T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/1047
KARAR NO : 2024/466
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/11/2022
KARAR TARİHİ : 13/05/2024
KARARIN YAZILMA TARİHİ : 28/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ; davalıya ait ..,..,...,...,...,.... plakalı araçlar, provizyon kaydındaki, araçlar ile 18.10.2019-29.12.2020 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapılmış olduğunu, davalı borçluya ait araçların Otoyol’u kullandığı anlarda HGS/OGS hesapları müsait olmadığını, takdir edileceği üzere HGS/OGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın davalı borçlunun sorumluluğunda olduğunu, bununla birlikte Otoyoldaki tüm levha ve uyarılarla yolun genel durumuna dikkat ederek araç kullanmak araç sahiplerinin ve sürücülerin kendi sorumluluklarında olduğunu, benzer şekilde KGM ve Davacı-Alacaklı tarafından yapılan ilanlar da vatandaşa yeterli bilgilendirmeyi sağladığınu, bu durumda ücretli otoyolları kullanan Davalı-borçlu HGS/OGS hesabını müsait tutmayarak Davacı-Alacaklı şirketin sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal etmiş olduğunu, davalı borçlunun kendi ihmal ve kusurunun neticesini Davacı-Alacaklı şirkete yüklemeye çalışması kabul edilemez nitelikte olduğunu, ayrıca Davacı- alacaklı şirketçe, Davalı-borçluya ait plakalara tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapılmış ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “OGS'de kayıtlı olmayan plaka, ürün kara listede, ürün bakiyesi yetersiz, iptal ürün, ürün sisteme tanımlı değil, ödeme talimatı bulunmuyor vb. ” sonucu ile döndüğünün anlaşıldığını, hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının OGS/HGS etiketinden geçiş ücreti çekilememiş ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için yukarıda açıklandığı üzere ceza bedeli borçları tahakkuk ettirilmiş olduğunu, yapılacak olan hesaplamayla da görüleceği üzere davacı Şirketin kanuna uygun olarak ihlalli geçiş ücreti tahakkuk ettirmiş ve cezai yaptırım uygulamış olduğunu, ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine ilişkin tesis edilen işlemler, 6001 sayılı karayolları genel müdürlüğünün hizmetleri hakkında kanun’a uygun şekilde yürütüldüğünü, bu kapsamda başvuranın yaptığı ihlalli geçişlerle ilgili ceza uygulanmasının hukuka uygun olduğunu, .... Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolunun işletiminden sorumlu olan Davacı-Alacaklı şirketin köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine ilişkin işlemleri, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Hizmetleri Hakkında Kanun’a (“6001 Sayılı Kanun”) uygun şekilde yürütmekte olduğunu, 6001 Sayılı Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrasında “geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.” hükmü düzenlenmiş olduğunu, bu kapsamda araç sahiplerine, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı sunulmuş olduğunu, söz konusu düzenlemeler kapsamında davacı alacaklı şirket tarafından geçiş yapan araçlara ait OGS veya HGS hesaplarından geçiş ücreti tahsil edildiğini, OGS veya HGS cihaz ve hesaplarının uygun olmaması halinde araç sahiplerinin, ihlalli geçiş tarihinden başlayarak on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilmekte olduğunu, belirtilen süre içinde ücreti ödemeyenler hakkında ise kanunun açık hükmü uyarınca ücretin dört katı tutarında ceza uygulandığını, davacı alacaklının söz konusu cezayı uygulamamasının kanuna aykırılık teşkil edeceğinden bu konuda davacı alacaklı şirketin bir sorumluluk yüklenmesi hukuka aykırı olacağını, ihlalli geçiş yapan araç sahibinin birçok kanaldan ihlalli geçiş sorgulaması yaparak yasal takip aşamasına gelmeden borcunu ödeyebilmekte olduğunu, dosya kapsamındaki ihlalli geçiş tarihlerinde cezalar hakkında sorgulama yapılabilecek ve davacı şirkete ödeme yapılabilecek kanalların açık olduğunu, ... Bankası, .... Bankası web sitesi ve mobil uygulamalar üzerinden hem sorgulama hem de Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e sanal pos aracılığı ile kredi kartı ve banka kartı vasıtasıyla ödeme yapılabildiğini, davalı borçlunun icra takibine konu faize, faiz oranına, borcun tüm ferilerine (kdv alacağına) yönelik itirazları da mesnetsiz olduğunu, davacı alacaklı şirketin uğramış olduğu zararın tahsilinin tehlikeye girmemesi için davalı-borçlu şirkete ait menkul, gayrimenkul ve 3. kişilerde bulunan hak ve alacaklarının borca yetecek kısmının kaydına ihtiyati haciz konulması gerektiğini, davacı alacaklı şirketin güncel bakiyesi 220.525,73 TL alacağı bulunduğunu, davalı borçlunun araçlarının ihlalli geçişlerine ilişkin davacı şirkete ödenmesi gereken borcun, davalı tarafından hiçbir haklı gerekçe olmaksızın ödenmeyerek dava açılmasına sebep olduğunu, yukarıda açıklanan nedenler ve toplanacak deliller doğrultusunda davacı şirketin fazlaya ilişkin ve başkaca tüm yasal talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalarının kabulü ile Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına, Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine, ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile, davalı/borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının, davacı şirket güncel alacağı olan 220.525,73 -TLyi karşılayacak miktarının ihtiyaten haczine; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davalı aleyhine başlatılan Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinde dayanak olarak ihlalli geçişler gösterilmiş olduğunu, davacı şirketin lojistik ve taşımacılık alanında faaliyet gösteren bir şirket olarak sürekli olarak köprü ve otoyolları kullandığını, idare veya idarenin yerine bu kamu hizmetlerini işleten şirketle, kamu hizmetini kullanmasının akabinde; ödemesi gereken bedeli ya geçiş esnasında ya da yetersiz bakiye ikazının hemen akabinde ilgili tutarı yatırdığını, davalının bu hizmetleri sürekli kullandığı için OGS hesabına yüklü miktarlar yatırdığını, yetersiz bakiye ikazıyla karşılaştığında OGS kartına hemen yükleme yapmış olduğunu, İstanbul trafiğini rahatlatmak ve İstanbullulara büyük bir hizmet sağlamak vaadi ile açılan .... Otoyolu ve ... Köprüsü gibi çok aşina olmadığı geçiş sistemi tercih edilmiş olduğunu, uzun yıllar köprü ve otoyolları kullanırken yetersiz bakiye ikazı ile uyarılan şirket araçlarının, uyarı ikazı olmayan bu yeni sistemi kullanırken kaçılmaz olarak hataya düştüğünü, ödeme yaptıkları düşüncesi ile bu kamu hizmetlerinden yararlanmış olduğunu, sonrasında HGS ve OGS hesaplarına bakiye yüklemeleri yapılmış olduğunu davalının gereken ödemeleri yapmış olmasına rağmen davacı taraf yapılan ödemeleri sistemden düşmeyerek fahiş kaçak geçiş cezaları ile birlikte davalı şirket hakkında icra takibi başlatmış olduğunu, taraflarına kaçak geçiş iddiasına ilişkin herhangi bir bilgilendirme yapılmamış olduğunu, köprü ve otoyol geçişleri ücretini ödemek için OGS ve HGS cihazı alan banklara otomatik ödeme talimatı veren, bu geçişlere ait ücretleri zamanında ödeyen davalının herhangi bir uyarı yapmadan, bilgi vermeden, ihlali geçişleri bir araya getirilip ceza tahakkuk ettirilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, özel işletmeler tarafından işletilen köprüler ve otoyollarda uyarı levhalarının yer alması gerektiği ile ilgili düzenlemelerle sabit olmasına rağmen, davacı şirketin işletmiş olduğu otoyol ve köprülere ait geçişler sırasında herhangi bir suretle bakiyenin yetersiz olduğuna dair ihlali geçişe ilişkin uyarı verilmemediğini, dolayısı ile ihlali geçişin kullanıcılar tarafından fark edilmemekte olduğunu, fark edilmeden yapılan bu geçişler için de davacı şirket tarafından davalıya geçiş ücretinin cezasız ödenebilmesi amacıyla hiçbir bildirim (SMS vs.) yapılmamış olduğu, kullanıcıların yapmış oldukları geçişlerin ihlali olduğunu kendilerinden tespit etmesi mümkün olmadığını, davalı şirketin kötü niyetli olarak davacı şirkete tahhakuk ettirilen daha sonrasında icra takibine konu edilip, faiz, masraf ve avukat vekalet ücreti ödemekle karşı karşıya olduğunu, kaldı ki davacı tarafça verilen haksız cezanın bir diğer sebebinin de kaçak geçiş yapıldığı iddia edilen tırların dorselerine de ayrı olarak ceza verilmesi hususu olduğunu, tır ve onun dorseleri ayrı iki plakaya sahip olduğunu ancak dorselerin motorlu araç niteliğinde olmadığını, OGS/HGS yönetmeliklerine göre de çekici ve dorseden oluşan araçlar için maksimum dingil sayısına göre tek bir HGS cihazı alınacak ve HGS cihazı çekici plakası üzerine kayıt edileceğini, dorseler için ayrıca bir HGS cihazı alınmayacağı, davacının taraf bu duruma da riayet ekmeksizin kaçak geçiş olduğu öne sürülen araçlarda hem çekici kısmına hem de dorse kısmına ayrı ayrı kaçak geçiş ihlali yapıldığını öne sürmüş olduğu beyan edilerek; davacının haksız ve kötü niyetli davasının reddine, davacının aleyhine yüzde 20 tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Bilirkişi tarafından sunulan tarihli ek raporunda özetle, yapılan detaylı incelemeler ve yasal mevzuat uyarınca CD içeriğinde excel formatında sunulan geçiş ücretlerine göre; 27.326,05 TL normal geçiş ücreti, 109.304,20 TL 4 katlık ceza , 136.630,25 Toplam Alacak olup dava konusu talep edilen asıl alacak ile uyumlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, kök rapordan sonra dosya kapsamına sunulmuş olan Küçükçekmece .... İcra Dairesi .... E sayılı dosyası incelendiğinde; 136.630,25TL Asıl Alacak(Geçiş ücreti, para cezası) (İstenen:%16.75 Yıllık Diğer) , 21.638,59 TL Ticari Faiz, 3.894,87 TL KDV, 162.163,71 TL Toplam Alacak olduğu, ilk icra takibinin 03.10.2021 tarihinde yapıldığı, TCMB verilerine göre 19.12.2020 - 31.12.2021 tarihleri arasında Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranı yıllık%16,75 olduğu, bu doğrultuda uygulanan faiz oranı ve faiz hesaplamalarının uygun olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Deliller ;Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, ihlalli geçiş alacağı nedeniyle başlatılan takibe davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.
Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Köprüsü Ve ... Anonim Şirketi borçlunun ... Taşımacılık .... Sanayi İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi olduğu, takibe konu alacağın 162.163,71 olduğu, ödeme emrinin borçluya 25/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine 22/09/2022
itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve yasal bir yıllık süre içinde davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava TTK'nun 5/A maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuğa tabi olup, arabuluculuğa başvuru dava şartının sağlandığı ve arabuluculuk sürecinin anlaşmama ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin yasal hükümlerin 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30 maddesinde düzenlendiği, bu maddeye göre 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmayacağı, otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmeyeceği, ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmeyeceğinin kabul edilmiştir.
Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (4721 sayılı TMK m. 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (6100 sayılı HMK m. 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. İspat yükü kendisinde olmayan diğer taraf da ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir. Karşı ispat faaliyeti için delil sunan taraf, ispat yükünü üzerine almış sayılmaz (6100 sayılı HMK m. 191). Eldeki davada ispat yükü davalıya ait araçların ihlalli geçiş yaptığını iddia eden davacı üzerindedir.
Somut olayda ; davacı tarafça davalıya ait ..,..,...,..,...,..,...,... plakalı araçların 18.10.2019-29.12.2020 tarihleri arasında ihlalli geçiş yapmasına rağmen geçiş ücreti ve ceza tutarının ödenmemesi nedeniyle başlatılan takibe davalının itirazının iptali talep edilmiş, davalı tarafça ihlali geçişin söz konusu olmadığı, ödemelerin süresinde yapıldığı savunmasında bulunulmuş olup hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalıya ait 28 farklı plakalı aracın 18/10/20219-29/12/2020 tarihleri arasında davacı tarafından işletilen otoyolda ücret ödemeden toplam 669 adet ihlali geçiş yaptığı ve geçiş bedelinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenmediği, bu durumda davalının davacıya geçiş ücreti ve ceza toplamından oluşan 136.630,25-TL borcu bulunduğu,takip öncesi işlemiş faizin talep edilebilmesi için davalının yasanın aradığı şekilde usulünce temerrüde düşürülmesi gerektiği, ancak dosya kapsamında TBK'nun 117. maddesinde belirtildiği şekilde icra takibinden önce davalının temerrüde düşürüldüğüne dair bir delilin davacı tarafça icra dosyası ve dosya kapsamına ibraz edilmediği, esasen davacının böyle bir iddiasının da bulunmadığı, bu sebeple davalının işlemiş faiz ve dolayısıyla faizin KDV'sinden de sorumlu tutulamayacağı,
anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne ve alacağın likit itirazın da haksız olması nedeniyle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın Kısmen Kabulü ile
1-Davalının Küçükçekmece ... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 136.630,25-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin bu miktarlar üzerinden devamına,
Fazlaya ilişkin KDV ve faiz talebinin reddine
-Devamına karar verilen 136.630,25-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi faizi uygulanmasına,
2-Alacağın likit olması nedeniyle 136.630,25-TL alacak üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 9.333,21.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 2.769,36.-TL peşin harç ile icra veznesine yatırılan 810,82 .-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 5.753,03.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70.-TL başvurma harcı ile 2.769,36.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 5.149,50.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 4.335,87.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 21.860,84.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
9-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.627,04.-TL'sının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, huzurda bulunan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararın gerekçesinin taraflardan her birine tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar usulen anlatıldı. 13/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır