T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/778 Esas
KARAR NO: 2021/819
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/11/2020
KARAR TARİHİ: 27/09/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 04/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkilerine yapılan sözleşme gereği teslim edilmesi gereken malların teslim edilmediğini, bu mallara ilişkin müvekkillerince verilen ......... Bankası ......... Şubesi ......... çek numaralı,......... hesap numaralı, 105.000,00 TL bedelli, 16.11.2020 keşide tarihli ve ......... Bankası ......... Şubesi ......... çek numaralı, ......... hesap numaralı, 105.000,00 TL bedelli, 16.12.2020 keşide tarihli çeklerden müvekkilerinin borçlu olmadıklarının tespiti ile bu çeklere ilişkin ödenmemesi ve 3. şahıslara devrinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Bilirkişi tarafından düzenlenen rapor sonuç kısmında özetle ; 12/06/2020 tarihinde alıcı-....... ve satıcı-........ TEKSTİL arasın da 70 denye polyester ve 150 denye polyester termin tarihi 18/06/2020 olan ipliklerin satışı için 16/11/2020 -YKB- (çek no: .........)105.000 TL ve 16/12/2020-YKB (çek no :.........) 105.000 TL tutarlı 2 adet çeklerle yapılmış olduğu ve tarafların kaşe ve imzalarının bulundugu, davacı tarafından ,davalı - ........ Teksil hesapları 320.00 P0002 hesapta takip edildiği. iş bu dava konusu çeklerin ticari defter kayıtları 16/06/2020 ile ......... yevmiye numarası ile 210.000 TL olarak ticari defter kaydının yapılmış oldugu ,davacının İlgili hesap dönem sonu ...... BAKİYESİNİN 715.637,61 TL (alacak ) bakiyesi vermiş oldugu, .........-......... numaralı YKB çekleri 105.000 TL *2 210.000 TL lik çeklerin keşide tarihlerinin 16/11/2020 ve 16/12/2020 tarihli olarak ......... tarafından ,iş bu çeklerin ........ TEKSTİL olarak nama yazılmış oldugunun tespit edildiği, davalı-........ TEKSTİL iş bu nama yazılı çeklerin 15/06/2020 tarihin de tahsil makbuzu ile davalı ......... Tadilat firmasına verilmiş oldugu , böylece davacı- ......... ticari defterin de tespit edilen 715.637,61 TL davalı - ........ Teksil den ALACAKlı oldugu ve bu bakiyesinin; 210.000 TL sinin (çek no :.........-.........) çeklerden kaynaklandığı ve 505.637,61 TL sinin cari hesap alacak bakiyesi oldugunun tespit edildiği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, bedelsizlik nedeniyle menfi tespit/istirdat davasıdır.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve hukuki dinlenilme hakkı tanınmış, ancak davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamış ve herhangi bir delil de bildirmemiştir. Davacı tarafça bildirilen ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek nitelikte bulunan tüm deliller toplanmıştır.
Davacı tarafça, davalılardan ........ Tekstil İplik Sanayi ve Tic.Ltd.Şti. ile bir kısım tekstil ürünlerinin kendilerine temin edilerek gönderilmesi konusunda anlaştıklarını, bu sözleşme karşılığında bu davalıya dava konusu ......... Bankası ......... Şubesinin ......... çek numaralı 16/11/2020 keşide tarihli 105.000,00 TL bedelli ve aynı banka şubesine ait ......... çek numaralı 16/12/2020 keşide tarihli 105.000,00 TL bedelli olan toplam 210.000,00 TL bedelli iki adet çeki teslim ettiklerini, ancak bu davalının sözleşme gereği tekstil ürünlerini kendilerine göndermediğini ileri sürerek bu çeklerin bedelsiz kaldığından bahisle davalılara borçlu bulunmadıklarının tespitini talep ettikleri, ancak yargılama devam ederken dava konusu çeklerin davacının hesabından tahsil edildiğinden bahisle davanın istirdat davası şeklinde devamını talep ederek 210.000 TL çek bedellerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ettikleri görülmüştür.
Davacı tarafça her ne kadar yargılama sırasında sunulan 29/01/2021 tarihli dilekçe ile davaya istirdat davası olarak devam edilmesi talep edilmiş ise de; İİK'nun 72.maddesinde düzenlenen istirdat davasından söz edilebilmesi için açılmış bulunan icra takibi kapsamında bir ödeme bulunması gerektiği, davacı ödemesinin ise icra takibi olmaksızın banka hesabından yapılan ödeme olduğu dikkate alındığında davanın İİK'nun 72.maddesi uyarınca kendiliğinden istirdat davasına dönüşmeyeceği, ancak davacının 29/01/2021 tarihli dilekçesi ile çek bedelinin davalılardan tahsilini talep etmesi dikkate alınarak bu dilekçe ve talebin ıslah talebi olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve sonuç itibariyle davacı talebinin 210.000,00 TL çek bedelinin çeklerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili talebi olduğu değerlendirilerek yargılamaya bu doğrultuda devam edilmiştir.
Davacı tarafça dava dilekçesi ekinde taraflar arasındaki "Polyester İplik Satıyş Sözleşmesi" sunulmuş, sözleşmede 70 denye polyester - beyaz- 6.000 kg ve 150 denye polyester - beyaz - 7.000 kg olarak tekstil ürünlerinin davacı tarafça davalı ........ Tekstil...Ltd.Şti.'ne sipariş edildiği, ödeme şekli olarak dava konusu iki adet 105.000 TL bedelli çekin açıkça belirtildiği görülmüş, yine dava dilekçesi ekinde sunulan 51 sıra nolu tahsilat makbuzundan ise dava konusu çeklerin davalı ........ Tekstil...Ltd.Şti. tarafından tahsil amacı ile diğer davalı ......... Tadilat...Ltd.Şti.'ne verildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda mali müşavir bilirkişisi tarafından düzenlenen 03/06/2021 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu iki adet çekin davacı defterlerinde kayıtlı bulunduğu saptanmıştır.
Dava konusu çeklerin ödenip ödenmediği hususunda ilgili banka şubesine yazılan müzekkerelere verilen cevaplardan; ......... Bankası ......... Şubesinin ......... çek numaralı 16/11/2020 keşide tarihli 105.000,00 TL bedelli çekin bedelinin 16/11/2020 tarihinde ........'e ödendiği, bu çekin gönderilen arka yüz görüntüsünden çekin lehtar davalı ........ Tekstil...Ltd.Şti.tarafından ciro yolu ile diğer davalı ......... Tadilat...Ltd.Şti.'ne ciro edildiği ve son olarak ciro ile ........'e geçtiği; yine ......... çek numaralı 16/12/2020 keşide tarihli 105.000,00 TL bedelli olan toplam 210.000,00 TL bedelli çekin bedelinin 17/12/2020 tarihinde ........'e ödendiği, bu çekin gönderilen arka yüz görüntüsünden çekin lehtar davalı ........ Tekstil...Ltd.Şti.tarafından ciro yolu ile diğer davalı ......... Tadilat...Ltd.Şti.'ne ciro edildiği ve son olarak ciro ile.........'e geçtiği anlaşılmıştır.
Böylece mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan tüm deliller muvacehesinde; dava bedelsizlik nedenine dayalı avans olarak gönderilen para nedeni ile menfi tespit davası iken, davacı tarafça sunulan ve mahkememizce ıslah olarak kabul edilen dilekçe sonucunda avans olarak ödenen paranın iadesi talebine dönüşmüştür. Davacı tarafça, davalıya dava konusu çeklerin avans olarak verildiği ve fakat sözleşme konusu malların kendilerine gönderilmemesi nedeni ile bu çeklerin bedelsiz kaldığı, bu nedenle ödenen paranın iadesi gerektiği ileri sürülmüştür. Davacı taraf ile davalılardan ........ Tekstil...Ltd.Şti. Arasında sözleşme ilişkisi bulunduğu ve dava konusu çeklerin bu sözleşme karşılığı verildiği dava dilekçesine ekli sözleşme ve belgeler ile mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesinden anlaşılmış olup, davacı şirketin lehtar olan davalı şirket ile aralarındaki bu sözleşme/temel ilişkiden kaynaklanan defileri bu şirkete karşı ileri sürebileceği, bu kambiyo senedinin mücerretliği ilkesinin sözleşme tarafı olan şahıslar tarafından geçerli olmayacağı, bu doğrultuda sözleşme konusu malların davacıya teslim edildiğini ispat mükellefiyetinin davalı ........ Tekstil...Ltd.Şti'ne ait olduğu ancak bu davalının davaya cevap vermediği ve herhangi bir delil sunmadığından teslim olgusunun ispatlanamaması nedeni ile dava konusu çeklerin bu şirket yönünden bedelsiz kaldığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın davalı ........ Tekstil Ltd.Şti.yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş, Davalılardan ......... Tadilat Ltd.Şti.yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu çeklerin davalı ........ Tekstil...Ltd.Şti.tarafından ciro yolu ile bu şirkete geçtiği, davacı ile bu şirket arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi/temel ilişki bulunmayıp bu davalının davacı ile diğer davalı arasındaki sözleşme ilişkisine yabancı olduğu, davacı tarafça bu davalının TTK'nun 659/2.maddesi uyarınca senedi iktisap ederken bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olduğu hususunda bir delil de sunulamadığı, dolayısıyla gerek kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesi ve gerekse sözleşmelerin nispiliği ilkesi uyarınca davacının diğer davalı ile aralarındaki sözleşmeden kaynaklanan defi ve itirazları bu şirkete karşı ileri süremeyeceği sonuç ve kanaatine varılarak davanın bu davalı yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın davalı ........ Tekstil İplik San ve Tic Ltd Şti yönünden KABULÜ ile;
210.000 TL'nin 105.000,00 TL'lik kısmını ödeme tarihi olan 16/11/2020, geriye kalan 105.000 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 17/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ........ Tekstil İplik San ve Tic Ltd Şti den alınarak davacıya verilmesine,
2-Davanın davalı ......... Tadilat ve Tekstil İplik Dış Ticaret Ltd Şti yönünden REDDİNE;
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 14.345,10.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 3.586,28.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan harcının davalı ........ Tekstil İplik San ve Tic Ltd Şti'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40.-TL başvurma harcı ve 3.586,28.-TL peşin harcın davalı ........ Tekstil İplik San ve Tic Ltd Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 792,30.-TL yargılama giderinin davalı ........ Tekstil İplik San ve Tic Ltd Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 23.150,00.-TL vekalet ücretinin davalı ........ Tekstil İplik San ve Tic Ltd Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/09/2021
Katip ........
¸e-imzalıdır
Hakim .........
¸e-imzalıdır