T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/120 Esas
KARAR NO: 2022/537
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 03/02/2022
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE :Müvekkilinin kardeşinin yetkilisi olduğu ve müvekkilinin de vekaleten işlerini takip ettiği .... Elemanları İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına aralarındaki ticari ilişki sebebiyle alacağına karşılı olarak ...... tarafından ....... Bankası ....... numaralı, 31/09/2020 keşide tarihli, 6000TL bedelli çek düzenlendiğini ve teslim edildiğini, ...... Elemanları İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yetkilisi ve müvekkilinin kardeşi tarafından da iş bu çekin cirolanarak müvekkiline verildiğini, müvekkilinin iş bu çekin kendisinde olmadığını fark ettiğinde çeki düşürmüş olabileceğini düşündüğünü ve çeki kaybettiğine ilişkin Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvurmuş olup ...... soruşturma numaralı dosyası kapsamında 09.09.2020 tarihine ifade verdiğini, akabinde müvekkil İstanbul ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. Sayılı dosyası kapsamında çek iptali davası ikame ettiğini, iş bu dava devam ederken ....... Bankası ....... numaralı, 31/09/2020 keşide tarihli, 6000TL bedelli çekin davalı tarafından bankaya ibraz edilerek tahsil edildiğini, çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, davalı tarafından kötüniyetle iktisap edildiğini ve tahsil edildiğini, İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... E. Sayılı dosyasının 27.12.2021 tarihli duruşmasında verilen ara karar ile müvekkiline istirdat davası açmak için süre verildiğini belirterek müvekkili tarafından rızası dışında elinden çıkan ve davalı tarafından kötüniyetle iktisap ve tahsil edilen ....... Bankası ....... numaralı, 31/09/2020 keşide tarihli, 6000TL bedelli çek bedelinin haksız kazanım sebebiyle tahsil tarihi itibariyle işleyecek ticari temerrüt faiz ile birlikte istirdadı ile müvekkiline ödenmesini, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, çek ve ödenen çek bedelinin istirdatı davasıdır.
Davacı, dava konusu 6.000-TL bedelli çekin rızası dışı elinden çıktığını ve davalı tarafça kötü niyetli olarak iktisap edildiğini iddia etmekle, ödenen çek bedelinin davalıdan istirdatını talep etmiştir.
Davalı, davaya cevap vermemiştir.
Uyuşmazlık, dava konusu çekin davacı elinden rızası dışında çıkıp çıkmadığı, davalının çekin iktisabında kötü niyetli olup olmadığı ile davalıya ödenen çek bedelinin istirdatı talebinin yerinde olup olmadığına ilişkindir.
Dava konusu 31.09.2020 keşide tarihli, 6.000-TL bedelli çekin incelenmesinde; çek keşidecisinin ......, lehtar ve ilk cirantanın ...…Ltd.Şti. şirketi olduğu, ikinci cirantanın Yusuf ...., üçüncü cirantanın ..... Enerji…Ltd.Şti. şirketi olduğu, hamilin ise davalı ....... olduğu ve çeki 30.09.2020 tarihinde ibraz ettiği görülmüştür.
Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığının ...... soruşturma numaralı dosyası ile davacının dava konusu çeki bilmediği bir tarihte kaybettiğini, çeki düşürmüş olabileceğini düşündüğünü, çeki nerede kaybettiğini bilmediğini beyan ettiği görülmüştür.
İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyasının incelenmesinde dava konusu çeke ilişkin çek iptali kararı verilmesinin talep edildiği, çekin ibraz edilmesi sonrasında mahkeme tarafından davacıya çek istirdatı davası açılabilmesi için süre verildiği anlaşılmıştır.
Davacı tanık deliline dayanmış olup; dinlenen ... beyanında; çeki davacıya ödeme olarak verdiğini, çeke daha sonra ne olduğunu bilmediğini, davalıyı tanımadığını ve bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, davacının ticari ilişkisinin olup olmadığını bilmediğini beyan etmiştir.
6102 sayılı TTK.'nın 790. Maddesi uyarınca, “Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır” Yine TTK.'nın 792. Maddesi uyarınca, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” düzenlemeleri yer almaktadır.
Somut olayda; dava konusu çekte, davacının lehtar ve ilk ciranta olduğu, davalının ise dördüncü ciranta ve hamil olduğu, yukarıda belirtilen kanun maddelerinin ticari hayatta ödeme aracı olarak kullanılan çekin güven ortamı içerisinde tedavülünün sağlanması için getirildiği, davalının çek üzerindeki kayıtlardan anlaşıldığı üzere düzgün bir ciro zinciri sonucunda yasaya uygun şekilde çekin hamili olduğunun görülmesi, çekin, davacının elinden rızası dışı çıkmış olduğu ispat edilse bile davacının ayrıca hamilin çeki kötü niyetli ve ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerektiği, davalının iktisap etmekte ağır bir kusuru bulunmaması halinde kayıp veya çalınmış olsa bile elindeki çeki geri vermekle yükümlü olmadığı, davalının çeki ne şekilde iktisap ettiğini açıklama yükümlülüğünün de bulunmadığı hususları dikkate alınarak, dosya kapsamındaki delillerin davacının kötü niyetli olarak ve ağır kusuru ile çeki iktisap ettiğinin kabul edilmesine olanak sağlayacak nitelikte olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 102,47.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye harcın davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı , davalı tarafın yokluğunda kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
14/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır