T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/306 Esas
KARAR NO: 2021/836
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 05/04/2021
KARAR TARİHİ: 29/09/2021
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 07/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davacı şirket, 2012 yılından itibaren ....... kahve zinciri markasının ve franchise sisteminin Türkiye'deki kullanım haklarının tek sahibi olarak ülke çapında 80'in üzerindeki dükkanı ile franchise sözleşmesi çerçevesinde ticaret yapan bir marka olduğunu, Basiretli bir tacir olan müvekkil şirketin tüm ticari kayıtları usulüne uygun tutulmakta olup, 2016 yılı itibariyle e-defter uygulamasına geçildiğini, 25/03/2021 tarihinde müvekkil şirketin muhasebe sistemi ve e-defter yedeklerinin bulunduğu server bilgisayarında sistem güncellemesi yapılması esnasında arıza meydana gelmiş olup, derhal Yetkili Servis ve Veri Kurtarma Merkezi ile irtibata geçilmiştir. Ancak, makineler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde yedeklere ulaşılsa da dosyalarda meydana gelen arıza sebebiyle yedeklerin açılması mümkün olmamış ve ne yazık ki e-defter kayıtlarına ulaşılamayacağı kesinleştiğini, ...... Veri Kurtarma Teknoloji ve Bilişim Ticaret Ltd. Şti. tarafından 31.03.2021 tarihinde düzenlenen raporda müvekkil şirketin depolama disklerinde bulunan 2016-2017-2018-2019 ve 2020 yıllarına ait e-defter, berat, yevmiye, kebir ve muhasebe kayıtlarının tutulduğu dosyalarının onarılamadığı ve kurtarılamadığmın tespit edildiği kayıt altına alındığını, Hem kanunun ilgili hükmü hem de Tebliğ gereğince sunulması gereken tevsik edici belgelere ilişkin olarak; müvekkilin çeşitli dönemlerde düzenlemiş olduğu satış faturaları ve irsaliyeleri ile tedarikçi faturaları ile irsaliyelerinden bir kısmı dilekçemiz ekinde sunulmakta olup, Sayın Mahkeme'nizce başkaca bir bilgi, belge, evrak talep edilmesi durumunda temin edileceğini iddia ederek; Davacı şirketin 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 yıllarına ait e-defter, berat, yevmiye, kebir, muhasebe kayıtlarının zayi olması sebebiyle tarafımıza zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmistir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, TTK'nun 82/7 maddesine istinaden ticari defterlerin bilgisayar sistemindeki güncellemeden kaynaklı arıza nedeniyle zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Emsal İstanbul BAM 13 HD
DOSYA NO: 2020/920 Esas
KARAR NO: 2020/1018 Karar sayılı kararında;
"Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
TTK'nın 82/7. Maddesinde " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.
19 Ekim 2019 tarih ve 30923 sayılı resmi gazetede yayınlanan ELEKTRONİK DEFTER GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 1)’NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (SIRA NO: 3) 7.1. maddesinde "e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir." düzenlemesi yapılmıştır.
Vergi usul kanunu 13. Madde de Mücbir sebepler:
1. Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk;
2. Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler;
3. Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler;
4. Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması; gibi hallerdir, olarak belirtilmiştir.
TTK 82/7 maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerinin iradesi dışında afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olması durumunda ziyaı öğrendiği tarihten 15 gün içinde zayi belgesi verilmesini talep edebileceği düzenlenmiştir. Maddede afetler sınırlı olarak belirtilmemiştir. Elektronik defter genel tebliğinde değişiklik yapılmasına dair tebliğde de TTK 82/7 maddede öngörülen süreden farklı bir düzenleme yapılmamış, sadece vergi usul kanunda öngörülen mücbir sebepler nedeniyle e- defterlere ait kayıtların silinmesi, kaybı, bozulması, işlem görememesi, zarar görmesi hallerinde zayi belgesi talep edilebileceği belirtilmiştir."
Somut olayın incelemesinde, davacı tarafın bilgisayar sisteminde yapılan güncelleme nedeniyle arıza meydana geldiği belirtilerek ticari defter ve belgeler ile muhasebe kayıtlarına ilişkin zayi belgesi verilmesi isteminde bulunduğu, davanın hak düşürücü sürede açıldığı, dosya kapsamında delillerin toplanarak bilgisayar mühendisi ....... ile mali müşavir ....... den rapor alındığı, raporun denetime ve hükme elverişli olduğu, raporda sunucu işletim sisteminin 24.03.2021 tarihinde sıfırdan yüklenmesinin yani formatlanmasının yapıldığı, davacının 2016 -2020 yıllarına ait e defter ve beraat dosya kayıtlarına bu sunucu üzerinden ulaşılamadığı, muhasebe fiş ve kayıtlarının muhasebe programı içinde mevcut bulunduğunun tespit edildiği anlaşılmakla, davacının davasını ticari defter ve belgelere ilişkin kabulüne diğer talepler yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile; 2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ait e defter ve e beraat , yevmiye, kebir kayıtlarının zayi olduğunun tespiti ile davacı tarafa ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE, davacının diğer talebinin reddine
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL peşin harcın dava açılırken yatırılmış olması nedeniyle harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır