T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/453 Esas
KARAR NO: 2023/128
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/05/2021
KARAR TARİHİ: 21/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILMA TARİHİ: 22/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, mal alım satımına ilişkin faturalar kapsamında cari hesaba ilişkin başlatılan takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Davacı, dava dilekçesi ile özetle; ilaç ve dezenfektan ürünleri imalatı ve satışı ile uğraştığını ayrıca ilk yardım çantası ve ilk yardım dolabı üretimi de yaptığını, davalı ile aralarındaki mal alım-satım işi süreklilik arz ettiğinden satılan malların faturası kesildikten sonra ödeme yapıldıkça cari hesaptan düşüldüğünü, davalının bir kısım malları teslim almış olmasına rağmen icra takibine konu borcunu ödemediğini, bu sebeple icra takibi başlatıldığını, iade edilen faturalar kapsamında alacaklarının 20.342,62-TL olduğunu, davalı tarafça haksız şekilde takibe itiraz edildiğini iddia ederek davanın 20.342,62-TL üzerinden kabulü ile icra takibine itirazın iptalini talep etmiştir.
Davalı, cevap dilekçesi ile özetle; davacı ile aralarında Ticari Şartlar Sözleşmesi imzalandığını, davacının bakiye alacağının bulunmadığını, davacının kayıtlarını düzgün tutmaması sebebiyle alacaklı gözüktüğünü, davaya konu faturaların iade edildiğini, ... nolu 3.894,00-TL bedelli faturanın “Ticari Şartlar Anlaşması Satın Alma Şartları” ile 2015 yılında 2.000-Euro tutarındaki aktivite bedelli fatura düzenleneceği yönünde mutabakata istinaden düzenlendiği, ... nolu 497,77-TL faturaya ilişkin ise aynı şartnameye bağlı olarak “Bilgi paylaşımı/Metrolink İskontosu” açıklaması dahilinde Ocak- Ağustos 2016 dönemi yapılan mal alımına istinaden yüzdesi %0,2 oranında 7,56-TL ve “Ana Ürün Grubu Raf Tahsis İskontosu” açıklaması ile Ağustos 2016 döneminde yapılan mal alımına istinaden %8 oranında 336,00-TL düzenlendiği, bu faturalara ilişkin mutabakat bulunmasına rağmen ödemelerin davacı tarafça yapılmadığı, iade faturaların ise davacı defterlerine kaydedilmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının tetkikinde; alacaklı/davacı ....ve Tic.A.Ş. tarafından borçlu/davalı... Hizm.Ltd.Şit.ye yönelik cari hesap bakiyesi kaynaklı 28.076,96-TL asıl alacağın tahsili için takip yapıldığı, borçlunun süresi içinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu, davanın İİK.nın 67.Maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir.
Uyuşmazlık, davalının cari hesap alacağı nedeniyle davacıya borçlu olup olmadığı ile davalının icra takibine yaptığı itirazın yerinde olup olmadığına ilişkindir.
Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde alınan 27.02.2022 tarihli Mali Müşavir bilirkişi raporu ile; davacı ve davalı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 28.078,96-TL alacaklı olduğu fakat dava tarihi itibariyle alınan iade faturaları ve ödemeler kapsamında alacağın 20.342,62-TL olarak gözüktüğü, davalı ticari defter kayıtlarında ise davacının takip ve dava tarihi itibariyle alacaklı gözükmediği tespit edilmiştir.
Davalı defterlerinde, davacı lehine borç kaydının gözükmemesinin; 20.044,28-TL bedelli 26 adet iade faturası ile taraflar arasındaki Ticari Şartlar Anlaşması kapsamında düzenlenen 4.373,77-TL bedelli açıklamalı, 31.08.2016 tarihli ve 3.894,00-TL bedelli “Sepet Aktivasyonu” açıklamalı ve 479,77-TL bedelli, “Ana Ürün Grubu Raf Tahsis İskontosu” açıklamalı iki faturadan kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Mali müşavir bilirkişinin taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümlenmesi hususunda toptan perakende mağazacılık işletme uzmanı alanına girdiği belirtildiğinden, heyete bu alanda uzman bir bilirkişi atanarak alınan 25.05.2022 tarihli bilirkişi raporu ile;
Taraflarca imzalanan Ticari Şartlar Sözleşmesi ile ... Hizmetleri Ticari Şartlar Anlaşması kapsamında; davacı tarafın ürün satış faturaları tanzim ettiği, davalı tarafın ise miktar farklı ve iade faturaları tanzim ettiğini, bu kapsamda, ürün geri iade faturalarını ve varsa herhangi bir faturadan eksik teslimatları yani miktar farklı faturalarını tanzim edecek olanın davalı taraf, ürün satış faturalarını tanzim edecek olanın ise davacı taraf olacağı belirtilmekle; ürün geri iade ve miktar farklı faturalarına konu ürünlerin davacı tarafa geri teslim edildiğinin ispatını davalının yapması gerektiği, davalının bir faturayı hiç teslim almadığını iddia etmesi durumunda ise, bu teslimatı davacının ispat etmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bununla birlikte taraflar arasındaki sözleşmenin 6.maddesi uyarınca davalı satın aldığı malları koşulsuz iade etme hakkına sahip olmakla, iade etmek istediği ürünleri fiziken geri teslim etmekle yükümlüdür. Davalının bu durumda iade faturayı tanzim ederek, davacıdan ürünlerini 10 gün içinde deposundan geri almasını istemesi, 10 gün içinde ürün teslim alınmaz ise kargo aracılığı ile davacıya göndermesi, kargo ile gönderilen ürünler teslim alınmaz ise davalının kendisine dönen kargodaki ürünleri imha etmesi gerektiği ve davacının faturası kesilmiş borcunun kesinleşeceği belirlenmiştir.
Taraf defter kayıtlarındaki uyuşmazlığa sebebiyet veren faturaların incelenmesi ile; Kök raporun Tablo-2 numaralı tablosunda yer alan faturalar için davalı tarafça TTK.21.maddesinde belirtilen sürelerin sona ermesinden çok sonra iade faturası düzenlendiği, söz konusu faturaların davacı defterlerinde kaydının bulunmadığı görülmekle, iade faturaları kapsamında davacı alacağından yapılan 6.659,16-TL bedelli mahsup işleminin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Kök raporun Tablo-3’de yer verdiği ve “... Kataloğu” açıklamalı faturasının ek rapor ile değerlendirilmesinde, söz konusu kataloğun davalı Metro şirketine ait olduğunu, davacının herhangi bir ürününün söz konusu kataloğa konulması halinde ve sözleşmede katalog için bedel belirlenmiş olması halinde, davacıdan ücret talep edebileceği fakat davacı ürünlerini kataloğa basması halinde hizmet bedelini “aktivite bütçesinden” karşılıyor olması gerektiğini, bu bedelin sözleşmede 500-Euro olarak belirlendiğini, fatura tarihinde bütçenin tamamının katalog hizmeti için harcanmış olması halinde bile davalının azami (500 E x 4,1924=2.096,20+%18 KDV= )2.473,52-TL üzerinden fatura düzenleyebileceği, davalının ise 4.955,81-TL bedelli fatura düzenlediği, bu halde haklı şekilde düzenlenen bir faturadan bahsetmenin mümkün olmadığı tespit edilmiş olmakla, 4.955,81-TL yönünden davalının cari hesaptan mahsup işlemi gerçekleştirmesi yerinde görülmemiştir.
Kök raporun Tablo-4’de belirttiği, 4.737,06-TL bedelli iade faturasına konu faturanın, ek rapor ile dava dışı bir su firmasına kesilen bir fatura olduğu, yapılan bu hatanın fark edilerek, davacı hesaplarına önce borç, sonra alacak kaydı yapılarak bu fatura yönünden yapılan hatalı işlemin düzeltildiği tespit edilmiştir.
Kök raporun Tablo-6’da belirttiği, 3.894,00-TL bedelli “... Aktivasyonu” açıklamalı faturanın ek rapor ile değerlendirilmesinde; davalının bu faturanın 2015 yılına ait 2.000-Euro aktivite bütçesi karşılığında tanzim edildiğini iddia ettiğini, taraflar arasındaki Ticari Şartlar Anlaşmasında aktivite bütçesinin 2.000-Euro olarak belirlendiği ve bu faturanın yalnızca davalı tarafça seçilecek 3 üründe palet veya sepet çalışması yapar ise tanzim edilebileceği tespit edilmiştir. Ek bilirkişi raporu ile davalının söz konusu hizmeti verip vermediği hususunda bir delilin dosyada mevcut olmadığı belirtilmekle, ayrıca ilgili faturanın 2015 yılına ait 2.000-Euro karşılığında tanzim edildiği iddiası doğru ise faturanın 2015 yılı içerisinde tanzim edilmesi gerektiği, tanzim edildiği tarihte döviz kuru kapsamında tutarın 6.582-TL + KDV olması gerektiği, oysa faturanın 3.894-TL üzerinden düzenlendiği, söz konusu faturanın 2.000-Euro aktivite bedeli için tanzim edilmediğinin açık olduğu, aksine 7.513,53-TL bedelli ve 31.12.2015 tarihli fatura ile aktivite bedelinin faturalandırıldığı tespit edildiğinden, 3.894,00-TL yönünden davacı alacağından yapılan mahsup işlemi yerinde görülmemiştir.
Kök raporun Tablo-6’da belirttiği, “Ana Ürün Grubu Raf Tahsis İskontosu” açıklamalı ve 479,77-TL bedelli faturanın ek rapor ile değerlendirilmesinde; sözleşme kapsamında davalı tarafın, ... Link İskontosu olarak %0,2 oranında bir bedeli, ilgili ayın cirosuna oranlayarak davacıya fatura etmesinin mümkün olduğu, Ağustos 2016 tarihi için aylık cironun %0,2’sinin ise 13,56-TL olduğu, geri kalan 466,21-TL’nin yerinde olmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; yukarıda detayları verildiği üzere, davalının 4.955,81-TL, 6.659,16-TL bedelli faturalar çerçevesinde davacı alacağından yaptığı toplam 11.614,97-TL mahsup işleminin yerinde olmadığı,
“... Aktivasyonu” açıklamalı ve davalıca aktivite bütçesine istinaden düzenlendiği iddia edilen ve davacı alacağından mahsup edilen 3.894,00-TL bedelli faturanın, aktivite bedeline ilişkin düzenlenmediği tespit edilmekle, dayanağının ispat edilemediği,
“Ana Ürün Grubu Raf Tahsis İskontosu” açıklamalı ve 479,77-TL bedelli faturanın ise hesap hatası içerdiği ve fatura bedelinin 15,56-TL olarak hesaplanması gerektiği, dolayısıyla 466,21-TL kısmı için fatura bedeli üzerinden yapılan mahsup işleminin yerinde olmadığı anlaşıldığından, bu faturalara kapsamında yapılan toplam 15.975,18-TL davacı alacağından mahsup işleminin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Ek bilirkişi raporu ile her ne kadar, kök raporda Tablo-2'de ve ek raporda 2.1.maddede yer alan ve iade konusu edilen fatura bedeli toplamı 5.486,92-TL yönünden davalı itirazının yerinde olduğu değerlendirilmişse de, davalı tarafça TTK.21.maddesinde belirtilen sürelerin sona ermesinden çok sonra iade faturası düzenlendiği, söz konusu faturaların davacı defterlerinde kaydının bulunmadığı görülmekle, davalının bu itirazının genel hükümler çerçevesinde yerinde olmadığı değerlendirildiğinden, davacının haklı görülen 13,56-TL ve 336,00-TL mahsup işlemi hariç olmak üzere, davacının davalıdan toplam 19.993,06-TL alacaklı olduğu kabul edilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuş, alacağın cari hesaba dayalı likit bir alacak olması, davalının itirazında haksız çıkması sebebiyle davacı lehine icra inkar tazminatına ve tarafların tacir olması, işin ticari olması nedeniyle alacağa talep gibi avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Bakırköy ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu aleyhine yürütülen icra takibine yapılan İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, toplam alacak miktarı olan 19.993,06-TLüzerinden TAKİBİN DEVAMINA,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Devamına karar verilen 19.993,06-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
Davalı itirazında haksız çıktığından ve alacağın likit olması sebebiyle İCRA İNKAR TAZMİNATI TALEBİNİN KABULÜ ile 19.993,06-TL toplam alacağın % 20'si üzerinden hesaplanan 3.998,61-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.365,72.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 192,33.-TL peşin harç ile icra veznesine yatırılan 155,07.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 1.018,32.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30.-TL başvurma harcı ile 192,33.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 2.451,10.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.408,94.-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 349,56 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
8-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.297,29.-TL'sının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, e duruşma aracılığı ile katılan davacı vekilinin ve huzurda bulunan davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın kararın davacı için kesin ve taraflara tebliğ tarihinden itibaren davalı için 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.21/02/202311:13:45
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır