T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/996 Esas
KARAR NO: 2022/545
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/11/2021
KARAR TARİHİ: 15/06/2022
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 04/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davalı taraf dava dışı ...... Ayakkabı firması cari hesap borcundan mahsup edilmek üzere, müvekkilim ...'ya ait 7 adet senet olduğunu, bu senetlerin toplamda 70.000 TL bedelli olduğunu ve bu senetlerin hala elinde olduğunu beyan ettiği, bu sebeple, Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile müvekkiline takip yapıldığı ve ödeme emri gönderildiği, davalı tarafından sadece 30.06.2020 vade tarihli ve 31.07.2020 vade tarihli senetlere ilişkin kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapıldığı, müvekkilinin, davalıyla kendisi arasında kambiyo ilişkisi kuran bu senetlere istinaden 70.000 TL'lik zincir bonoların toplam tutarının 50.000 TL'sini (5 adet) kendisine ait banka hesabı yoluyla ödediğini kalan 20 000 TL'sini (2 adet) elden ödediğini, müvekkili elden ödediği 31.01.2020 vade tarihli 10.000 TL tutarlı ve 30.04.2020 vade tarihli 10.000 TL tutarlı toplam 20.000 TL senet asıllarını kendisinde olduğu Bakırköy ...... İcra Hukuk Makemesinin ....... Esas dosyasına teslim ettiği, diğer 5 adet 29.02.2020 , 31.03.2020 , 30.05.2020, 30.06.2020, 31.07.2020 vade tarihlerine ait olan toplam 50.000 TL tutarlı bonoları, davalı pandemi mazeret gösterilerek bono asıllarını müvekkiline teslim edilmediğini, banka yolu ile ödenmiş asılları müvekkiline teslim edilmediği bonolardan olan 30.06.2020 ve 31.07.2020 vadeli toplam 20.000 TL'lik senetler icraya konularak tekrar müvekkilinden talep edildiği, müvekkili banka yolu ile ödenen 5 adet bonoya ait banka ödeme dekontlarını ve kalan diğer 2 adet senet aslını icra dairesine sunduğu, davalı taraf ise, icra dairesini yanıltmak amacıyla daha önce elinde bulunan 7 adet bono fotokopilerini ve ticari defter kayıtlarını icra dairesine asılları kendisindeymiş gibi beyan etmiş ve icra dairesini yanılttığını, aslı müvekkiline teslim edilmediği 50.000 TL'lik zincir senetlerin aslını sunmadığını, toplam 7 adet bononun fotokopisini ve ticari defter kaydını sunduğunu, karşı tarafça iddia edilen borcun icra dosyasında ileri sürülen senetlerin toplam tutarını teşkil eden 20.000 TL olduğunu, bunu da ödediğine ilişkin dekontları ilgili icra hukuk mahkemesine sunduğunu beyan ederek icra dosyası itiraz dilekçesi içeriğinde belirtilen sebeplerle öncelikle; takibin durdurulmasına, kambiyo senedine dayanan ödeme emrinin ve takibin iptaline, haksiz takip nedeniyle, takip alacaklısı (karşı taraf) aleyhine kambiyo senetlerindeki toplam tutarın %20'si oranında icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacı taraf dava dilekçesi ile, müvekkili tarafından aleyhinde 30.06.2020 ve 31.07.2020 tarihli bonolardan kaynaklı olarak Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ....... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığını takibe konu bonoların kendisi tarafından elden ödendiğini ve 29.02.2020, 31.03.2020, 30.05.2020, 30.06.2020 ve 30.07.2020 vade tarihli her biri 10.000 TL bedelli bonoları da ödediğini ve bu bonolar sebebiyle toplamda 50.000 TL üzerinden borçlu olmadığının tespitini, icra takibinin durdurulmasını ödeme emrinin iptalini talep ettiği, dava dışı ...... ayakkabı firması ile müvekkil arasında ki cari ilişkiye istinaden dava dışı ...... ayakkabı firması, keşidecisi davacı ... olan 7 adet her biri 10.000 TL olan toplam 70.000 TL bedelli senetleri müvekkile verdiği, söz konusu senetlere istinaden davacı tarafından 50.500 TL ödeme yapıldığı senetler davacı tarafa teslim edildiği, davacı tarafça sunulan 09.07.2020 tarihli 5000 TL'lik ödeme davacı ...'nın yetkilisi olduğu kardeşler deri firmasının carisine istinaden yapılan ödeme olup icra takibine konu olan senetler ile herhangi bir ilgisi bulunduğu, davacı taraf 20.000 TL elden ödediğini iddia etse de bu husus gerçek dışıdır müvekkile herhangi bir elden ödeme yapılmadığı, davacı taraf bu iddiasını yazlı delil ile ıspat etmesi gerektiğini beyan ederek davacının itirazlarının haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle İİK 72/4 uyarınca takibe konu alacağın %20 oranında tazminatına hükmedilmesine, müvekkilinin fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı verilen senetlerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı talebine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Davacı tarafın dava dilekçesinden özetle; dava dışı ...... Ayakkabı firmasının cari hesap borcundan mahsup edilmek üzere davacı tarafın yedi adet senedinin olduğu, bu senetlerin toplam bedelinin 70.000TL olduğu, Bakırköy ...... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip yapıldığını icra takibinin 30.06.2020 ve 31.07.2020 tarihli iki adet senede ilişkin olduğu, 70.000 TL bedelli senedin 50.000TL'sini kendisine ait banka hesabı yoluyla ödediğini, kalan 20.000TL'yi elden ödediğini, 31.01.2020 ve 30.04.2020 vadeli senetlerin asıllarının kendisinde olduğunu, Bakırköy ..... İcra Hukuk Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyasına teslim edildiğini, diğer 5 adet 29.02.2020, 31.03.2020, 30.05.2020, 30.06.2020, 31.07.2020 vade tarihli senedin pandemi mazeret gösterilerek asıllarının davacıya teslim edilmediğini, davalının 5 adet bono aslını sunmadığını, Bakırköy ..... İcra Hukuk Mahkemesinin ...... karar sayılı ilamıyla genel mahkemelerde dava açılması gerektiğini icra mahkemelerinin yetkisinin sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verdiğini, 08.12.2021 tarihli dilekçesinde neticei talebini 29.02.2020, 31.03.2020, 30.05.2020, 30.06.2020, 31.07.2020 vade tarihli beş adet senetten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiği,
Davalı tarafın cevap dilekçesinden özetle; davalı ile dava dışı ...... Ayakkabı firması ile arasında cari hesap ilişkisi olduğunu, bu firma tarafından cari hesap borcundan mahsup edilmek üzere; 31.01.2020, 29.02.2020,31.03.2020,30.04.2020, 31.05.2020,30.06.2020,31.07.2020 vadeli 10'ar bin TL bedelli toplam 70.000TL bedelli senedin cirolanarak davalıya verildiğini, davacının 7 adet senede istinaden toplamda 50.500 TL ödeme yaptığını, senetlerin davacı tarafından teslim alındığını, ancak 30.06.2020 ve 31.07.2020 tarihli senetlerden kaynaklanan bakiye 19.500 TL bedelin ödenmediğini, ödenmeyen bakiye alacak sebebiyle Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı dosyası ile davacı ve diğer cirantalar aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra dosyasının borçlu ..... tarafından ödenerek infaz edildiğini, Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyasında da benzer yönde açıklama yapıldığını, icra takibinin bakiye kalan 19.500 TL üzerinden yapıldığını, davacının ödediği diğer bonoların davacıya teslimin yapıldığını, bu senetlerle ilgili herhangi bir talebi ve başlatmış olduğu icra takibinin olmadığını, 20.000TL elden ödeme iddiasına ilişkin yazılı delil olmadığını, bu iddianın biran doğru olduğu varsayılsa bile 70.000TL bedelli çek için 73.000TL ödeme yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu , davacının dava açmakta hukuki menfaatinin olmadığını, senede karşı borçlu olunmadığının denetle ispat kuralları ile ispatlanması gerektiğini, 09.07.2020 tarihli ödemenin davacının yetkilisi olduğu ....... firmasının carisine istinaden yapılan ödeme olduğunu, davaya konu senetler ile ilgisi olmadığını davanın reddini talep ettiği,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı tarafın, 29.02.2020, 31.03.2020, 31.05.2020, 30.06.2020 ve 31.07.2020 tarihli her biri 10.000TL bedelli toplam 50.000TL bedelli senetler nedeniyle davalıya borcunun olup olmadığı, davacı tarafın bu beş adet senet bedelini ödeyip ödemediği, davacının iş bu davanın açılmasında hukuki yararının olup olmadığı hususlarına ilişkin menfi tespit davasıdir.
Somut olayın incelenmesinde; davaya konu senetlerin bono olduğu dikkate alınarak Mahkememizin görevli olduğu, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ...... esas sayılı dosyasının alacaklısının ..., borçlunun ......, ...... Ayakkabı şirketi, ..... Optik , ... olduğu, takibin dayanağının 31.07.2020 ve 30.06.2020 vade tarihli senetlere ilişkin olduğu, icra dosyasında dosya borçlusu ...... ve ...... Ayakkabının dosya borcunu haricen ödediği, taraflar arasında yed, adet bono bulunduğu, dosya kapsamında fotokopisi bulunan 30.06.2020 ve 31.07.2020 vadeli bonoların keşidecisinin ......, lehdarının ...... Optik şirketi , meblağlarının 10'ar Bin TL, lehdardan sonraki cirantanın..... Ayakkabı şirketi ve ... olduğu, bu iki senede ilişkin ödememe protestosunun düzenlendiği, ...... Bankasından ödeme dekontlarının istenildiği, 5000TL bedelli 9.7.2020 tarihli davacının davalı hesabına yaptığı ödemede açıklama olmadığı, 15.000TL bedelli 29.12.2020 tarihli ödemede açıklamanın şahsi senet ödemesi olarak belirtildiği, 8000 TL bedelli 10.11.2020 tarihli ödemede açıklamanın ... senet ödemesi olarak belirtildiği, 5000TL bedelli 20.11.2020 tarihli ödemede açıklamanın ... Şahsi Senedine İstina olarak belirtildiği, 10.000 TL bedelli 01.09.2020 tarihli ödemede açıklamanın 03.20 vadeli ...... Senedi olarak belirtildiği, 10.000 TL bedelli 17.08.2020 tarihli ödemede açıklamanın 02.20 vadeli ...... Senedi olarak belirtildiği, davalı tarafın cevap dilekçesi ile diğer senetlere ilişkin fotokopileri ve cair hesap dökümünü sunduğu, senetlerin keşideci, lehdar, miktar bilgilerinin icra takibine konu edilen senetler ile aynı olduğu, senetlerin arka yüz görüntülerinin olmadığı, davacı ile davalı arasında ciro silsilesinde doğrudan ilişkin olmadığı, davaya konu 5 adet senedin/bononun icra takibi konusu olmadığı, Mahkememizce beş adet senedin sunulması için taraflara süre verildiği senetlerin taraflarca sunulmadığı, harç eksikliğinin tamamlandığı,
Kural olarak menfi tespit davalarında ispat yükünün davalı alacaklı tarafta olacağı, ancak ödeme iddiasına dayanan menfi tespit davasında ispat yükünün ödeme iddiasında bulunan davacı borçlu tarafta olacağı, ödemenin şahsi defi olduğu, dosya kapsamında sunulan dekontlardan açıklama bulunmayan ödemenin karine olarak mevcut borcun ödemesi olarak değerlendirileceği, davalı tarafın bu ödemenin senetler ile ilgili olmadığı başka bir ticari ilişkiye yönelik olduğunu belirttiği, diğer ödemelerde senede ilişkin belirtmenin olduğu, senede ilişkin açıklama olan ödemeler toplamının, davalının cevap dilekçesinin 2. Sayfasında dökümünü yaptığı ödeme miktarları da dikkate alındığında 50.500TL olduğu, davacı tarafında açıklamasında 50.000 TL ödemenin banka kanalıyla yapıldığını belirttiği, bu hususunun ihtilaf konusu olmadığı, davacı tarafın 20.000TL elden ödeme iddiasında bulunduğu, davalı tarafın elden ödeme iddiasını kabul etmediği, davacının bu ödemeyi senetle ispat etmesi gerektiği, bu hususta yazılı belge sunulmadığı, bu nedenle davacının bu husustaki iddiasının yerinde görülmediği, icra takibine konu ödemenin ...... ayakkabı tarafından ödenerek dosyanın infaz edildiği, taraflar arasındaki 7 adet senetten iki adedinin ( 31.01.2020 ve 30.04.2020) davacı tarafta olduğu, davaya konu beş adet senedin (29.02.2020, 31.03.2020, 31.05.2020, 30.06.2020 ve 31.07.2020) iki adedinin icra takibine konu olduğu, üç adedine ilişkin davalı tarafın ödeme nedeniyle davacı tarafa iade edildiğinin savunulduğu, davacı tarafında ödeme yapılmasına rağmen icra takibine konu olmayan üç adet senedin kendisine iade edilmediğini savunduğu, kural olarak aynı anda ifa uyarınca ödeme ile birlikte senetlerinde iadesinin gerektiği, senetlerin davalı elinde bulunmasının borcun devam ettiği anlamına geleceği, ancak davalının ödeme ile birlikte senetleri de davacıya teslim ettiğini savunduğu, davalının savunmasının aynı anda ifa karinesi ile uyumlu olduğu, davacının bu savunmanın aksini iddia ettiği, bu durumu ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davalı tarafın bu üç senet yönünden borç bulunmadığına ilişkin gerek İcra Hukuk Mahkemesi gerekse Mahkememiz dosyasındaki cevap dilekçesindeki beyanı da dikkate alındığında menfi tespit davası açılması için hukuki yararın bulunması gerektiği, bu üç senet yönünden taraflar ile sınırlı olarak hukuki yararın olmadığının değerlendirildiği, diğer iki senede ilişkin ise her ne kadar icra dosyasında dava dışı kişiler tarafından ödeme yapılmış ve davalının bu senetlerden dolayı yapılan bu ödeme ile borcu kalmamış ise de davacının iddiasının 20.000TL'lik elden ödeme yaptığı ve bu ödeme nedeniyle kendi borcunun olmadığına yönelik olduğu elden ödemenin davalı tarafça kabul edilmediği, Mahkememizce kabul edilen 50.500 TL ödeme sonucunda yedi adet 10'ar bin TL'lik senetlerden dolayı icra takibine konu 19.500TL bedelli bakiye borç kaldığından davacının iddiasını ispat edemediği, dosya kapsamında 5 adet senetten üç adetine ilişkin icra takibi olmadığı, 2 adet senedinde diğer borçlu tarafça ödendiğinden İİK 72 şartları oluşmadığından taraflar ile sınırlı kalarak aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan menfi tespit davasının ;
a)Keşidecisi davacı ... Lehtarı ...... Optik Gözlük Camı San. Ve Tic. A.Ş 09.08.2019 tanzim tarihli 29.02.2020 vade tarihli 10.000 TL bedelli bono,
b) Keşidecisi davacı ... Lehtarı ...... Optik Gözlük Camı San. Ve Tic. A.Ş 09.08.2019 tanzim tarihli 31.03.2020 vade tarihli 10.000 TL bedelli bono
c) Keşidecisi davacı ... Lehtarı ...... Optik Gözlük Camı San. Ve Tic. A.Ş 09.08.2019 tanzim tarihli 31.05.2020 vade tarihli 10.000 TL bedelli bono yönünden hukuki yarar yokluğundan usulden reddine,
2- Açılan menfi tespit davasının;
a)Keşidecisi davacı ... Lehtarı ...... Optik Gözlük Camı San. Ve Tic. A.Ş 09.08.2019 tanzim tarihli 30.06.2020 vade tarihli 10.000 TL bedelli bono,
b)- Keşidecisi davacı ... Lehtarı ...... Optik Gözlük Camı San. Ve Tic. A.Ş 09.08.2019 tanzim tarihli 31.07.2020 vade tarihli 10.000 TL bedelli bono yönünden ispat edilemediğinden reddine,
3-İİK 72/4 ve İİK 72/ 5 madde şartları oluşmadığından tarafların tazminat taleplerinin reddine,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 341,55.-TL peşin harcın ve 1.366,20TL tamamlama harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 1.627,05.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 7.300,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı taraf vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır