T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/758 Esas
KARAR NO: 2023/1210
DAVA: Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 17/09/2021
KARAR TARİHİ: 28/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ...... Projesi, E3 Blok, 2. Kat, 13 nolu dairenin alımı ile ilgili olarak davalı şirket ile 600.000 TL bedel üzerinden 18.09.2019 tarihli sözleşmeyi imzaladığını, bu sözleşmede konu olan taşınmazın 31.03.2020 tarihinde takyidatlardan ari bir hale getirileceğinin belirtildiğini, ancak davalı tarafın bu taahhüdünü yerine getirmemiş olduğunu, dahası taşınmazın satışı için de icra takibi başlatılmış olduğunu, imzalanan taahhütnamede davalı tarafın hukuki ayıbı üstlenmiş olduğunu, hukuki ayıbın malın kullanımının hukuken sınırlandırılması olduğunu, müvekkili yönünden zapta karşı tekeffül hükümlerinin somut olayda gerçekleşmiş olduğunu, huzurdaki davada ihtiyat, haciz talepleri bulunduğunu belirtmişler ve de sonuç ve istem olarak da açıklanan sebepler ile müvekkiline satılan taşınmazın üzerindeki ipoteğin kaldırılmasına, bunun mümkün olmaması halinde taşınmazın gerçek değerinin tespiti ile tahsiline, davalının kayıtlı malvarlığı üzerine ihtiyati haciz kararı tesis edilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Dava dosyasına davalı tarafça bir cevap dilekçesi sunulmamış olduğu anlaşılmaktadır.
DELİLLER:
Esenyurt Tapu Müdürlüğü yazı cevabı, İstanbul ...... İcra Dairesi'nin ..... esas sayılı dosyası, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... iflas sayılı yazı cevapları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İş bu dava, dava konusu taşınmaz üzerindeki takidatların fekki, mümkün olmaması halinde TBK 125/2-3 ve 229/2-3 maddeleri uyarınca hukuki ayıp dolayısıyla sözleşmeden dönme ve menfi zararın tazmini istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı, 600.0000 TL bedelle ...... Projesi, E3 Blok, 2. Kat, 13 nolu dairenin alımı konusunda 18.09.2019 tarihinde davalı ile sözleşme imzaladığını, sözleşmeye konu taşınmazın 31.03.2020 tarihinde takyidatlardan ari bir hale getirileceğinin belirtildiğini, ancak davalı tarafın bu taahhüdünü yerine getirmediğini, taşınmazın üzerindeki ipoteğin kaldırılmadığını, öncelikle ipoteğin fekkini, mümkün olmaması halinde taşınmazın güncelleştirilmiş gerçek değerinin tespit ve tahsilini talep etmiştir.
Dosyada mübrez dava konusu ...... Projesi, E3 Blok, 2. Kat, 13 nolu bağımsız bölümün üzerinde ipotek ve hacizlerin mevcut olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı itibariyle dava konusu takidatlardan dolayı takiplerin başlatıldığı, dolayısıyla fekkinin mümkün olmadığından davacının sözleşmeden dönme talebi değerlendirme konusu yapılmıştır. Söz konusu takidatlar hukuki ayıp niteliğinde olup, bunlar kaldırılmadığından davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanmakta haklı olduğu kabul edilmiştir.
6098 sayılı TBK’nın 125/III. Maddesi uyarınca sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Sözleşmenin fesih ya da dönme suretiyle sona ermesi halinde geriye etkili sonuç doğuracağı yani, sözleşme hiç yapılmamış gibi başa dönüleceğinden, taraflar sözleşme ile üstlendikleri borçlarını ifa etme yükümlülüğünden kurtulacakları gibi, daha önce ifa ettikleri edimleri, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebileceklerdir. Bu geri isteme aynen olabileceği gibi, aynen ifanın mümkün olmaması halinde, ifanın imkânsız hale geldiği tarihteki mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli de olabilecektir.
Bilindiği üzere Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması olup, sebepsiz zenginleşme gereğince verilenlerin iadesi sağlanırken, ödenen paranın ödeme tarihindeki alım gücüne ulaştırılması, başka bir deyişle denkleştirici adalet ilkesinin uygulanması gerekir.
Denkleştirici adaleti ilkesi, haklı bir sebebe dayanmadan, başkasının mal varlığından istifade ederek, kendi mal varlığını artıran kişinin, elde ettiği kazanımı geri verme zorunda olduğunu ve gerçek bir eski hale getirme yükümlülüğünü ifade eder.
Denkleştirici adalet ilkesi gereğince güncelleme yapılırken, güncellemeye esas alınan somut veriler tek tek uygulanarak ödeme tarihinden ifanın imkânsız hale geldiği tarihe kadar paranın ulaştığı değer her bir dönem için hesaplanmalı, sonra bunların ortalaması alınmalıdır.
Bu bakımdan, sebepsiz zenginleşmeye konu alacağın iadesine karar verilirken, taşınmazın satış bedelinin alım gücünün ilk ödeme günündeki alım gücüne ulaştırılması ve bu şekilde iadeye karar verilmesi gerekir. Bu güncelleme yapılırken, güncellemeye esas alınan somut veriler tek tek uygulanarak, dava tarihine kadar paranın ulaştığı değer her bir dönem için hesaplanmalı, sonra bunların ortalaması alınmalıdır. Satım bedelinin iade tarihindeki ulaştığı değer belirlenirken paranın çeşitli ekonomik etkenler nedeniyle azalan alım gücünün enflasyon, ÜFE-TÜFE artış oranları, faiz, altın, işçi ücretlerindeki artış ve döviz kurlarındaki artış vs. ortalamaları göz önünde tutulmalıdır.
Mahkememizce bu ilkeler ışığında davacı vekilinden, söz konusu satım sözleşmesi dolayısıyla ödemek zorunda kalınan 600.000 TL taşınmaz bedeli dışında tapu harcı ve masrafların belgeleri ile birlikte mahkememize sunulması istenilmiş ve sunulan belge ve dekontlar uyarınca davacının 30.720,00 TL gider yapmak zorunda kaldığı ve menfi zararını oluşturan bu bedeli de talep hakkının olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıdaki ilkeler çerçevesinde mahkememizce davacının uğramış olduğu menfi zararın hesaplanması için bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış ve hazırlanan 30.11.2023 tarihli ek rapor hükme esas alınmıştır. Buna göre davacının uğramış olduğu menfi zarar 1.087.987,02 TL olarak hesaplanmıştır.
Bu açıklamalar ışığında; taraflar arasındaki taşınmaz satım sözleşmesinin hukuki ayıp dolayısıyla geçersiz olduğunun tespiti ile İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ..... köyü, ..... Ada, ...... Parsel, E3 Blok, 2.Kat, 13 nolu taşınmaz satış sözleşmesinin iptali ile taşınmazın davalı (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ...... Organizasyon İnşaat Sanayi Anonim Şirketi adına tesciline ve davacı ...... Kimya ve Teks.San.Tic. Ltd. Şti.'nin 1.087.987,02 TL alacağının Bakırköy ....... İcra Dairesi'nin ..... iflas sayılı dosyasında masaya kayıt ve kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Dava konusu İstanbul ili, ...... ilçesi, .... köyü, ...... Ada, ..... Parsel, E3 Blok, 2.Kat, 13 nolu taşınmaz satış sözleşmesinin iptali ile taşınmazın davalı (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ...... Organizasyon İnşaat Sanayi Anonim Şirketi adına TESCİLİNE,
-Davacı ..... Kimya ve Teks.San.Tic. Ltd. Şti.'nin 1.087.987,02 TL alacağının Bakırköy ..... İcra Dairesi'nin ...... iflas sayılı dosyasında masaya KAYIT VE KABULÜNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 170,78-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 99,07-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30.-TL başvurma harcı ve 170,78-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 8.895,85-TL yargılama giderinin ve 571,90 TL keşif harcının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından dosyada yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince ve HMK 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/12/2023
Başkan ......
¸e-imzalıdır
Üye .....
Üye .....
¸e-imzalıdır
Katip .....
¸e-imzalıdır