T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/650 Esas
KARAR NO: 2022/159
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 09/08/2021
KARAR TARİHİ: 25/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE : ....... Mahallesi ....... Bulvarı No:....... Kat:1 Yakuplu/Beylikdüzü/İstanbul adresinde bulunan ve müvekkili ...... Sağlık Hizmetleri ve Tıbbi Malzemeler LTD. ŞTİ'ye ait ...... adlı sağlık merkezinde yangın çıktığını, müvekkilinin şarj aletini almak için sağlık merkezine gittiğinde yangın çıktığını fark ederek saat 23:50 sıralarında itfaiye ekiplerini aradığını, saat 23:56 sıralarında gelen itfaiye ekipleri olaya müdahale ederek yangını söndürdüğünü, itfaiye ekipleri mahalden çıktıktan sonra yangının üçlü uzatma kablosunun sebep olduğu elektrik kontağından kaynaklandığının söylendiğini, konuya ilişkin itfaiye raporunun henüz çıkmadığını ve çıkmasının beklendiğini, ...... adlı sağlık merkezinin içinin yandığını ve zayi olmuş durumda olduğunu, şangından ve akabinde meydana gelen su baskınından dolayı birçok evrakın zayi olduğunu, bu hususun tespitine ilişkin yapılan başvurumuz neticesinde Büyükçekmece ..... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...... Değişik İş sayılı dosyasında ....... karar numaralı karar ile bilirkişi incelemesi yapıldığını belirterek Büyükçekmece ...... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...... Değişik İş sayılı dosyasında tespit edilen belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Talep, yangın nedeniyle ziyaa uğradığı iddia edilen bir kısım defter ve belgeler hakkında TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Talep eden; şirketlerine ait ...... sağlık merkezinde yangın çıktığını, yangın raporunda yangının elektrik kontağından kaynaklandığının belirtildiğini, sağlık merkezinin içinin yandığını ve yangın akabinde meydana gelen su baskını nedeniyle birçok evrakın zayi olduğunu belirterek, Büyükçekmece ...... Sulh Hukuk Mahkemesinin ....... D.iş sayılı ...... karar sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile tespit edilen evrakların zayi olduğuna ilişkin karar verilerek kendilerine zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
TTK.nın 82/7.maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklindedir.
Talep konusu olayda yangının 01.06.2021 günü çıktığı, 02.06.2021 tarihinde yangının söndürüldüğü yönünde yangın raporu bulunmakla birlikte, bilirkişi tespitine ilişkin raporun, talep edene 06.08.2021 tarihinde tebliğ edildiği dolayısıyla ziyaa uğrayan belgelerin bu tarihte tam olarak öğrenildiği kabul edilmiş, iş bu davanın açıldığı tarih olan 09.08.2021 itibariyle davanın TTK.nın 82/7. Maddesinde yer verilen on beş günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı değerlendirilmiştir.
Bu kapsamda; talep edenin ticari defterlerinin noter tasdikleri, faturaların, reçetelerin basıldığı matbaalardan seri numaraları ile miktarlarına ilişkin bilgiler celp edilmiş, belgelerin fazla olması sebebi ile karşılaştırılmaları için bilirkişi raporu alınmıştır.
4857 Sayılı İş Kanunu'nun 37. maddesine göre, işveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır. Aynı kanunun 75. Maddesine göre, işveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır. Aynı Kanun'un 92.maddesine göre, teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında işverenler, işçiler ve bu işle ilgili görülen başka kişiler izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek; iş müfettişlerinin birinci fıkrada yazılı görevlerini yapmaları için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler. 5510 Sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu'nun "Prim belgeleri ve işyeri kayıtları" başlıklı 86. Maddesinde yer almakta olup, bu hükümde de işyeri defter, kayıt ve belgelerin ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlamak üzere on yıl süreyle saklamak ve Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibraz etmek konusunda zorunluluk öngörülmüştür. Bahsi geçen düzenlemeler uyarınca işverenlere çalıştırdıkları işçilerle ilgili belge ve kayıtların saklanması konusunda yükümlülükler getirilmiş, bu kayıt ve belgelerin süresinde ibraz edilmemesi halinde idari yaptırımlar öngörülmüştür. (İST.BAM 12.HD. 2020/645 E. 2021/703 K.) İstinaf kararında yer aldığı ve yukarıda da belirtildiği üzere, TTK'nın 82. maddesinde neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmediğinden personel işe giriş çıkış bildirgeleri, özlük dosyaları, bordrolar, hesap pusulaları, izin kartları, personel iş sözleşmelerinin saklanması zorunlu belgelerden olduğu kabul edilmiştir.
Bununla birlikte 7542 sayılı Evde Bakım Hizmetleri Sunumu Hakkında Yönetmelik ile 13.09.2005 tarihli Evde Bakım Hizmetleri Sunumu Tebliğ kapsamında; Sağlık kuruluşundan hizmet alan her kişinin bir dosyasının bulunacağı, açılacak dosyanın içerisinde hastanın tanısını koyup ve tedavisini planlayan hekim veya hekimlerin istekleri, tanıları, evde bakım hizmeti veren sağlık ekibinin takip notları, görüşleri, laboratuar ve görüntüleme tetkik sonuçları ve diğer tıbbi bilgilerin olacağı, evde tedavi ve bakım süresince hastanın yanında tutulan hasta dosyaları hizmet tamamlanınca sağlık kuruluşunun arşivinde tutulacağı ve belgelerin hizmet sunulduktan sonra 5 yıl süre ile muhafaza edilmesi gerektiği belirtilmiş olup; hasta kayıt protokol defterleri il sağlık müdürlüğü onayına tabi ve tutulması zorunlu defterlerden olmakla, denetim defterleri, hasta kayıt evrakları, hasta kayıt çizelgelerinin de yukarıda belirtilen mevzuat gereğince tutulması zorunlu belgelerden olduğu değerlendirilmiştir.
Bu kapsamda; yangın raporunda yangının arşiv odasına doğru çekilen seyyar uzatma kablosunun elektrik tesisatından gelen bir arıza sonucu tutuşmasıyla oluştuğu, tespit dosyasında mahalde inceleme yapan bilirkişi raporunda da yangının talep eden adresinde çıktığı, ciddi maddi hasarın meydana geldiği, arşiv odasının harap olduğu ve buradaki evrak kalıntılarının kullanılabilir olmadığı hususunun tespit edilmesi, noter tasdik, ticaret sicil kayıtları ve matbaa kayıtları, iş kanunu ve evde bakım hizmetleri merkezlerine ilişkin yasal düzenlemeler çerçevesinde talep edenin tutmakla yükümlü olduğu belge ve defterlerinin, TTK.82/7. maddesi uyarınca elinde olmayan sebeplerle ve kendi kusuru bulunmadan, yangın nedeniyle zayi olduğu anlaşıldığından talebin kabulüne ve aşağıda detayları verilen belgeler için talep edene zayi belgesi verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜNE,
Davacının; 2016,2017,2018,2019 yıllarına ait yevmiye, envanter ve kebir defterleri ile 2020 ve 2021 yıllarına ait boş yevmiye, envanter ve kebir defterlerinin, bu yıllara ait karar defterlerinin, mizan ve bilançoların,
Şirketin kuruluşundan bu yana yazılı olarak şirket merkezinde tutulan resmi yazılı ve yasal evraklarının,
Şirkete ait; Seri ...... ile biten 25 cilt (1250) adet, ....... Matbaa ve Reklam Hizmetleri (.......) tarafından basılarak 2017 yılında verilen ....... seri nolu 30 adet reçete, 2015 yılında verilen ...... ser nolu 10 adet fatura, ...... seri nolu 20 adet reçete,...... Matbaa ....... tarafından basılarak 2020 yılında verilen ...... seri nolu 50 adet reçete, ....... Matbaa ...... tarafından basılan ...... seri nolu 50 adet reçete ile ...... seri nolu 30 adet reçetenin,
Şirket bünyesinde bulunan ...... Evde Bakım Merkezine ait hasta kayıt protokol defterleri, denetim defterleri, hasta kayıt evrakları, hasta kayıt çizelgesi, personel işe giriş çıkış bildirgeleri, özlük dosyaları, bordrolar, hesap pusulaları, izin kartları, personel iş sözleşmelerinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ ile davacı tarafa ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL peşin harcın vezneye yatırılan 59,30.-TL peşin harçtan mahsubu ile 21,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/02/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır