T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/1066 Esas
KARAR NO: 2022/840
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/06/2019
KARAR TARİHİ: 05/10/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 25/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davacı şirketin ABD merkezli kağıt ve orman ürünleri sanayi alanında faaliyet gösteren sektörde oldukça tanınmış uluslararası bir firma olduğunu, davacı şirketin Türkiye'de alıcılara kağıt ürünleri satmakta olduğunu, davalı ...... Kağıt San. Tic. A.Ş de bu alıcılardan biri olduunu, davacı şirketin 2007 yılından beri Türkiyedeki müşterilerine acente temsilci olarak görev yapan davalı ...... Kimya San. Tic. Ltd. Şit ve ...... aracılığıyla ulaşmakta olduğunu ...... ve davacı şirket arasında yazılı bi acente sözleşmesi bulunmakta olduğunu, ... aynı zamanda davalı ...... yetkilisi olduğunu her ne kadar şirketin ticaret sicil kaydında adı geçmemekte ise de şirketin hissedarları ile aynı soyadı taşımakta ve şirkete ait e posta adresi kullanmakta olduğunu, davalılara gönderilen ihtarnameler ve e-posta, telefon yoluyla ulaşma girişimleri sonuç vermediğinden taraflarınca Bakırköy Arabuluculuk Bürosu'na başvuru yapılmış olduğunu, dava konusu alacağın dayandığı faturanın asıl borçlusu ...... olmakla beraber, ...... ve ... aracı statüleri ve asıl borçludan tahsilat yapmış olmalarına rağmen bu bunları davacıya iletmedikleri yönünde şüphe bulunduğundan davaya dahil edilmiş olduklarını, davacı mallarını deniz yoluyla gönderdiğini ve alıcıya teslim ettiğini, ...... 2017 Ekim ayında davacıdan tonu 720 USD olmak üzere 4000 ton balya halinde birinci kalite kraft kağıt hamuru sipariş ettiğini, siparişe ilişkin fiyat, miktar, nakliye gibi konular ... aracılığıyla görüşülerek mutabık kalınmış ve mallar 18 Ekim 2017 tarihinde ABD'nin ....... Limanından gemiye yüklenerek İzmir Limanı varışlı olarak gönderildiğini, nakliyat firması Hollanda merkezli ....... olduğunu, mallar ....... isimli gemiyle ...... nolu konşimento ile gönderildiğini, geminin 2 Kasım 2017 tarihinde İzmir'e vardığını ve malların limandan çekilmiş olduğunu, malların bedelinin vadesinde ödenmemiş olduğunu bu satış için kesilen 2.887.295,75 USD' lik faturada da belirttiği üzere ödemenin gemi varışından sonraki 10 gün içinde yapılması gerekmekte olduğunu, fazlaya ve faize ilişkin tüm talep ve dava hakları ile Türk Ceza Kanunundan doğan her türlü haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.00,00 L tutarındaki alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...... Kimya San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; ...... Kimya San. Ve Tic. Lt. Şti. Davalılardan ...... Kimya San. Ve Tic. Ltd. Şti ihracat departmanında sigortalı çalışanı davalı ... ile 29/07/2008 tarihinde davacının Türkiye'de ürünlerin satışına %1 komisyon karşılığına arcılık etmek konusunda anlaşmış olduklarını, davalı şirket bu anlaşma çerçevesinde 2008-2017 yılları arası arasında yaklaşık 475 adet toplam tutarı 231.000,00 USD satışa aracılık yapmış olduğunu, davalı şirket ...... ile davacı şirket arasına komisyon ücretlerinin ödenmesi konusunda birtakım problemler yaşanmakta olduğunu,...'in şirket ortaklarıyla aynı soyada sahip olması davalı ...'in ......'in ticari ilişkide olduğu kişilere karşı hukuki bir sorumluluk altına giremeyeceğini, ...... 26/08/2018 tairhinde emekli olarak ...... ayrıldığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini, davalının ayrıca İstanbul barosunun belirlemiş oluğu asgari avukatlık ücret çizelgesi göre işbu dava için avukatın talep edeceği asgari avukatlık ücreti ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE Mahkememizin yetkisine itiraz edildiği, MÖHUK 48 uyarınca teminat alınması gerektiğini belirttiği, yabancı lisandaki belgelerin tercümesini talep ettiği, davanın esası yönünden davacının iddialarını kabul etmediği, davacının davalı şirkete herhangi bir mal satmadığının konişmento ve belgeler ile sabit olduğunu, konişmentonun emre düzenlenmiş olduğunu, davacının mal üzerinde sahipliğinin kalmadığını, sahipliğini ciro yoluyla devrettiğini, davalının malı ..... şirketinden aldığını, bu şirketin mala yönelik düzenlemiş olduğu faturaya karşılık ....... şirketine ödeme yaptıklarını, davacı taraf ile davalı taraf arasında davaya konu hamurun siparişine ilişkin yapılmış yazışma, proforma fatura ve buna benzer belge olmadığı, siparişin .........'a yapıldığını, buna ilişkin proforma faturanın sunulduğu, davalının ne davacı şirkete ne de bu şirket adına başka bir firmaya ödeme yapmadığını, davacı tarafın ihtarnamesine cevap verildiğini, konişmentonun emre düzenlenmiş olup davalı tarafın adının veya adresinin bulunmasının sadece ihbar yerini gösterdiğini, bunun malın davacı tarafından unvan ve adresi belirtilen şirkete gönderildiğini veya satıldığını göstermeyeceğini, bu hususta uzman mütalaası da alındığını davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, deniz ticaretinden kaynaklı düzenlenen konişmentoya dayalı faturanın kısmen ödenmeyen miktarının tahsili istemine ilişkin kısmi alacak davasıdır.
Davacı tarafın dava dilekçesinden özetle; davacı tarafın kağıt ürünleri sattığını, davalı ........ 'in bunlardan biri olduğunu, favacının davalı ......'e 2007 tarihinden beri acente temsilci olan davalı ...... ve ... aracılığı ile ulaştığını, davalı ...... ile aralarında acente sözleşmesi olduğunu, davalı ...'in ise davacı ile Türkiye 'deki müşterileri biraraya getirdiğini, sipariş ilettiğini, pazarlık ve teslimat gibi konularda iletişim sağladığını, davalı ...'in davalı ...... şirketinin ticaret sicil kayıtlarında geçmeyen yetkilisi olduğunu, 2017 yılında kağıt hamur bedelinin davacıdan satın alındığını, fatura bedelinin tam tahsil edilmediğini, faturanın asıl borçlusunun ...... olduğunu, ...... ve ...'in aracı statüleri ve asıl borçludan tahsil yapmış olmalarına rağmen bunları davacıya iletmediğini, siparişe konu malların deniz yoluyla gönderildiğini ve alıcıya teslim edildiğini, malların bedelinin vadesinde ödenmediğini, satış için kesine 2.887.295,76 USD için 1.000.000 USD paranın gönderildiğini, davalı ...'in 27.12.2017 tarihinde mail gönderdiğini, davalılara tahsilat yetkisinin verilmediğini, ödemelerin akibeti konusunda ...'in oyalayıcı cevaplar verdiğini, davalıların ihtara haksız olarak itiraz ettiğini, davacını faturalarının sahte faturalar ile değiştirilerek ödemeden imtina edilmiş olabileceğini, davanın kabulünü talep ettiği,
Davalı ......'in cevap dilekçesinden özetle; Mahkememizin yetkisine itiraz edildiği, MÖHUK 48 uyarınca teminat alınması gerektiğini belirttiği, yabancı lisandaki belgelerin tercümesini talep ettiği, davanın esası yönünden davacının iddialarını kabul etmediği, davacının davalı şirkete herhangi bir mal satmadığının konişmento ve belgeler ile sabit olduğunu, konişmentonun emre düzenlenmiş olduğunu, davacının mal üzerinde sahipliğinin kalmadığını, sahipliğini ciro yoluyla devrettiğini, davalının malı ...... şirketinden aldığını, bu şirketin mala yönelik düzenlemiş olduğu faturaya karşılık ........ şirketine ödeme yaptıklarını, davacı taraf ile davalı taraf arasında davaya konu hamurun siparişine ilişkin yapılmış yazışma, proforma fatura ve buna benzer belge olmadığı, siparişin ........'a yapıldığını, buna ilişkin proforma faturanın sunulduğu, davalının ne davacı şirkete ne de bu şirket adına başka bir firmaya ödeme yapmadığını, davacı tarafın ihtarnamesine cevap verildiğini, konişmentonun emre düzenlenmiş olup davalı tarafın adının veya adresinin bulunmasının sadece ihbar yerini gösterdiğini, bunun malın davacı tarafından unvan ve adresi belirtilen şirkete gönderildiğini veya satıldığını göstermeyeceğini, bu husura uzman mütalaası da alındığını davanın reddini talep ettiği,
Davalı ...... Şirketi ve davalı ...'nin ortak cevap dilekçesinde özetle; davalı ......'in davacının ürünlerinin satışına %1 komisyon karşılığında aracılık ettiğini, 2017 ve 2018 yılında toplam 475 adet satışa aracılık yapıldığını, aracılık edilen işlerin komisyon ücretlerinin ödenmesine hususunda bir takım anlaşmazlık yaşandığını, davalı şirketin aracılık faaliyeti dışında doğrudan kağıt hamuru alıp sattığını, davaya konu ticari ilişkide davacının malının satışın aracılık edilmediğini, malın doğrudan ...... şirketinden satın alındığını, ekte sunulan fatura ve konismentodan bu durumun anlaşıldığını, davalı ...'in davalı şirketin ihracat ithalat departmanında sigortalı çalına olup şirketin ortağı ve yetkilisi olmadığı, davalı ... 'in çalışmış olduğu dönemde irkete ait email adresini kulanmasının normal olduğunu, ....... 'in davalı şirkette çalıştığı pozisyonu icabı ve iyi derecede ingilizce biliyor olması sebebiyle şirketin yurtdışı işlerini yürüttüğünü, davalının doğrudan şahsi sorumluluğunu doğuracak şekilde hiçbir müşterisi ile ticari bir ilişkiye girmediğini, davanın dayanağı konişmentonun emre yazılı olduğunu, ciro yoluyla malın 3. Kişilere devredildiğini, şirket çalışanının hukuki sorumluluğunun olmadığını, ... yönünden pasif husumetin olmadığını, tarafların davaya konu konişmentoya ilişkin itirazlarının olmadığını, konişmentonun ciro yoluyla 3. Kişiler devrinin eşyanın teslimi hükmünde olduğunu, taşınır eşyanın mülkiyetinin devri için TMK 763e göre zilyetliğin devrinin yani eşyanın tesliminin gerektiğini, davacının konişmentoyu emre yazılı olarak düzenleyerek malın 3. Kişilere devredilmesi riskini üzerine aldığını davanın reddini talep ettiği,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı tarafın davalı ...... şirketine davalı ...... şirketi aracılığı ile mal satılıp satılmadığı, davacı ve davalı ...... arasında acente ilişkisi olmakla birlikte davaya konu konismentoya ilişkin taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, faturanın dayanağı olan konişmentonun emre yazılı olması ve ciro silsilesi de dikkate alınarak davacının davalılardan alacak talebinde bulunup bulunmayacağı, konişmentoya konu malın alım satımına ilişkin davacı ve davalılar arasında sipariş ve yazışma, talep olup olmadığı, davalıların malı başkasından alıp almadığı, buna ilişkin başka şirketlerle sipariş , fatura, yazışmalarının olup olmadığı, konişmentoda davalı ...... isminin bulunmasının taraflar arasında doğrudan ticari ilişki olduğu şeklinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, ......'in ihbar olunan olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, ... 'in davalı ...... çalışanı olması sebebiyle pasif husumetinin olup olmadığı, davacının alacağının olup olmadığı varsa alacak miktarının tespiti istemine ilişkin olduğu,
Dosya kapsamında Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, MÖHUK 48. Madde uyarınca teminat alınması talebinin Mahkememizin 29.01.2020 tarihli ara kararıyla değerlendirilerek teminat alındığı, davacı tarafın dava dilekçesi ile bir kısım belgelerini, tercüme evraklarını sunduğu, davalı ...... şirketinin de bir kısım belgeler sunduğu, davacı ile ...... şirketi ve ... arasında Bakırköy ...... ATM ...... esas sayılı dosyası bulunduğu, emsal olarak bu dosyadaki raporun mahkememiz dosyası arasına alındığı, BAM kaldırma kararından önce davalı tarafların ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için bilirkişi ...... ve ...'tan rapor alındığı, bilirkişi raporunda, davalı ...... ile dava dışı ....... şirketi arasındaki ilişki incelendiği, davalının bu şirketlerden borç ve alacağının bulunmadığının değerlendirildiği, davalı ......'in ticari kayıtlarının incelendiği, dava tarihi itibariyle davalının davacıdan borç ve alacağının bulunmadığı, davalı ...... ile ...... arasında ticari ilişki olduğu, davalının dava tarihi itibariyle bu şirketten borç alacağının bulunmadığının tespit edilemediği, davacı tarafın sunduğu konişmentodaki ciro silsilesinin davacı ......, dava dışı ......, davalı ......, ..... , davalı ...... şirketleri olduğu, davalı ......'in dava konusu malı 3.10.2017 tarihinde dava dışı ...... şirketinden aldığı aynı tarihte dava dışı ......... şirketine sattığına ilişkin muhasebe kayıtlarının bulunduğu, davalı ...... ile davacı arasında dava konusu ürünlerin giriş çıkışına ilişkin herhangi bir muhasebe kayının olmadığını, davalı ......'in dava konusu ürünleri .........'dan aldığı, 2.11.2017 tarihinde .........'a 2.821.093,10 USD ödeme yaptığına ilişkin dekontları olduğunu, davacının davalı ...... ve ...... ile olan ticari ilişkiyi ortaya koyamadığını, davalı ......'in konişmentoda isim ve adresinin bulunmasının bu şirketin ihbar edilecek konumunda oldmasından kaynaklı olduğu, konişmento'nun emre düzenlenmiş olduğu, davacının taşıma sürecine giren yükü çekme ve yük üzerine emir ve talimat verme tasarruf hakkı olan yükleten olduğu, mal üzerindeki haklarını konişmentonun cirosu ve devri ile devredebildiği, ciro zincirinde kopukluk olmadığı, ciro silsilesinde davalı ...... ile davalı ...... arasında başka ciroların olduğu, doğrudan hukuki ve fiili irtibat tespit edilemediği, davacının cirosunun davalı şirketlere yapılmadığı dava dışı ..... şirketine yapıldığı, davalı ...'in ciro silsilesinde yer almadığı, ...... çalışanı olarak yazışma ve sözleşme süreçlerinde davalı şirket adına ve hesabına hareket ettiği, davalı ...... ve ......'in ticari defterlerinin lehine delil niteliğinde olduğu, davacının davalılarla ticari ilişki ve dayanak konişmento tahtında alacaklı olduğunun sabit olmadığının heyet raporunda belirtildiği, raporun taraflara tebliğ edildiği tarafların rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sundukları, BAM kaldırma kararından sonra bu defa davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı, ek raporda; davacı tarafın yurtdışında faaliyet gösteren bir şirket olması nedeniyle davacının sunduğu tercüme cari hesap ekstresi üzerinden inceleme yapıldığı, davacının ...... ve ...... ile olan kayıtlarının incelendiği, bu iki şirket tarafından yapılan ödemelerin davacı kayıtlarında yer aldığı, davalı ...... kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davacı ve dava dışı ......... şirketinden borç ve alacağının bulunmadığı, davalı ...... kayıtlarına göre davaya konu ürünlerin giriş çıkışına ilişkin davacı ile aralarında herhangi bir muhasebe kaydının bulunmadığı, davaya konu ürünlere ilişkin ödemenin ........ şirketine yapıldığı, kök rapordaki görüşlerin değişmediğinin belirtildiği, raporun taraflara tebliğ edildiği, tarafların rapora karşı beyan ve itirazda bulundukları,
Somut olayda davanın dayanağını emre yazılı konişmentonun oluşturduğu, 18.10.2017 tarihli faturanın bu emre yazılı konişmentoya dayalı olarak davacı tarafça davalı ...... şirketine karşı düzenlendiği, fatura miktarının 2.887.298,76 USD olduğu davacı tarafın bu faturaya dayalı olarak kendisine 1000.000 USD ödeme yapıldığını kalan kısmının ödenmediğini belirterek asıl borçlu ...... ile bu atışın yapılmasına aracılık edildiğinden bahisle diğer davalılardan kısmi alacak talebinde bulunduğu, davaya konu emre yazılı konişmentonun ciro silsilesinin davacı ........, dava dışı ....., davalı ......, dava dışı ........., davalı ...... şirketlerinin oluşturduğu, emre düzenlenen konişmentonun ticari olarak ciro yolu ile devredilebilir konişmento olduğu; bu tür konişmentoların yükletenin emrine düzenlenmiş kabul edileceği; bu durumda, ticari dolaşıma çıkacak konşimentonun, öncelikle konişmentonun yükleten bölümünde bulunan yükleten (shipper) tarafından cirolanmasının gerektiği; konişmentoda ihbar edilenin ve adresinin, davalı ...... şirketi olduğu, davacı tarafın bu konişmentoya dayalı haklarını ciro ve zilyetliğin devri ile kendisinden sonraki cirantaya devrettiği, bu cirantanın davalı ...... şirketine, ...... şirketinin ........ Şirketine , bu şirketin de ...... Şirketine haklarını devrettiği, davalı ...... şirketinin ödemesini kendisinden önce cirosu bulunan ........ şirketine yaptığı, davalı ...... şirketin'in ........ şirketine ilişkin proforma fatura sunduğu, davalı ...... ile davacı şirket arasında iş bu konişmentoya konu mallara ilişkin ticari ilişkinin tespit edilemediği, davacı tarafın sunduğu yazışmaların bu sipariş ile ilgisinin tespit edilemediği, davacı tarafın iddialarını ispat edemediği, davaya konu konişmentonun davalı ......'in acenta olarak aracılığı ile yapıldığına ilişkin hususunda ispat edilemediği, bununla birlikte davalı ......'in ve ......'in savunmalarını ispat ettiği, davacının bu konişmentoya ilişkin olarak davalı ...... ve davalı ......'den alacak talep edemeyeceği, diğer davalı ...'e ilişkin olarak bu kişinin davalı ...... şirketin temsilcisi olmadığı, çalışanı olduğu, şirket temsilcisi ve çalışanlarına karşı, doğrudan şirkete ilişkin alacaklar nedeniyle dava açılamayacağı davalı ...'in pasif husumet sıfatının olmadığı birlikte değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın davalı ... yönünden pasif husumet eksikliğinden reddine,
2-Açılan davanın diğer davalılar yönünden esastan reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 170,78.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 90,08.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'ne verilmesine,
5-Davalı ........ ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar ........ ve ...'ne verilmesine,
6-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 05/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır