T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/741 Esas
KARAR NO: 2022/192
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/10/2020
KARAR TARİHİ: 07/03/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 04/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davacı şirket tarafından 18.11.2019 tarıhinde, ........ bunkası ......... Şubesine ait, açık çek olarak boş bırakılan tutar ile 15.03.2020 keşikle taritili ........ numaralı ve ......... Bankası .şubesine ait yine boş bırakılan tutar ile , 15.03.2020 keşide tarili ......... numaralı hamiline iki çekin davacı tarafından keşide edildiğini, davacı tarafın 18.11.2019 tarihinde iki adet çek yaprağını İstanbul Merter'de taaliyet gösteren ......... Tekstl isimli firmaya göndermek üzere ........ Kargo .......... Şubesine teslim edildiğini, ilgili çeklerin ......... Kargo ....... şubesine ulaşıktan sonra dağıtım aracında meydana gelen hirsizlik olayı sonucunda dağıtım aracında çalındığını, sözü edilen çeklerden 15.03.2020 keşide tarıhli ve .......... numaralı çekin kimin elinde olduğunun hala belirsiz olduğunu,15.03.2020 keşide tarihli ....... numaralı çek hakkında davalılardan ......... İplik Bakırköy ........ İcra Müdürlüğünün .......... Esas sayılı takip haşlatılması sebebi ile çek Bakırköy ......... İcra Müdürlüğü kasasında olduğunu belirterek dava konusu çeklerden dolayı müvekillerinin davalı tarafa borçlu oltnadığının tespilini talep etmişlerdir.
CEVAP
Davalı ......... İPLİK TEKS.SAN.TİC.LTD.ŞTİ. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacının söz konusu çeklerin kargo aracından çalındığını iddia etmiş olmasına rağmen savcılık şikayetinde çeklerin kargoda olduğunun ispatlanamadığını ,davacı şirketin basiretsiz ve ağır kusurlu olduğunu, davalının , dava konusu çekin meşru haklı ve iyi niyetli hamili olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca açılan menfi tespit ve çek istirdatı davasıdır.
Davacı tarafça; dava konusu yapılan 15/03/2020 keşide tarihli ........ seri nolu ve 15/03/2020 keşide tarihli ......... seri nolu hamiline yazılı çeklerin miktar kısımları boş bırakılarak kendileri tarafından keşide edildiğini, bu çek yapraklarının ......... Tekstil isimli firmaya gönderilmek üzere kargoya teslim edildiğini ve hırsızlık sonucunda çalındığını, bu çeklerden ......... seri nolu çekin davalılardan ......... İplik firması tarafından icra takibine konulduğunu, dava konusu ......... seri nolu çekin ise kayıp olduğundan bahisle bu çeklerden dolayı davalılara borçlu bulunmadığının tespitini talep ettikleri görülmüştür.
Davalı ......... İplik firması tarafından cevaben; davalının dava konusu çekin meşru ve iyiniyetli hamili olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu bulunup bulunmadığı, davalının dava konusu ........ seri nolu çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu bulunup bulunmadığı, dava konusu çeklerin davacıya iadesine karar verilip verilemeyeceği hususlarıdır.
Taraflarca dayanılan ve uyuşmazlığın uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek nitelikte bulunan tüm deliller toplanmış ve mahkememizce değerlendirilmiştir.
Böylece mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan tüm deliller muvacehesinde; Davacı tarafça dava konusu iki adet çekin kargo yolu ile müşterisine gönderildiğinin ve çeklerin kargodan çalındığının ileri sürüldüğü, ancak gerek bu konuda başlatılan ceza soruşturma dosyasında toplanan deliller ve gerekse mahkememize sunulan delillerden dava konusu çeklerin kargodan çalınanlar arasında bulunduğu hususunda kesin bir delil bulunmadığı gibi davacı tarafın basiretli tacir olma yükümlülüğüne aykırı bir şekilde kargo yolu ile çek göndermesinin kabul edilemeyeceği, davacı tarafın dava konusu çeklerde keşideci sıfatı ile imzasının bulunduğu, çekin hamiline olması nedeni ile çekten mündemiç hakkın zilyetliğin yolu ile devredileceği, TTK'nun 659.maddesi uyarınca davacı keşidecinin ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senedin metninden anlaşılan def’ilerle alacaklı her kim ise ona karşı şahsen sahip olduğu def’ileri ileri sürebileceği ve keşidecini sorumluluktan kurtulabilmesinin ancak cirantalar ve hamilin senedi iktisap ederken bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde mümkün olabileceği, bu nedenle davacı tarafça davalıların senedi iktisaplarında kötüniyetli olarak hareket ederek bilerek davacının zararına hareket ettiklerinin davacı tarafça ispatının gerektiği, dava konusu çeklerin hamiline yazılı olması nedeni ile zilyetliğin devri yolu ile devredilebileceği gibi senet arkasındaki ciro silsilesinde ciranta ve son ciranta(hamil) olarak görünen davalıların mahkememizce celp olunan vergi dairesi BS-BA formlarında aralarında ticari ilişki bulunduğunun da saptandığı, mahkememizce celp olunan ceza soruşturma dosyasında hırsızlık faillerinin tespit edilememesi nedeni ile dosyanın daimi aramaya alınmış olduğu, dolayısıyla hakkında ceza soruşturması yürütülen bir davalı yetkilisinin mevcut olmadığı, netice itibariyle davacı tarafça dava konusu 15/03/2020 keşide tarihli ......... seri nolu 40.000,00 TL bedelli çekin davalılarca kötüniyetli olarak ve çekin çalıntı olduğunu bilerek davacı zararına hareket ettiklerinin ispatlanamadığı gibi çekteki ciro silsilesinin görünürde düzgün olduğu ve çekin geçersizliği yönünde veya senet metninden anlaşılan bir defi ileri sürülmediği, çekin kambiyo senetlerinden olup illetten mücerret olarak borç doğuracağı anlaşılmakla davacının ispatlanamayan menfi tespit talebinin reddi gerektiği, davacı tarafça her ne kadar dava konusu çekin geri alınması talebinde bulunulmuş ise de aynı gerekçeler ile ve ayrıca keşideci çeki geri alma(çek istirdadı) talebinde bulunamayacağından (bu hakkın şartların varlığı durumunda yetkili hamile ait olması nedeni ile) bu talebin de reddi gerektiği, 15/03/2020 keşide tarihli .......... seri nolu çek yönünden ise davacı tarafça bu çekin de çalınan çekler arasında yer alıp kayıp olduğu ve nerede/kimin elinde bulunduğu bilinmediği bildirildiğinden davacının henüz tedavüle konulup konulmadığı ve alacak hakkına konu yapılmadığı bir çekten dolayı menfi tespit talep etmekte hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla bu çek yönünden açılan davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava konusu 15/03/2020 keşide tarihli ......... seri nolu çek yönünden davanın esastan REDDİNE
2-Dava konusu 15/03/2020 keşide tarihli ......... seri nolu çek yönünden hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden REDDİNE
3-Davacı tarafca teminatın yatırılmaması nedeni ile ihtiyati tedbir kararının uygulanmadığı anlaşılmakla davalının şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı ......... İplik Tekstil Sanayi Ticaret Ltd.Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ......... İplik Tekstil Sanayi Ticaret Ltd.Şti.'ne verilmesine,
6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı ......... iplik vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
. 07/03/2022
Katip ........
¸e-imzalıdır
Hakim .........
¸e-imzalıdır