T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/770 Esas
KARAR NO: 2021/801
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 03/11/2020
KARAR TARİHİ: 22/09/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 30.09.2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; “Dava dışı .......... Döküm ve Kalıp San. Tic. A.Ş. ve ......... Metal A.Ş.'nin davacı müvekkil şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Türkiye'den Çek Cumhuriyeti'ne gönderilmek üzere yüklemesi yapılan ......... Titreşim Önleyici Alm. Emtiası ......... Nolu navlun faturasına istinaden ........ ve .......... plakalı araç ile davalı taşıyıcının sorumluluğunda parsiyel taşıması yapıldığını, emtiaların alıcıya hasarlı teslim edilmesi sebebiyle taşıma senedi üzerine hasarlı teslime ilişkin şerh düşüldüğünü, dava dışı sigortalı tarafından davalı taşıyıcıya Kartal Noterliğinin ......... yevmiye numaralı hasar ihtarnamesi keşide edildiğini, Parsiyel taşıma sebebiyle taşıyıcının hasarın istifambalaj vb. hususlardan meydana geldiğini ileri süremeyeceğini, bu hususların taşıyanın sorumluluğunda olduğunu, davalı taşıyıcının emtiaları sağlam, eksiksiz ve hasarsız olarak temiz taşıma senedi ile teslim aldığını, temiz taşıma senedi üzerinde de davalı taşıyıcının taşıma işlemi öncesi yüke ilişkin herhangi bir çekince koymadığını, bu nedenle CMR 17 ve devamındaki hükümler dikkate alındığında eksiksiz ve hasarsız olarak teslim alınan emtialarla ilgili davalının emtialarda meydana gelen hasar nedeniyle sorumlu olması gerektiğini, emtiaların hasarlı teslim edilmesine müteakip yapılan ......... nolu ekspertiz raporunda davalı taşıyıcının sorumluluğu altında yapılan parsiyel taşıması esnasında hasarlanan emtialarda 1.5947 TL zarar tespit edildiğini, müvekkil şirket tarafından teminat kapsamında bulunan hasar bedelinin dava dışı sigortalı firmaya ödendiğini, söz konusu sebeplerle müvekkil şirketin halefiyet kapsamında hasar bedelinin rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; “Davacının sigortalısı ........ Döküm ve Kalıp San. Tic. A.Ş adına Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesi tanzim etmiş olduğunu beyan ettiğini, kanun gereği davacı tarafın sigortalısından kaynaklı halefiyet hakkını elde edebilmesi için sigortalısının zarara uğraması gerektiğini ve bunun davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, ancak mal faturası incelendiğinde davacının sigortalısının alıcı olarak ....... adına mal faturası düzenlediğini, eğer davacının sigortalısı ........ bu mal faturası neticesinde taşınan malın bedelini alıcı firmadan tahsil ettiyse yük üzerinde mülkiyet hakkı ve bu nedenle oluşan zarara katlanma yükümlülüğü bulunmadığından yük üzerinde korunacak menfaati kalmadığını, bu halde de yük ile hiçbir ilişkisi kalmayan sigortalısının halefiyet haklarına sahip olamayacağını, mal bedeli alıcı tarafından sigortalı ........'e ödenmiş ise de davacı tarafından sigortalıya ödenen miktarın sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını, taşımanın DAP teslim şeklinde yapıldığından alıcının satıcıya mal bedelini ödediğinin karine olduğunu ve bunların da mal faturası ve gümrük beyannamesinden tespit edilebildiğini, mal faturasında ........ kaydının yer aldığını, satıcının malları belirlenen varma yerine gelen taşıma aracından boşaltma işlemi yapılmaksızın alıcının tasarrufuna bırakması anında hasar ve yararın alıcıya geçtiğini,davaya konu taşımada emtianın boşaltma yeri olan Çekya'ya ulaşmasıyla emtia üzerindeki hasar ve yararın malın alıcısı ......... 'ya geçtiğini, emtiaya ilişkin hasar ve yararın alıcıya geçmesinden dolayı satıcının emtiaya ilişkin hukuki bir menfaati kalmamasına rağmen emtiaya ilişkin hasar bedelini Davacı taraftan talep ettiğini ve davacı tarafın da ilgili bedeli malın satıcısı ve göndericisi olan sigortalısı ......... Prese ödediğini,sigorta poliçesinin dosyaya ibraz edilmediğinden sigorta poliçesinin şartlarını tespit etmenin mümkün olmadığını, müvekkil şirketin taşıma ile ilgili sorumluluğunun taşıma komisyonculuğu olduğunu, davalı “müvekkilin taşıyan sıfatı olmadığını ve fiili taşımanın ....... Ltd tarafından yapıldığını,davanın zamanaşımına uğradığını, hasarın kaynağının belli olmadığını ve hasarın taşıma esnasında oluşup oluşmadığının ispatlanamadığını, her ne kadar CMR senedine hasar şerhi düşüldüğü iddia edilmiş olsa da bu belgenin dosyaya ibraz edilmediğini, ortada bir hasar varsa bu hasardan filli taşıyanın sorumlu olduğunu, taşıyana süresinde yapılmış hasar ihbarı olmadığını, CMR m 30 uyarınca hasar halinde yükün alıcıya tesliminden sonra 7 gün içinde ihbarda bulunulması aksi halde taşımacıdan tazminat talep edilemeyeceğinin düzenlendiği, sigortacının tek taraflı ve kendi talepleri doğrultusunda yaptırmış olduğu ekspertiz raporunun taşıyanı bağlamayacağını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek koşulu ile müvekkil şirketin taşıyan olsa dahi sorumluluğunun sınırlı olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Bakırköy ........ İcra dairesinin ....... icra sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklının ....... Sigorta Anonim Şirketi, borçlunun .......... Lojistik Anonim Şirketi olduğu, takibe konu alacağın 1.597,47TL olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği, takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taşıma ilişkisinden kaynaklı sigortalıya ödenen bedel nedeniyle rücuen tazmine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Davacının dava dilekçesinden özetle; dava dışı ........ Döküm ve Kalıp San. Tic. A.Ş. ve ......... Metal A.Ş.'nin davacı şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Türkiye'den Çek Cumhuriyeti'ne gönderilmek üzere yüklemesi yapılan ........ Titreşim Önleyici Alm. Emtiası ......... Nolu navlun faturasına istinaden........ ve .......... plakalı araç ile davalı taşıyıcının sorumluluğunda parsiyel taşıması yapıldığını, emtiaların alıcıya hasarlı teslim edilmesi sebebiyle taşıma senedi üzerine hasarlı teslime ilişkin şerh düşüldüğünü, dava dışı sigortalı tarafından davalı taşıyıcıya Kartal Noterliğinin ......... yevmiye numaralı hasar ihtarnamesi keşide edildiğini, Parsiyel taşıma sebebiyle taşıyıcının hasarın istifambalaj vb. hususlardan meydana geldiğini ileri süremeyeceğini, bu hususların taşıyanın sorumluluğunda olduğunu, davalı taşıyıcının emtiaları sağlam, eksiksiz ve hasarsız olarak temiz taşıma senedi ile teslim aldığını, temiz taşıma senedi üzerinde de davalı taşıyıcının taşıma işlemi öncesi yüke ilişkin herhangi bir çekince koymadığını, bu nedenle CMR 17 ve devamındaki hükümler dikkate alındığında eksiksiz ve hasarsız olarak teslim alınan emtialarla ilgili davalının emtialarda meydana gelen hasar nedeniyle sorumlu olması gerektiğini, halefiyet kapsamında hasar bedelinin rücuen tahsilini itirazın iptalini talep ettiği,
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının sigortalısı ........ Döküm ve Kalıp San. Tic. A.Ş adına Nakliyat Emtia Sigorta Sözleşmesi tanzim etmiş olduğunu beyan ettiğini, kanun gereği davacı tarafın sigortalısından kaynaklı halefiyet hakkını elde edebilmesi için sigortalısının zarara uğraması gerektiğini ve bunun davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, ancak mal faturası incelendiğinde davacının sigortalısının alıcı olarak ........ adına mal faturası düzenlediğini, sigortalı ........'in mal faturası neticesinde taşınan malın bedelini alıcı firmadan tahsil etmesi halinde yük üzerinde mülkiyet hakkı ve bu nedenle oluşan zarara katlanma yükümlülüğü bulunmadığından davacının, sigortalısının halefiyet haklarına sahip olamayacağını, mal bedeli alıcı tarafından sigortalı ............'e ödenmiş ise de davacı tarafından sigortalıya ödenen miktarın sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını, taşımanın ....... teslim şeklinde yapıldığından alıcının satıcıya mal bedelini ödediğinin karine olduğunu ve bunların da mal faturası ve gümrük beyannamesinden tespit edilebildiğini, mal faturasında ........ kaydının yer aldığını, satıcının malları belirlenen varma yerine gelen taşıma aracından boşaltma işlemi yapılmaksızın alıcının tasarrufuna bırakması anında hasar ve yararın alıcıya geçtiğini,davaya konu taşımada emtianın boşaltma yeri olan Çekya'ya ulaşmasıyla emtia üzerindeki hasar ve yararın malın alıcısı ....... 'ya geçtiğini, emtiaya ilişkin hasar ve yararın alıcıya geçmesinden dolayı satıcının emtiaya ilişkin hukuki bir menfaati kalmamasına rağmen emtiaya ilişkin hasar bedelini davacı taraftan talep ettiğini ve davacı tarafın da ilgili bedeli malın satıcısı ve göndericisi olan sigortalısı ......... Prese ödediğini,sigorta poliçesinin dosyaya ibraz edilmediğinden sigorta poliçesinin şartlarını tespit etmenin mümkün olmadığını, davalı şirketin taşıma ile ilgili sorumluluğunun taşıma komisyonculuğu olduğunu, davalı şriketin taşıyan sıfatı olmadığını ve fiili taşımanın ........ Ltd tarafından yapıldığını,davanın zamanaşımına uğradığını, hasarın kaynağının belli olmadığını ve hasarın taşıma esnasında oluşup oluşmadığının ispatlanamadığını, her ne kadar CMR senedine hasar şerhi düşüldüğü iddia edilmiş olsa da bu belgenin dosyaya ibraz edilmediğini, ortada bir hasar varsa bu hasardan filli taşıyanın sorumlu olduğunu, taşıyana süresinde yapılmış hasar ihbarı olmadığını, CMR m 30 uyarınca hasar halinde yükün alıcıya tesliminden sonra 7 gün içinde ihbarda bulunulması aksi halde taşımacıdan tazminat talep edilemeyeceğinin düzenlendiği, sigortacının tek taraflı ve kendi talepleri doğrultusunda yaptırmış olduğu ekspertiz raporunun taşıyanı bağlamayacağını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek koşulu ile davalı şirketin taşıyan olsa dahi sorumluluğunun sınırlı olduğunu beyan ederek davanın reddini talep ettiği,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;dava dışı sigortalı ile davalı arasında Türkiye ‘den Çekya ülkesine taşıma ilişkisi olup olmadığı, taşımanın parsiyel şeklinde yapılıp yapılmadığı, hasarın taşıma sırasında oluşup oluşmadığı, taşıma sırasında emtiaların hasarlı teslim edilip edilmediği, taşımadan kaynaklı hasarlanma nedeniyle davalının sorumlu olup olmadığı, hasar ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı, davacının aktif husumetinin olup olmadığı, taşımanın ........ teslim şeklinde yapılıp yapılmadığı, hasar ve yararın alıcıya geçip geçmediği, davalının taşıyan sıfatının olup olmadığı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davacının davalıya rücuen tazmin talebine bulunabileceği alacak olup olmadığı varsa alacak miktarının hesaplanmasına ilişkin olduğu,
Somut olay incelemesinde, itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü sürede açıldığı, zamanaşımı sürelerinin yasal düzenleme nedeniyle 13.03.2020-15.06.2020 tarihinde, arabuluculuk süreçlerinde duracağı, icra takibi ve dava açılması ile kesileceği, davalının zamanaşımı savunmasının sürelerin durması ve kesilmesi sebebiyle yerinde olmadığı, davacının sunduğu ödeme belgesi poliçe belgesi ile aktif husumet sıfatının bulunduğu, icra dosyasının, hasar dosyasının celp edildiği, dosyada makine mühendisi bilirkişi ile birlikte taşıma alanında uzman bilirkişiden oluşan heyetten rapor alındığı, raporun denetime ve hükme elverişli olduğu, hasarın hatalı istif sebebiyle kolilerin üzerindeki yükün ağırlığı ile ezilip patlaması sebebiyle meydana geldiği, hasara ilişkin fotoğrafların hasarı teyit ettiği, CMR senedinde hasar denetimi hususunda ihtirazı kaydın bulunduğu, CMR 30/1 gereği hasar bildirim yapıldığı, yükün parsiyel yük olması sebebiyle, istiflemenin taşıyıcının sorumluluğunda olduğu, malın teslim faturasında DAP teslim şekline göre satışın yapıldığı, CMR 17 uyarınca taşımaz süreci boyunca olacak kayıptan veya doğacak hasardan taşıyıcının sorumlu olacağı, takibe konu bedelin hasarın denetimine ilişkin yapılan masraf olduğu bu masrafında hasar masrafına dahil edilmesi gerektiği, CMR'de bu hususta açık hüküm bulunmadığından TTK 881 uyarınca, zararın saptanması için yapılması gereken zorunlu giderlerin tazminin gerektiğinin değerlendirildiği, davalının CMR senedinde ihtirazı kayıtla belirtilen zarara ilişkin düzenlenen kadri matuf olan denetim masrafından, parsiyel yük taşıyıcısı olarak sorumlu olacağı değerlendirilerek açılan davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan itirazın iptali davasının KABULÜ ile
Davalın Bakırköy ....... İcra Müdürlüğünün ......... esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİ ile takibin takipte talep edilen 1.597,47 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacak 1.597,47 TL’ye takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında temerrüt faizi uygulanmasına,
2-İİK'nun 67 maddesi gereğince icra inkar tazminatının koşulları oluştuğundan asıl alacak olan 1.597,47 TL’nin %20'si oranında hesaplanacak tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 109,13.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 54,40.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 54,73.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40.-TL başvurma harcı ve 54,40.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 1.734,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.597,47.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.096,27TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın 2021 yılı istinaf yasa yolu kesinlik sınırı olan 5.880 TL nin altında kalması nedeniyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/09/2021
Katip .......
¸e-imzalıdır
Hakim .........
¸e-imzalıdır