T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/664 Esas
KARAR NO: 2022/285
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/08/2021
KARAR TARİHİ: 31/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkil şirket davalı tarafındanmüvekkil şirkete sipariş üzerine teslim edilmesi gereken malların karşılığı olarak avans niteliğinde toplam bedeli 2.406,115,36 TL tutarında 10 adet çek verdiğini, buna karşın davalı tarafından müvekkil şirkete yalnızca 1.786.680,27 TL tutarı karşılığı mal teslim edildiğini, bu sebeple müvekkil şirket tarafından davalıya verilen 20.08.2021 vade tarihli ve 250.000 TL tutarlı çek kısmen 24.08.2021 vade tarihli ve 250.000 tutarlı çek ile 02.09.2021 vade tarihli ve 238.870,11 TL tutarlı çek tamamen bedelsiz kaldığını, Müvekkil şirket 619.435,09 TL tutarındaki teslim edilmeyen malın ifasından vazgeçmiş bulunmakla beraber bu ifanın bedeli olmak üzere verdiği çeklerin davalı tarafın elinde bulunması TBK md. 77 sebepsiz zenginleşme teşkil edeceğini, bu nedenle müvekkil şirketin borçu olmadığına karar verilerek çeklerin müvekkil şirkete iade edilmesini, davanın kabulü ile, Müvekkil şirketin İİK Md. 72 uyarınca davalı tarafa 619.435,09 TL borçlu olmadığının tespitine, Davalı tarafta bulunan 20.08.2021 vade tarihli çekin 130.564,98 TL'lık kısmının 24.08.2021 ve 02.09.2021 vade tarihli çeklerin tamamının bedelsizliğine karar verilerek müvekkil şirkete iadesini, 20.08.2021 vade tarihli çekin 130.564,98 TL'sine kısmen 24.08.2021 ve 02.09.2021 vade tarihli çeklerin tamamının üzerine ödemeden men niteliğinde ihtiyati tedbir konulmasına, Mahkeme aksine kanaat getirirse 20.08.2021 vade tarihli çekin de tamamının bedelsizliğne ve ödemeden men kararı verilerek davalı adına vade tarihi olan 20.08.2021 tarihinde ödenmek üzere 119.435,02 TL bedelin tevdi mahalline tayinini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı tarafça herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER:
İddia ve savunmalar, ödeme dekontları, banka ve çek kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İş bu dava, satım sözleşmesi kapsamında avans olarak verilen bir kısım çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve ödenen çek bedellerinin istirdadı talebine ilişkindir.
Somut olayda davacı .......... Kalıp San ve Tic. A.Ş.'nin dosyaya sunmuş olduğu evraklardan, davalı tarafından yapılacak mal temini için davalı ......... Ltd. Şti.'ye iki ayrı tahsilat makbuzuyla avans ödemesi olarak 10 adet çek olmak üzere toplam 2.406.115,36 TL ödeme yaptığı, davalının da avans ödemelerine karşılık olarak 3 adet faturaya istinaden toplam 1.786.680,27 TL'lik mal teminininde bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı taraf eksik temin edilen 619.435,09 TL'lik kısma ilişkin olarak dava konusu ......... banka ........ Şubesi'ne ait 02.09.2021 tarih 238.870,11 TL tutarlı çek, 24.08.2021 tarih 250.000.TL tutarlı çekler nedeniyle ve 20.08.2021 tarih ve 250.000.TL tutarlı çekin 130.564,98 TL’lik kısmı yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Yargılama sırasında davacı tarafından sunulan ödeme belgeleri uyarınca dava konusu çeklerin ödenmiş olması nedeniyle davaya istirdat davası olarak devam olunmuştur.
Kural olarak menfi tespit davasında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalıya aittir. Bu nedenle davalının alacaklı olduğunu usulüne uygun olarak kanıtlaması gerekmektedir. Ancak somut olayda olduğu gibi davacının kambiyo senedi niteliğindeki çeke dayanması durumunda davalı tarafça ispat yükünün yerine getirildiği kabul edilerek ispat yükü yer değiştirmekte olup, bu kez davacı borçlunun borçlu olmadığını aynı güçte yazılı delillerle kanıtlaması zorunludur.
Bu kapsamda davacı tarafın ticari defter ve belgelere delil olarak dayanmış olması nedeniyle gerekli ihtaratlar yapılarak tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde Mali Müşavir bilirkişi eliyle inceleme yapılmasına karar verilmiş ve taraf defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde; her iki tarafın da defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olması nedeniyle lehlerine delil vasfının bulunduğu, her iki taraf kayıtlarının birbirini doğruladığı ve davacının davalı ile olan cari hesap ilişkisi dolayısıyla davalıdan 619.435,09 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla, davacı taraf ispat külfetini yerine getirdiği kabul edilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında; davalı tarafın edimini tam olarak yerine getirmemesi nedeniyle avans olarak verilen dava konusu ....... banka .......... Şubesi'ne ait 02.09.2021 tarih 238.870,11 TL tutarlı çek, 24.08.2021 tarih 250.000.TL tutarlı çekler nedeniyle ve 20.08.2021 tarih ve 250.000.TL tutarlı çekin 130.564,98 TL’lik kısmı yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, dava konusu bu çekler yargılama sırasında ödendiğinden 619.435,09 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
a)Davacının, dava konusu ......... banka ......... Şubesi'ne ait 02.09.2021 tarih 238.870,11 TL tutarlı çek, 24.08.2021 tarih 250.000.TL tutarlı çekler nedeniyle ve 20.08.2021 tarih ve 250.000.TL tutarlı çekin 130.564,98 TL’lik kısmı yönünden davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE
b)Dava konusu çekler yargılama sırasında ödendiğinden 619.435,09 TL'nin davalıdan İSTİRDATI ile davacıya verilmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 42.313,61-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 10.578,41-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 31.735,20-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 59,30-TL başvurma harcı ile dosyada yapılan 182,30 TL bilirkişi ücreti ve 1.500,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 1.741,60-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 48.021,75 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.31/03/2022
Başkan ........
¸e-imzalıdır
Üye .........
¸e-imzalıdır
Üye ..........
¸e-imzalıdır
Katip ..........
¸e-imzalıdır