki eden kişiye karşı dava açılması için verilen süreye rağmen davanın açılmaması durumunda ise davanın reddi gerektiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-......... Bankası ......... şubesine ait, 20/12/2020 tarihli, .......... çek numaralı, 5.000,00TL bedelli, ......... bank ......... Şubesine ait, 07/02/2021 tarihli, ......... çek numaralı, 5.000,00 TL bedelli, ......... bank ...... Şubesine ait, ........ çek seri numaralı, 5.000,00 TL bedelli, ........ bank ........ Şubesine ait, ........ çek numaralı, 5.000,00 TL bedelli, ........ bank ........ şubesine ait, .......... çek seri numaralı, 15.000,00 TL bedelli, ........ bank ......... Şubesine ait, ......... çek numaralı, 35.000,00 TL bedelli çekler ve Keşidecisi ........ olan, 31/11/2020 tarihli 5.000 TL bedelli ve 31/12/2020 tarihli 5.000,00 TL bedelli senetler ibraz edilmemiş olup bu çekler ve senetler yönünden açılan davanın kabulü ile iş bu kıymetli evrakların ayrı ayrı İPTALİNE,
2-31/12/2020 ......... Bankası ...... Şubesine ait, ........ çek numaralı, 8.000 TL bedelli, 31/12/2020 tarihli, .......... bank ....... Şubesine ait, ....... çek numaralı, 15.000 TL bedelli, 30/01/2021 ....... Bankası ......... şubesine ait, ........ çek numaralı, 12.000 TL bedelli, 31/01/2021 tarihli ......... şubesine ait, ........ çek numaralı, 100.000 TL bedelli, 28/02/2021 tarihli ....... bankası ........ Sanayi şubesine ait, ......... çek numaralı, 44.700 TL bedelli, ......... bank ......... Şubesine ait, ......... numaralı, 28/02/2021 tarihli, 15.000TL bedelli, ........ bank ......... Şubesine ait ......... numaralı,28/02/2021 tarihli, 35.000 TL meblağlı çek, ........ bank ........ Şubesine ait ......... numaralı 28/02/2021 tarihli, 5.000 TL bedelli çek, .......... bank ........ Şubesine ait 31.03.2021 Keşide Tarihli, 20.000 TL bedelli, ....... nolu çek , 30.04.2021 Keşide Tarihli, 20.000 TL bedelli ........ nolu çekler yönünden çek istirdatı davalarının açılmış bulunması nedeniyle kıymetli evrakın iptali istemine ilişkin KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3- ......... Bankası ...... Şubesine ait,28/02/2021 tarihli, ....... çek numaralı 17.000,00 TL bedelli çek ile ........ bank ........ Şubesine ait, 31/03/2021 tarihli, ..... çek numaralı, 15.000,00 TL bedelli çekler yönünden mahkemece verilen süre içerisinde çek iptali davası açılmadığından açılan davanın REDDİNE,
4-Karar kesinleştikten 1 ay içerisinde tazminat davası açılmadığı takdirde HMK.392(2) gereğince teminatın iadesine,
5- Alınması gereken 59,30 TL peşin harçtan dava açılırken yatırılan 54,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 4,90 TL peşin harcın davacıdan alınarak hazineye irat olarak kaydına,
6-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK.320/1 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip .......
¸e-imzalıdır
Hakim ........
¸e-imzalıdır