T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1123 Esas
KARAR NO: 2023/164
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2022
KARAR TARİHİ: 01/03/2023
KARARIN YAZILMA TARİHİ: 22/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili ile davalı şirket arasında davalı şirket tarafından ... tarihleri arasında gerçekleştirilecek ... fuarına müvekkil şirketine katılımı konusunda sözleşme imzalandığı ve imzalanan sözleşme nedeniyle davalı şirkete toplam 35.838,03TL ödendiği, davalı şirket 02/09/2021 tarihinde müvekkili şirkete gönderdiği yazıda pandemi koşullarını gerçek göstererek fuarın 2022 yılı mayıs ayına ertelendiğini bildirdiği, fuarın kararlaştırılan tarihte gerçekleştirilememesi nedeniyle müvekkili şirketin yüksek boyutlarda maddi zarara ve kar kaybına uğradığını, davacı şirketin fara katılım için imzalanan sözleşmeden döndüğünü, fuara katılım için davalı şirkete ödenen 35.838,03TL bedelin iadesini talep eden ihtarnameyi Denizli ... Noterliğinin 19/11/2021 tarih ve ... yevmiye sayılı işlemiyle ihtar ettiği, ihtarnameyi 24/11/2021 tarihinde tebliğ alan davalı şirket ihtarnameye cevap vermediği gibi fuara katılım için ödenen parayı da iade etmediği, davalı şirket son olarak haksız ve yersiz olarak elinde bulundurulan iade etmediği 35.838,03TL için 10/11/2022 tarihli içeriği gerçek olmayan bir fatura düzenlenip davacı şirkete gönderdiği bu fatura davacı şirket tarafından reddedilip davalı şirkete iade edildiği, bunun üzerine Bakırköy icra müdürlüğünün ... esas sayılı üzerinden takip başlatıldığı davalı tarafın itiraz ederek takibi durdurduğunu beyan ederek itirazın iptaline takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; müvekkili şirketin davacı şirket ile arasında... tarihleri arasında düzenlenecek ... fuarı için sözleşme akdedildiği, ancak pandemi nedeniyle ileri bir tarihe ertelendiği, ertelenen fuar ... tarihleri arasında gerçekleştirildiği, sözleşme kapsamında fuarın tarihini değiştirme hakkı bulunmakta olduğunu, fuar tarihinin sözleşme kapsamında değiştirilmesi katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkını vermediğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Limited Şirketi borçlunun ... Şirketi olduğu, takibe konu alacağın 36.305,93TL olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava , taraflar arasındaki fuarcılık sözleşemesinden kaynaklı dönme nedeniyle ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki ... Fuarının davalı tarafça 2022 yılı mayıs ayına ertelenmesi talebinin uygun bulunup bulunmadığı, bu erteleme talebinin iptal niteliğinde olup olmadığı, davalının 2021 yılında başkaca uluslararası ihtisas fuarları gerçekleştirip gerçekleştirmediği, Antalya ilinde gerçekleştirilen fuarın tarihi de dikkate alınarak davacının sözleşmeden dönme talebinin yerinde olup olmadığına ilişkin ödenen paranın iadesi istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.
İcra dosyasının yapılan incelemesinde, takip dayanağının "uyulmayan sözleşme gereğince ödenen tutar" olduğu, asıl alacağın 35.839,03 TL ile işlemiş faizin 466,90 TL olduğu, davalının İcra Müdürlüğü'nün yetkisine itiraz ettiği, süresinde itirazın iptali davasının açıldığı,
Davacı tarafın icra takibinden önce davalı tarafa Denizli ... Noterliği ... fuarın ... tarihinde yapılmayıp Mayıs 2022 tarihine ertelenmesinden kaynaklı sözleşmeden dönerek ödenen bedelin 3 iş günü içerisinde iadesini talep ettiği, ihtarın davalıya 24.11.2021 tarihinde tebliğ edildiği,
Davalı tarafın cevap dilekçesi ile yabancı dilde mesaj ve yazışmaların sunulduğu bu yazışma tarihlerinin 2021 yılı 6. Ayına, 8.ayına ilişkin olduğu, davalı tarafın Ticaret Bakanlığı yazısını sunduğu bu yazının bilgi ve belge istemine ilişkin denetim yazısı olduğu, davalı tarafa sorular sorulduğu, davalı tarafında bu sorulara cevap verdiği, davalı tarafın emsal Mahkeme kararları ibraz ettiği,
Davacının fuara katılım için ödemesi gereken tutarın 35.838,39 TL olarak belirlendiği fuar katılım sözleşmesini sunduğu,
Dosya kapsamında bulunan fuar katılım sözleşmesinin 2. Maddesinden katılımcının sözleşmesinin imzalanmasından sonra fuara katılmayı reddetse dahi maddi ve manevi yükümlülüklerinin devam edeceğinin, düzenleyicinin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın ksımen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul edildiğini, bu durumunun fesih nedeni olmayacağının belirtildiği, katılımcının , düzenleyicinin yazılı teyiti ile fuardan çekilme hakkına sahip olduğunu,
Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı yazı cevabını dosya arasına alındığı, yazı cevabında 15/11/2021 tarihli inceleme raporu olduğu, rapordan özetle, fuarın 2022 yılına erteleme bilgisinin verildiğini, ancak TOBB tarafından yapılan açıklamada fuarın 2022 yılına ertelendiği bilgisi verildiğini, ancak 2022 yılında fuar takvimine ekleme başvurusu yapılarak fuarın düzenlenme ihtimali bulunduğu bilgisine yer verildiğini, davalının 2020 yılında 5 fuar düzenlenediğini, 2021 yılında 3 fuar düzenlediğini, bununla birlikte katlımcılar ile sözleşme düzenlenen bazı fuarların iptal edildiğini, iptal edilen fuarlara ilişkin sözleşme düzenlediğini, firmalara ödeme yapılmadığı, Borçlar Kanunu hükümlerine göre katılımcıların firmadan alacaklarını talep edebileceklerinin müşade edildiğini belirttiği,
TOBB 'a yazılan yazıya cevap verildiği, 2021 ve 2022 yılında fuarların belli bir dönem sonrasına ertelenmesine gerektirecek herhangi bir yazının birliğe ulaşmadığını, 2020,2021,2022 yıllarına ilişkin düzenlemek üzere Fuar takviminde yer alan tüm fuarların belirli bir tarih sonrasına ertelenmesine dair birlikçe alınan karar olmadığını, birliğe intikal eden her bir erteleme başvurusuna ilişkin ayrı bir değerlendirme ve sonuca bağlama süreci olduğunu, yapılan ve ertelenen fuarlara ilişkin listenin Mahkememize gönderildiği, söz konusu fuarın ... tarihinden ... tarihine ertelendiği, bu tarihten ... tarihine ertelendiği, bu tarihten ... tarihine ertelendiği, bu tarihten ... tarihine ertelenmenin kabul edilmediği, davalı tarafça fuarın duruşmadaki beyanında ... yılında Antalya da gerçekleştirildiği,
6098 sayılı TBK'nun İfa imkânsızlığını düzenleyen 136.maddesinde "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır.Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür." hükmünün düzenlendiği,
6098 sayılı TBK'nun Kısmi ifa imkânsızlığını içeren 137.maddesinde; "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle kısmen imkânsızlaşırsa borçlu, borcunun sadece imkânsızlaşan kısmından kurtulur. Ancak, bu kısmi ifa imkânsızlığı önceden öngörülseydi taraflarca böyle bir sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa, borcun tamamı sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafın borcu kısmen imkânsızlaşır ve alacaklı kısmi ifaya razı olursa, karşı edim de o oranda ifa edilir. Alacaklının böyle bir ifaya razı olmaması veya karşı edimin bölünemeyen nitelikte olması durumunda, tam imkânsızlık hükümleri uygulanır." hükmünün düzenlendiği
Yine 6098 Sayılı TBK'nun Aşırı ifa güçlüğünü düzenleyen 138.maddesinende; "Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır." hükmünün düzenlendiği,
Covid 19'a ilişkin pandemi sürecinin ülkemizde 11.3.2020 tarihi itibariyle başladığı, 13.03.2020-15.06.2020 tarihinde tam kapanma yapıldığı, 29.04.2021-17.05.2021 tarihleri arasında tam kapanma olduğu, 17 mayıs 2021 tarihinden sonra etaplar halinde kademeli normalleşme uygulama sürecinin yürütüldüğü, ikinci etabın 1 haziran 2021 tarihinden itibaren hayata geçirildiği, üçüncü etapın 1 temmuz 2021 tarihinden itibaren hayata geçirildiği, normalleşmeye ilişkin 08.04.2022 tarih 2022/2 sayılı covid 19 kapsamında normalleşme tedbirleri olduğu, 30 haziran 2021 tairhli genelgenin kaldırıldığı,
Somut olayın incelenmesinde, taraflar arasında fuar katılım sözleşmesi olduğu, bu sözleşmenin 2. Maddesinin davalı tarafa fuar tarihlerinde değişiklik yapma yetkisinin verildiği, tarafların tacir oldukları, basiretli tacir olarak hareket etmeleri gerektiği, davaya konu fuarın ilk tarihinin ... tarihi olduğu, covid 19 salgını nedeniyle ilk ertelemenin ... tarihine yapıldığı, daha sonra bu tarihten ... tarihine, bu tarihten ... tarihine erteleme yapıldığı, bu tarihten ... tarihine ertelenme talebin TOBB tarafından kabul edilmediği, fuarın iptal edildiğinin kabul edildiği, davalı tarafından sunulan fuar sonuç raporunda ... yılında Antalya da ... Fuarı adıyla bir fuar gerçekleştirildiğinin, davacının bu fuara katılmadığının, tespit edildiği, davacının katılmak istediği fuarın ... fuarı olduğu, davalı tarafça başka bir ad altında fuar yapıldığı, davacı tarafça 19.11.2021 tarihinde çekilen ihtar ile sözleşmeden dönüldüğü, ücret ödemesi konusunda ihtilaf olmadığı, davalı tarafa fuar erteleme hakkı verilmesinin davalıya gerekçesiz şekilde fuar erteleme hakkı vermeyeceği, aksi halde hakkının kötüye kullanılıp kullanılmadığının (TMK2 ) değerlendirilmesinin gerekeceği, 2021 yılından 2022 yılına ilişkin ertelemenin yıl atlaması nedeniyle TOBB'a ilişkin yasal düzenlemeler uyarınca erteleme değil iptal niteliğinde olduğu, TOBB 'un fuar etlemeye ilişkin 2021 ve 2022 yıllarında aldığı karar olmadığı, davalının 2021 yılında ulusal ve uluslar arası fuarlar yaptığı, davalının sunduğu yazışmalarının 2021 yılı 6 ve 8 aylarına ilişkin olduğu, ülkemizde 17.5.2021 tarihinden itibaren etaplar halinde normalleşmeye geçildiği, davalı tarafça yapılan 2021 yılından mayıs 2022 yılına erteleme talebinin usule uygun olmadığı, davalının diğer ulusal ve uluslar arası fuarları yaptığı, davalının cevap dilekçesinde dayandığı Yargıtay kararlarının genel seçimler ile terör olaylarına ilişkin olduğu, dosyamızdaki konu durumun farklı olduğu, davacıyı, düzenlenmesi planlanan tarihten 2 buçuk yıl sonra sözleşmede kararlaştırılan İstanbul yerine Antalya'da yapılacağı bildirilen farklı isimdeki fuara katılmaya zorlamanın, davalı tarafça başka bir takım fuarların bu süreçte gerçekleştirilmiş olduğu da nazara alındığında, TMK'nun 2.maddesinde yer alan objektif iyiniyet kurallarına ve hakkaniyete de aykırı olacağı, işbu nedenlerle davacının sözleşmeden dönmekte haklı olduğu, haklı nedenle sözleşmeden dönülmesi durumunda verilen paranın iadesinin istenebileceği sonuç ve kanaatine varılarak ihtarın davalıya 24.11.2021de tebliğ edildiği, 3 iş günü süresinin 30.11.2021 itibariyle başlayacağı 30.11.2021-21.12.2021 arası 22 gün üzerinden %16,75 oranında avans faiz oranlarının 24.691,88 TL35.838,39 TL asıl alacağa uygulanması ile361,82 TL üzerinden işlemiş faizin kısmen kabulü ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan itirazın iptali davasının KISMEN KABULÜ İLE;
Davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 35.838,39 TL asıl alacak ve 361,82 TL işlemiş faiz bedeli üzerinden devamına fazlaya dair talebin reddine
-Devamına karar verilen 35.838,39 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 faiz oranı ile alacağı tahsiline
2-alacak likit olduğundan icra talebe konu miktar olan 36.200,21 üzerinden %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-davalının kötüniyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.448,12.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 438,49.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 2.009,63.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 80,70.-TL başvurma harcı ile 438,49.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 46,50.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 45,90.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
9-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre red edilen miktar üzerinden hesaplanan 467,54TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
10-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.079,75.-TL'sının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır