T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/962 Esas
KARAR NO: 2022/368
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/12/2020
KARAR TARİHİ: 20/04/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 09/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davacı müvekkil firma yüklenici sıfatıyla ....... İnş. San. Tic. A.ş. Ve ....... Yapı. Mal. San. Tic. A.Ş. ortaklığına ait ..... Projesi .... Ada ....... inşaatında elektrik tesisatı işlerini yaptığını, yapılan işle ilgili elektrik tesisat sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme gereği yükümlülükler müvekkil firma tarafından yerine getirildiği, hakkedişler düzenlendiği, düzenlenen hakkedişlere davalı firma yetkililerince onay verilerek muhasebe kayıtlarına alındığı, ancak bu tarihe kadar kesin hakkediş nakit teminatı kesinti alacağı ile cari hesap ekstresi alacağı ödenmediğini, o davalı firmalar tarafından ödenmeyen 88.033,29 TL nakit kesinti alacağı ile 174.298,86 TL cari hesap ekstresi alacağı tahsili için Bakırköy ..... İcra Dairesi ..... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, Bakırköy .... İcra Dairesi ..... E. sayılı dosyasında yapılan itirazın iptalini, %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ....... Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkil şirket ile diğer davalı ....... İnşaat San. ve Tic. A.Ş tarafından kurulan İş Ortaklığı ile İstanbul ..... Mevkii, .... ada, ...... Parselde yürütmüş oldukları ..... Projesinin Elektrik Tesisat İşleri için davacı ....... firması ile 14.01.2017 tarihinde 1.939.000,35 TL bedel karşılığında anlaştıklarını, işbu sözleşme gereğince davacı ...... firmasınca sözleşme konusu elektrik işlerini üstlendiğini, sözleşme uyarınca davacı tarafça imzalanan hakediş raporlarına göre hakedişlerinin tamamı ödenmiş olduğunu, müvekkil şirket aleyhine ikame edilen ve cevap dilekçesinde belirtilen davalarının bekletici mesele yapılmasını, davacının haksız davasının reddini, sayın Mahkeme aksi kanaatte ise takas ve mahsup talebimizin kabulü ile davanın reddini, davacı yan aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ....... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkil şirket ile diğer davalı ....... Yapı Malz. San. Ve Tic. A.Ş. tarafından kurulan iş ortaklığı ile İstanbul ..... Mevkii, .... ada, ..... Parselde yürütmüş oldukları ..... Projesinin Elektrik Tesisat İşleri için davacı ..... firması ile 14.01.2017 tarihinde Elektrik Tesisat İşleri Sözleşmesi yapılmış ve davacı taraftan hizmet aldığını, davacı ..... firmasınca sözleşme konusu elektrik işlerin üstlenildiğini, sözleşme uyarınca davacı tarafça imzalanmış hakediş raporlarına göre hakedişlerinin ödendiğini, davacının, dava dilekçesinde söz konusu sözleşme uyarınca cari hesap ekstresi alacağı olarak 174.298,86-TL ve 88.033,29-TL tutarında nakit teminat kesintisi alacağı olduğu iddiası ile müvekkil aleyhine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. Sayılı dosyası ile haksız ve hukuka aykırı şekilde icra takibi başlatmış ise de kendilerine 22.09.2020 tarihinde sunulan borca, takibe ve tüm ferilerine ilişkin itiraz dilekçemiz ile söz konusu takip durdurulduğunu, davacı yanca itirazlarının akabinde huzurdaki hukuka ve usule aykırı davaya sebebiyet verildiğini, İşbu haksız ve kötü niyetle açılmış davanın reddi ile takibin iptaline, mahkemece aksi kanaat hasıl olması halinde hapis hakkımızın bulunduğunun tespitini sırf bu nedenle davanın reddini, esasa girilmesi halinde ise takas mahsup taleplerimiz doğrultusunda müvekkil firmanın sunmuş olduğu toplam teminat tutarı 105.390,00-TL'nin ve iş davaları nedeniyle oluşan asgari zarar 359.426,14 TL'nin takas mahsubunu ve davanın reddini, davacı yan aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, her türlü yargılama gideri ile ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Bakırköy ....... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... borçlunun ... ve ... olduğu, takibe konu alacağın 262.332,15- TL olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklı nakit teminat kesintisi alacağı ile cari hesap ekstresi alacağı istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
Davacının dava dilekçesinden özetle; davacının yüklenici firma sıfatıyla davalı iş ortaklığına ait 812 ada 1 parsel K-1 inşaatında elektrik tesisat işleri yaptığını, sözleşmedeki yükümlülüklerin yerine getirilidğini, hak edişlerin düzenlendiğini, hakedişlere davalı firma yetkililerince onay verilerek muhasebe kayıtlarına alındığını, ancak nakit teminat kesinti alacağı ile cari hesap ekstresi alacağının ödenmediğini, itirazın iptalini talep ettiği,
Davalı.... İnş. San. Tic. AŞ. Vekilinin cevap dilekçesinden özetle; .... ada ..... parselde yürütmüş oldukları ...... Projesinin Elektrik tesisat işleri için davacı ile sözleşme yapıldığını, davacıdan hizmet alındığını, davacı tarafça imzalanmış hakediş raporuna göre hakedişlerin ödendiğini, davacı tarafa hakedişlerin büyük kısmının ödenmiş olup bakiye yönün ise davacı yanın sözleşmeye aykırı eylemlerinden kaynaklanan iş davaları nedeniyle hapis hakkının kullanıldığından , davacı yanın sözleşme gereği işçilik alacaklarını ödemediğinin ortaya çıkmasından, davalıya karşı açılan ve bir kısmı karara çıkan iş davaları nedeniyle davacının bakiye teminatı isteme hakkının bulunmadığını, açılan ve karara çıkan dava miktarları dikkate alındığında teminatın tamamının mahsup edilmesine rağmen dava bedellerini karşılamadığını, sözleşmenin 14. Maddesi uyarınca işveren yüklenicinin hakedişlerine el koymaya ya da teminatı irad kaydetme yetkisine sahip olduğunu, gerek icra dosyasına yatırılan teminatlar gerekse de henüz karara çıkmamış müspet işçilik alacakları tutarı göz önünde bulundurulduğunda davalının zararının çok daha yüksek olacağını, sözleşmenin 29, 31, 35. 41. 33. Maddeleri ile TMK 950 maddesi uyarınca takas mahsup talebinin olduğunu davanın reddini talep ettiği,
Davalı ....... Yapı Malzemeleri San ve Tic AŞ'nin cevap dilekçesinden özetle; .... ada ...... parselde yürütmüş oldukları ...... Projesinin Elektrik tesisat işleri için davacı ile sözleşme yapıldığını, davacının sözleşmesel edimlerini yerine getirmeyerek çalıştırdığı işçilerin işçilik alacaklarını ödemediğini, işçiler tarafından açılan iş davalarında davalı aleyhine asıl işveren sıfatı ile hüküm tesis edildiğini, işçiler tarafından cebri icra yoluna geçildiğini, işçilik alacaklarının bloke edildiğini, davalı tarafından hapis ve mahsup hakkının kullanıldığını, davacının herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını, sözleşmenin eksiksiz yerine getirilmesi hainde teminat kesintisinin ve son hakedişin ödenmesinin kararlaştırıldığını, sözleşme 3., 29., 31., 41., 14.,5., maddesi ile TMK 950 maddesi uyarınca takas mahsup talebinin olduğunu davanın reddini talep ettiği,
Dava konusu uyuşmazlığın, taraflar arasında vadişehir projesi 812 /1 (1) parsel elektrik tesisat işleri sözleşmesi uyarınca davacı tarafın edimlerini yerine getirip getirmediği, icra takibine konu hakkedişlere hakkazanıp kazanmadığı, davalı tarafların işçi alacakları davalar nedeniyle takas ve mahsup taleplerinin yerinde olup olmadığı, davacının davalılardan alacaklı olup olmadığı varsa icra takibine konu alacak miktarının hesaplanması istemine ilişkin olduğu,
Dosyanın yapılan incelemesinde; icra dosyasının, sözleşmelerin, keşif icmallerinin, BA ve BS kayıtlarının, İş Mahkemesi dosyalarının, icra dosyalarının celp edildiği, dosyada keşif yapıldığı, delillerin toplandığı, bilirkişi elektrik mühendisi bilirkişi ...., İnşaat Yüksek Mühendisi bilirkişi ....., SMMM bilirkişi ..... ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ......'den oluşan heyetten rapor alındığı, raporun denetime ve hükme elverişli olduğu,
Taraflar arasında ...... Projesi.... parsel, ...... parsel, .... parsel ve ..... parsele ilişkin elektrik tesisat işleri sözleşmesi olduğu, bu sözleşmede işvereninin davalılar, yüklenicinin ise davacı olduğu, davalılar arasında adi ortaklık ilişkisi olduğu, sözleşme konusunun 2. Maddede, sözleşme bedelinin 3. Maddede düzenlendiği, sözleşme bedelinin tüm personel gideri de dahil olmak üzere tüm giderleri kapsadığı, sözleşme eklerinin 4. Maddede düzenlendiği Bayındırlık işleri şartnamesinin sözleşme eki olduğu, iş miktarında artma ve eksilmeler hariç ek işlerin 6. Maddede düzenlendiği, yüklenicinin hiçbir talep ve iddiada bulunmayacağının belirtildiği, yüklenicinin sorumluluğunun 14. Maddede düzenlendiği, bu maddede belirtilen sorumluluk şartlarının oluşması durumunda işverenin, yüklenicinin hakedişlerine el koymaya ya da teminatını irad kaydetme yetkisinin olduğunun belirtildiği, yüklenici personelinin 20. Maddede, vergi, sigorta ve SGK mevzuatı esaslarının 21. Maddede düzenlendiği, avans, hakedişler ve ödeme esaslarının 29. Maddede düzenlendiği, hakedişlerin ödenebilmesi için sözleşme ve ekindeki diğer hususlar saklı kalmak kaydıyla işçi ücretlerinin, SGK prim borçlarının olmadığının yüklenici tarafından belgelendirilmesinin gerektiği, kesin hesabın 31. Maddede, geçici kabulün 33. Maddede düzenlendiği, nakit teminat kesintisinin 36.maddede, işçilerin değiştirilmesinin 40. Madde, işçilerin hakları ve malzeme bedellerinin 41. Madde, işverenin görevlerinin 49. Madde, fiyat, ücret , vergiler ve resimlerdeki artışların 50. Maddede, çalışanın haklarının ve çalışma koşullarının ana sözleşmeden ayrı olarak 33. Maddede düzenlendiği, TMK 950 maddesinin hapis hakkına ilişkin olduğu,
Davacının iddiasının ..... ada .... parsel .... inşaatında elektrik tesisat işlerinden kaynaklı alacak istemine ilişkin olduğu, davalıların savunmalarının davacının çalıştırdığı işçilerin açtığı davalar nedeniyle icra takip dosyasına yatırılan teminatlar ve henüz karara çıkmayan dosyalara ilişkin davalıların zararı olması bu nedenle sözleşme ve TMK uyarınca hapis ve takas mahsup hakkının kullanıldığına ilişkin olduğu,
Dosya kapsamında davacı tarafın edimlerini eksik yada ayıplı ifasına ilişkin ifa edilmesine ilişkin savunma olmadığı, hak edişlerin imzalandığı, ödemelerin bir kısmının yapıldığı, hakediş tutanağına ilişkin ihtirazı kaydın olmadığı, ticari kayıtlarda uyuşmazlık olmadığı, dolayısı ile sözleşme kapsamında işlerin davacı tarafça yapıldığının değerlendirildiği, basit yargılama usulünde dava ve cevap dilekçelerinin verilmesi ile iddia ve savunma yasaklarının başlayacağı, ancak karşı tarafın muvafakati ve ıslah yoluyla iddia ve savunmaların genişletilebileceği, her ne kadar heyet raporunda elektrik mühendisi bilirkişi tarafından eksik yapılan işler olduğu belirtilmiş ise de savunma olarak ileri sürülmeyen ayıp/eksik işe ilişkin miktarın davacının alacağından düşülmediği,
Tarafların 2016-2017-2018-2019 yılları itibariyle hesap mutabakatsızlığının bulunmadığı, davacı tarafın cari hesap nedeniyle 174.298,86 TL, nakit teminat hesabından kaynaklı olarak 88.033,29 TL alacağının bulunduğu, bununla birlikte dosya kapsamına celp edilen İş Mahkemesi dosyalarındaki dava açan davacıların iş bu dosya davacısının işçileri olduğu, kod 29'a göre işten çıkışlarının yapıldığı, iş bu dosya davalılarına karşı asıl işveren sıfatıyla dava açıldığı, davacının ihbar olunan olarak yer aldığı, yargılama sonucunda iş sözleşmelerinin haklı neden olmadan sona erdirildiği kabul edilerek işçi alacakların hükmedildiği, bu davalar sonucu verilen kararların büyük kısmının icra takibine konu edildiği, bilirkişi raporunda İş Mahkemesi kararlarında hükmedilen alacaklar ile icra dosyalarına yatan teminat toplam miktarının 313.250 ,06 TL olarak hesaplandığı, hesaplanan miktarın davaların tamamına ilişkin icra takiplerinin yapılması ile birlikte artacağı, davacının talep miktarının bu miktardan daha az olduğu,
Emsal İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/300
KARAR NO: 2019/1220 ilamında;
"İncelenen tüm bu belgeler ışığında, taraflar arasında yapılan işlerle ilgili hakediş tutarları açısından bir ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf, davacının hakediş bedelinin, davacı işçileri tarafından taraflar aleyhinde kıdem ve ihbar tazminatlarının tahsili nedeniyle İş Mahkemelerinde açılan davalar nedeniyle davalı tarafça ödenmemesinin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davaya konu sözleşme ve ekleri kapsamında, yüklenicinin çalıştırdığı tüm personelin ücret ve ücret sayılan her türlü ödemelerinden yüklenicinin sorumlu olacağı ve yüklenici tarafından tüm personelin bir önceki aya ilişkin ücretlerinin düzenli olarak ödendiği yani çalıştırdığı işçilere yönelik mali yükümlülüğünün de bulunmaması gerektirdiğinin kararlaştırıldığı anlaşılmasına, davada talep edilen iş bedelinin ödenmeyen bakiye kısmına ilişkin olduğunun tespit edilmesine yine dosyadaki bilgi ve belgelerden dava konusu sözleşmeye ilişkin davacı işçileri tarafından iş mahkemelerinde açılan alacak davalarının bulunduğunun sabit olmasına göre yerel mahkeme tarafından dava konusu işlerle ilgili olarak işçi alacakları yönünden davacı ve davalının birlikte sorumluluklarının devam ettiği, sözleşmenin 16.1.18. maddesi kapsamında yüklenicinin çalıştırdığı tüm personelin ücretlerini ödemekle yükümlü olduğu, ödeme yapılmaması halinde sözleşmenin feshedilebileceği gibi hakedişinden kesinti yapılabileceği hükme bağlandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi isabetli olduğundan davacı vekilinin istinaf talebinin reddine," karar verildiği,
Tüm dosya kapsamının yapılan incelemesi sonucunda, icra takibine konu alacak miktarına ilişkin tarafların ticari kayıtları incelenmesi sonucunda davacının alacağı olarak bulunduğuna ilişkin miktarda uyuşmazlık olmadığı, ancak işçi ücret ödemelerinin davacı tarafından tam olarak gerçekleştirilmediği, bu nedenle davalı şirketlerin de işçi ücretleriyle ilgili risk altında bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşme maddeleri uyarınca işçilik alacaklarının sözleşme bedeline dahil olup ödenmesinin alt yüklenici olan davacının sorumluluğunda olduğu, davalıların yüklenicinin sorumluluklarını yerine getirmemesi durumunda hak edişlerine el koyabileceği yine hakediş ödemesi yapılabilmesi için işçi ücretlerinin ve SGK borçlarının bulunmadığını ispat külfetinin davacıya ait olduğu, teminat mektuplarının da davalıların bu riskleri için verildiği,
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. Maddesi gereğince davalıların asıl işveren olarak, davacının alt işveren olarak müştereken ve müteselsilen işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, bunun işçiyi koruma amaçlı olduğu, taraflar arasındaki rücu ilişkisinde sözleşme ile bu durumun aksinin kararlaştırıldığı, işçilik alacaklarının ödenmesi durumunda bu alacakların TBK 168 ve taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalıdan talep edilebileceği,
6098 sayılı TBK.nun Madde 139'a göre;" İki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise her biri alacağını borcuyla takas edebilir.Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir.Zamanaşımına uğramış bir alacağın takası, ancak takas edilebileceği anda henüz zamanaşımına uğramamış olması koşuluyla ileri sürülebilir." Takas mahsup talebinin defi olarak süresi içinde ileri sürülmedikçe mahkemece resen gözetilemeyeceği, takas mahsup defisinin dinlenebilmesi için definin ileri sürüldüğü anda davalının muaccel bir alacağının bulunması gerektiği,
Davalıların hapis hakkı ile takas mahsup talebinde bulundukları, işçilik alacaklarına ilişkin açılan davalarda ve buna mukabil yapılan icra takibindeki davalılardan talep edilen alacak miktarının, davacının davaya konu icra takibinde talep ettiği alacak miktarından daha fazla olduğu hapis hakkında ilişkin şartlar ile takas ve mahsuba ilişkin şartların oluştuğu, İş mahkemelerinin kararlarının kesinleşmesinin beklenmesine gerek olmadığı, usul ekonomisi ve yargılamada hedef süre de dikkate alınarak aşağıdaki şekilde karar verildi.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan itirazın iptali davası ile icra inkar tazminat talebinin reddine
2- Davalılarının kötüniyet tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 3.168,32.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 3.087,62.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar kendilerine vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 26.813,25.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır