T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/686 Esas
KARAR NO: 2021/981
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 23/08/2021
KARAR TARİHİ: 04/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE; 24.06.2021 tarihli yapılan genel kurul toplantı tutanağının 9. Maddesinin (müvekkilin özel - bağımsız denetim talebinin reddine ilişkin karar) iptal edilerek; özellikle müvekkilin davalı şirketten zorla uzaklaştırıldığı 2015 yılı sonu itibari ile davalı şirketin yüksek karlılığı olmasına karşın, 2015 mali yılında 1,334,866.95 TL ticari bilanço karı, 2016 mali yılında 1,285,774.21 TL ticari bilanço karı ( bu karında kayyum endişesi ile verilen 1 Milyon-TL tutarındaki düzeltme beyanından sonra oluştuğu da dikkate alınarak ) , 2017 mali yılında 397,594.62 TL ticari bilanço karı elde edilmesine karşın hiç kar payı dağıtılmayarak, devamında hayatın olağan akışına tamamen aykırı şekilde şirketin, 2018 mali yılında -736.432,83-TL ticari bilanço zararı, 2019 mali yılında -887.574,90 TL ticari bilanço zararı, 2020 mali yılında -535.428,00- TL ticari bilanço zararı açıklamasına ve davalı şirkette 9440) ortak sıfatı bulunanı müvekkilin 2015 yılı sonundan bu yana şirkete sokulmaması, kendisine tüm taleplerine rağmen hiçbir şekilde bilgi verilmemesi nedeniyle ve TTK 614 maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında özel bağımsız denetçi vasıtasıyla denetim yaptırma talebinin de haksız ve kötü niyetli olarak reddedilmesi sebebiyle davanın kabulü ile re'sen tespit edilecek hususlarda denetim yapılmasına karar verilerek, yapılacak denetim sektör bilgi ve tecrtibesi gerektirmesi nedeni ile söz konusu denetim için sektör bilgi ve tecrübesi konusunda geçmiş denetim tecrübesi olan “....... Mali Müşavirlik A.Ş.” firmasının yetkilendirilerek davalı ...... Tava ve Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti.'nde özel ve bağımsız denetim yapılmasını, “....... Mali Müşavirlik A.Ş.” isimli firmanın kabul görmemesi halinde mahkemenin takdir edeceği bilirkişilerce davalı ...... Tava ve Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti.'nde bağımsız ve özel denetim yapılmasına karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçla taraftan tahsiline karar karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE; özel denetçi atanması talebinin şartlarının oluşmadığını, özel denetçi atanmasının şekli koşullarından birbiriyle bağlantılı olanlar; pay sahibinin bilgi alma veya inceleme hakkını daha önce kullanması ve belirli olayların açıklığa kavuşturulmasının amaç edinilmiş olması şeklinde belirlendiğini, özel denetçi atanması talebi bağlamında bilgi alma hakkının kullanılması, pay sahibinin genel kurul sırasında ya da genel kurul dışında, bilgi alma talebinin ileri sürülmesine karşılık, bilgi alma talebinin haksız biçimde engellenmesini, reddedilmesini, ertelenmesini ya da yeterli ve/veya aydınlatıcı bir bilgi verilmemesini ifade etmektedir. güncel yargı uygulaması uyarınca özel denetim talep edilebilmesi için öncelikle pay sahibinin bilgi alma hakkını dava yoluyla kullanması gerektiğini, davacı ...'ün hakkını belirli olayların açıklığa kavuşturulması için bilgi alma hakkını kullanmaması nedeniyle huzurdaki davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nun 635 yollaması ile TTK'nun 438 ve devamı maddeleri gereğince Şirkete Özel Denetçi Atanması talebine ilişkindir.
Dava konusu şirkete ait sicil kaydının celp ve tetkikinde şirket merkezinin mahkememiz yargı sınırları içinde bulunduğu ve bu bağlamda davaya bakma yönünden mahkememizin yetkili ve görevli olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu şirketin limited şirket olması nedeniyle, TTK 635.maddesi yollamasıyla denetçi atanmasına ilişkin AŞ'ye ait hükümler uygulanacaktır. "Özel Denetim İsteme Hakkı" başlıklı TTK.nun 438. maddesi gereğince; "....her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir...." Buna göre istemde bulunmak için şu koşulların birlikte bulunması gerekir;
-Talepte bulunanın pay sahibi olması,
-Haklı nedenin varlığı (pay sahipliği haklarının kullanımı ile ilgili)
-Bilgi alma ve/veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması,
-Bilgi alma ve/veya inceleme konusu olguların somutlaştırılması,
-Genel Kurul'un istemi onaylaması,
-Onaydan itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvuru.
"Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı", aynı başlık altında TTK.nun 437/5. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; "...Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. ."
TTK.nun 439. maddesinde düzenlenen başvuru yolu ise; TTK 437/5 maddesine göre bilgi alma ve inceleme prosedürünün işletilmesi sonrasında TTK 438/2 madde gereğince istemin onaylanmaması(reddi) durumunda devreye girmektedir. TTK.nun 439. maddesi gereğince özel denetim isteğinin reddi için daha önce Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı'nın kullanılmış olması(dolaylı zorunluluk) gerektiğinden bu hak kullanılmamış ise genel kurulun istemin onaylanması yahut reddi hakkında bir karar verme yetkisi dahi bulunmamaktadır. Böyle bir durumda genel kurul, herhangi bir gerekçeyle talebi reddetse bile şeklen var olan bu ret kararı, mahkemeden özel denetim talebinde bulunma hakkı doğurmaz. Zaten açılan davada da TTK 439. maddesi gereğince değil TTK 438. maddesine göre talepte bulunulmuştur.
Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı'nın kullanılmış olması, Özel Denetim İsteme Hakkı'nın kullanımı için bir ön koşuldur.
Yasa koyucu, bilgi alma ve inceleme hakkının kullanımı suretiyle ilgili konular açıklığa kavuşturulabileceğinden istisnaî bir yol olan özel denetçi tayinine gerek kalmadan sorunun çözülebileceğini öngörmüştür.
Somut olayda, davacı tarafından bilgi edinme hakkının şirkete yöneltildiği, dava yolunun kullanılmadığı, dolayısıyla bilgi alma-inceleme prosedürünün TTK 438 ve 439. Maddeleri uyarınca usulüne uygun olarak yerine getirilmediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın ön koşul eksikliği nedeniyle REDDİNE,
Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 24,00.-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.288,39.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.04/11/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır