T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/989 Esas
KARAR NO: 2022/910
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 20/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE; Davalı şirket yetkilileri ile şirket temsilcisi olduğunu iddia eden ... isimli şahıs arasında yapılan müzakereler sonucu müvekkili şirket ile davalı .... A.Ş.nin aralarında 'Ayakkabı Fabrika İnş. Temel ve Yalıtım' işi için sözleşildiği; bu sözleşmeye istinaden davalı şirket tarafından 24.07.2020 tarihli... numaralı ve 06.08.2020 tarihli .... numaralı faturalar kesildiğini, müvekkil şirket ile davalı şirket arasında kurulan ticari ilişkinin, müvekkile kesilen fatura karşılığı ve devamında yapılacak işlerin toplam tutarı için müvekkil şirket tarafından davalı ....... A.Ş.'ye toplam tutarı 1.735.000,00 TL olan 6 adet çek keşide edildiği; bunun yanı sıra müvekkili tarafından davalı şirkete 21.07.2020 tarihinde 280.000,00 TL nakit ödeme yapıldığını, davanın kabulünü, işbu 6 çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini ve çeklerin iptalini, müvekkili şirketin, davalı şirkete yapmış olduğu toplam 280.000,00 TL nakit ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalıdan alınıp müvekkile ödenmesini, dava devam ederken, çeklerin herhangi bir şekilde ödenmesi halinde ise ödenen çek bedelleri açısından işbu davanın istirdat davası olarak devamını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacının açmış olduğu dava yetkili yerde açılmadığından yetki itirazında bulunduğunu, taraflar arasında bir inşaat ilişkisi değil taşınmaz satış ilişkisi olduğunu, davacının ödemeyi nakit tamamlayamaması üzerine satış bedeli çekler ile gerçekleştirildiğini, davacı müvekkilinin güvenini kötüye kullanarak keşide etmiş olduğu çekleri ödemediğini, esas açısından da davanın reddini talep ettiklerini, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Beşiktaş ...Noterliği'nin 18/11/2020 tarih ve .... yevmiye sayılı ihtarnamesi, davalı şirketin İTSM kayıtları, Esenyurt ve Ümraniye Vergi Dairesi yazı cevabı, kök ve ek bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İş bu dava, eser sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği iddia edilen çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve çeklerin bedelsizliğinin tespitine ilişkindir.
Somut olayda davacı taraf, davalı ile ayakkabı fabrikası inşaatı temel ve yalıtım işi konusunda anlaştıklarını ve avans olarak dava konusu toplam tutarı 1.735.000,00 TL olan 6 adet çekin keşide edilerek davalıya verildiğini, bunun yanı sıra ayrıca davalı şirkete 21.07.2020 tarihinde 280.000,00 TL nakit ödeme yapıldığını, ancak davalının söz konusu işleri yapmadığı gibi çekleri de vermediğinden bahisle dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti, çeklerin iptalini ve nakit olarak ödenen bedelin iadesini talep etmiştir. Davalı taraf ise eser sözleşmesi iddiasını kabul etmediği, aralarında taşınmaz satışı ilişkisi olduğunu ve davacının bu ilişkiye aykırı davranarak çek bedellerini ödemediğinden bahisle davanın reddini talep etmiştir.
Kural olarak menfi tespit davasında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalıya aittir. Bu nedenle davalının alacaklı olduğunu usulüne uygun olarak kanıtlaması gerekmektedir. Ancak somut olayda olduğu gibi davacının kambiyo senedi niteliğindeki çeke dayanması durumunda davalı tarafça ispat yükünün yerine getirildiği kabul edilerek ispat yükü yer değiştirmekte olup, bu kez davacı borçlunun borçlu olmadığını aynı güçte yazılı delillerle kanıtlaması zorunludur.
Bu kapsamda gerekli ihtaratlar yapılarak tarafların defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiği, mali müşavir eliyle davalı defterlerinde yapılan incelemede dava konusu çeklerin ve ödemenin davacı lehine alacak olarak kaydedildiği, dolayısıyla davalı kayıtlarının aleyhine delil teşkil ettiği anlaşılmıştır. Bu durumda davacı taraf ispat külfetini yerine getirmiş olup, davalı ancak eseri meydana getirip davacıya teslim ettiğini veyahut taşınmaz satışı iddiasını ispat ile borçtan kurtulabilecektir. Ancak bu hususta hiçbir delil dosyaya sunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle davalı firmanın edimini yerine getirmemesi nedeniyle akdin fesholunduğu ve bu nedenle bu sözleşme dolayısıyla davacının borçlu olmadığı anlaşıldığından davacı tarafın menfi tespit talebinin kabulüne ve söz konusu çeklerden dolayı davalı ... A.Ş.'ye borçlu olmadığının tespitine ve nakit olarak ödendiği anlaşılan 280.000,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Davacı tarafın sözleşme dolayısıyla davalı tarafa verdiği çeklerin iptalini de talep etmiş ancak davacı tarafından çeklerin davalı veyahut kötüniyetli 3. Kişi elinde olduğu veya bankaya sunulduğu hususunda dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı gibi çeklerin üzerinde avans çeki olduğuna dair bir ibarenin veya ciro edilemez şerhinin bulunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge de dosyaya sunulmamıştır. Talep konusu çekler kambiyo senedi ve ödeme aracı niteliğinde olduğu, ciro yoluyla devredilen çekle ilgili temel borç ilişkisinin iyiniyetli 3. Kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, çekin üzerinde avans çeki olduğuna dair bir ibarenin veya ciro edilemez şerhinin bulunduğuna dair bilgide olmadığı gözönüne alınarak davacı tarafın çeklerin iptaline ilişkin talebinin kambiyo hukuku gereği reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
1-Davacı tarafından davalı tarafa avans olarak verildiği anlaşılan dava konusu;
....bank .... Şubesi 31.12.2020 vade tarihli ... seri numaralı 200.000,00 TL bedelli,
....bank .... Şubesi 31.01.2021 vade tarihli ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli,
...bank 26.02.2021 vade tarihli ..... seri numaralı 585.000,00 TL bedelli,
....bank .. Şubesi 28.02.2021 vade tarihli ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli,
...bank .... Şubesi 30.04.2021 vade tarihli ... seri numaralı 250.000,00 TL bedelli,
...bank .... Şubesi 31.05.2021 vade tarihli .... seri numaralı 200.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacı tarafın davalı ......A.Ş'ye BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
Sözleşme kapsamında avans olarak verilen çeklerin kambiyo senedi olması nedeniyle çeklerin iptali talebinin REDDİNE,
2-280.000 TL avans ödemesinin davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 137.644,65.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 34.411,17-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 103.233,48-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harcı ile 34.411,17-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 180-TL posta gideri ve 1.000,00.-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.180,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 199.750,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.20/10/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır