T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/689 Esas
KARAR NO: 2021/1018
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 24/08/2021
KARAR TARİHİ: 18/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkiller tarafından, birçok kez davalı şirkete özel denetçi atanması talebinde bulunulmuş ancak her defasında bu talepleri haksız ve gerekçesiz olarak reddedildiğini, davalı şirket yönetim kurulu başkan ve başkan yardımcısı şirketin mali kaynaklarını kendi çıkarları doğrultusunda usulsüz olarak kullanmakta ve müvekkilleri hiçbir surette şirket işleyişine dahil etmediklerini, davalı şirket tarafından, eşitlik ilkesine aykırı hareket edildiğini, şirketin mali kaynakları anonim şirket ilkeleri ile bağdaşmayan şekillerde, yönetim kurulu başkanı ve yardımcısının kendileri ve aile üyelerine özgülenerek kullanıldığını, davalı şirket, azınlık konumda olan davacıların inceleme ve bilgi edinme hakları, mali hakları engellenmekte, bunlara ilişkin tüm talepleri hukuka aykırı surette reddedildiğini, şirketin tüm kaynaklarını kendi çıkarları doğrultusunda kullandıklarını, davalı şirkete özel denetçi atanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Genel kurul toplantısı öncesi finansal tabloların ilana açıldığını, davacılara kontrol etmeleri için gelmelerinin bildirildiğini, buna rağmen davacıların finansal tabloları incelemeye gelmediklerini, davacıların şirkette huzur bozmak için ellerinden geleni yaptıklarını, davacıların kötü niyetli olduklarını, davacıların iddiaları soyut olup gerçek dışı olduğundan davanın reddinin gerektiğini, davacıların ile sürdükleri iddialar özel denetçi atanmasını gerektirecek haklı sebeple olmadığını, davacıların davasının reddine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafça yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, TTK'nun 438 ve devamı maddeleri gereğince Anonim Şirkete Özel Denetçi Atanması talebine ilişkindir.
"Özel Denetim İsteme Hakkı" başlıklı TTK.nun 438. maddesi gereğince; "....her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir...." Buna göre istemde bulunmak için şu koşulların birlikte bulunması gerekir;
-Talepte bulunanın pay sahibi olması,
-Haklı nedenin varlığı (pay sahipliği haklarının kullanımı ile ilgili)
-Bilgi alma ve/veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması,
-Bilgi alma ve/veya inceleme konusu olguların somutlaştırılması,
-Genel Kurul'un istemi onaylaması,
-Onaydan itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvuru.
"Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı", aynı başlık altında TTK.nun 437/5. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; "...Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir."
TTK.nun 439. maddesinde düzenlenen başvuru yolu ise; TTK 437/5 maddesine göre bilgi alma ve inceleme prosedürünün işletilmesi sonrasında TTK 438/2 madde gereğince istemin onaylanmaması(reddi) durumunda devreye girmektedir. TTK.nun 439. maddesi gereğince özel denetim isteğinin reddi için daha önce Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı'nın kullanılmış olması(dolaylı zorunluluk) gerektiğinden bu hak kullanılmamış ise genel kurulun istemin onaylanması yahut reddi hakkında bir karar verme yetkisi dahi bulunmamaktadır. Böyle bir durumda genel kurul, herhangi bir gerekçeyle talebi reddetse bile şeklen var olan bu ret kararı, mahkemeden özel denetim talebinde bulunma hakkı doğurmaz. Zaten açılan davada da TTK 439. maddesi gereğince değil TTK 438. maddesine göre talepte bulunulmuştur.
Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı'nın kullanılmış olması, Özel Denetim İsteme Hakkı'nın kullanımı için bir ön koşuldur.
Yasa koyucu, bilgi alma ve inceleme hakkının kullanımı suretiyle ilgili konular açıklığa kavuşturulabileceğinden istisnaî bir yol olan özel denetçi tayinine gerek kalmadan sorunun çözülebileceğini öngörmüştür.
Somut olayda, davacı tarafından bilgi edinme hakkının şirkete yöneltildiği, dava yolunun kullanılmadığı, dolayısıyla bilgi alma-inceleme prosedürünün TTK 438 ve 439. Maddeleri uyarınca usulüne uygun olarak yerine getirilmediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının REDDİNE,
1-Alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
5-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı TTK 441/3. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/11/2021
Başkan ..........
¸e-imzalıdır
Üye ......
¸e-imzalıdır
Üye ........
¸e-imzalıdır
Katip ........
¸e-imzalıdır